Een interview met Barry Neil Kaufman, door Ron Nelson

(Vertaling van: An interview with Barry Neil Kaufman / Ron Nelson. - In: Science of Mimd Magazine)

Barry Neil Kaufman is de auteur van acht boeken, waaronder de bestsellers Son-Rise (Ned. vert.: Verbroken stilte), A Miracle to Believe In (Ned. vert.: Een wonder om in te geloven) en Happiness Is A Choice (Ned. vert.: Voor geluk kan je kiezen). De boeken zijn vertaald in achttien talen en worden gebruikt op 250 universiteiten. De tv-film Son-Rise: A Miracle of Love is bekeken door 180 miljoen mensen over de hele wereld. Samen met zijn echtgenote Suzi Lyte Kaufman is Barry oprichter en directeur van The Option Institute & Fellowship, dat opleidingen verzorgt op het gebied van individuele counseling, workshops in persoonlijke ontwikkeling, opvoeding en gezinsleven en het creëren van liefdevolle relaties. Het Option Institute verzorgt programma's voor families met speciale kinderen (kinderen met autisme, ontwikkelingsachterstanden, hersenbeschadigingen, verstandelijk gehandicapten: enzovoort). Gecertificeerde intensieve trainingen in wat het instituut het Option Process noemt worden ook gegeven. Het adres van het Option Institute is 2080 S. Undermountain Road, Sheffield, MA 01257. Telefoon: (413) 229-2100.

Jij en je vrouw Suzi onderwijzen wat julile het 'Option Process' noemen. Wat is dat precies?

Barry Neil Kaufman: 'In beginsel is het Option Process een volledig niet-oordelende benadering van persoonlijke groei die mensen confronteert met hun problemen en hen leert zichzelf te accepteren als de beste bron voor de oplossing van die problemen. Het is gebaseerd op een houding van volledige acceptatie die we omschrijven als 'liefhebben is gelukkig zijn met' ('to love is to be happy with'). Dit betekent dat je besluit van anderen te houden -en van jezelf, natuurlijk - door gelukkig te zijn met hen zoals ze zijn, zonder dat je ze op een of andere manier probeert te veranderen, hoewel je anderen wel wil helpen om zo te zijn zoals ze zelf willen zijn. En dat is het wezenlijke karakter van hoe we leven en wat we onderwijzen aan het Option Institute, waarbij het geen verschil maakt of we nu werken met individuen, groepen of gezinnen.'

Hoe heeft dft pmces van onvoorwaardelijk liefhebben je eigen leven beïnvloed?

Barry: 'Voor mijn vrouw Suzi en mij is het een geweldig en inzichtvol geschenk dat we hebben aangewend om onszelf en ons leven te transformeren - zelfs toen we werden geconfronteerd met tragische gebeurtenissen - en om anderen te helpen hetzelfde te doen. Ik voel een verwondering dat iets dat zo prachtig eenvoudig is, zulke krachtige resultaten kan opleveren.

Is er een spirituele component in het Option Process waardoor het zo doeltreffend is?

Barry: 'Voor mij is gelukkig zijn en jezelf en anderen onvoorwaardelijk liefhebben hetzelfde als God liefhebben. Wanneer ik zou beslissen God in mijn hart binnen te laten, hoe zou mijn bewustzijn dan zijn? Ik denk dat ik accepterend en niet-oordelend zou zijn ten opzichte van mezelf en alle anderen. Ik zou alleen onvoorwaardelijk liefhebben. Er is een heel mooi verhaal dat dit goed illustreert. In een deel van het oude Testament dat werd ontdekt in de Dode Zeerollen staat een afwijkende versie van Mozes die de tien geboden ontvangt van God, een andere dan waaraan we gewend zijn. In deze vertaling zegt God tegen Mozes op de berg Sinaï: 'Wanneer je mij in je hart laat zal dit gebeuren: je zult niet doden, je zult niet stelen, je zult geen overspel plegen, je zal je vader en je moeder eren, enzovoort.' Het waren helemaal geen geboden, maar omschrijvingen van hoe een mens zou zijn als hij God in zijn hart zou toelaten. En zo zullen we zijn als we onszelf en anderen onvoorwaardelijk liefhebben.'

Hoe zijn jij en je vrouw er toe gekomen het Option Piocess te leren en het daarna anderen eigen te maken?

Barry: 'We woonden vlakbij New York, waar ik een reclamebureau had. Alhoewel ik financieel zeer succesvol was, was ik van binnen kwaad, verward, en diep ongelukkig. Daardoor had ik vaak last van zware, soms letterlijk verblindende, hoofdpijnen. Door mijn verwarring en ongelukkig-zijn was ik voortdurend op zoek naar antwoorden buiten mezelf, voornamelijk door allerlei soorten cursussen te volgen. Op een dag ontmoette ik een universitair docent die een erg belangrijke leraar voor Suzi en mij zou worden, al moet ik toegeven dat hij er niet echt naar uitzag. Hij was geweldig zwaarlijvig en een kettingroker. En hij leek verslaafd aan prikkellimonade. Maar hij had een buitengewoon kinderlijke en schelmse manier van doen. Toen ik hem vroeg waarom hij er zo uitzag en zich op die manier gedroeg, lachte hij en zei dat wanneer hij er als een bijzonder, "perfect" persoon uit zou zien, de dingen die hij te zeggen had en wilde uitdragen voor de meeste mensen onbereikbaar zouden lijken te zijn. Zijn ideeën spraken me erg aan, vooral het idee over het zoeken van oplossingen voor mijn problemen in mezelf in plaats van in de wereld. Gedurende een aantal jaren leerde hij Suzi en mij dat ieder mens een schepsel is van zijn eigen overtuigingen en dat we het soort schepsel dat we zijn kunnen veranderen wanneer we onze overtuigingen veranderen. En we leerden hoe je dat doet. Het Option Process is gebaseerd op zijn lessen en uit dankbaarheid voor zijn hulp bij het veranderen van onze levens zijn we begonnen het aan anderen over te brengen.'

Je bent waarschijnlijk het meest bekend vanwege je werk met autistische kinderen, in het bijzonder met je eigen zoon Raun, en het boek Verbroken Stilte Son-Rise) waarop een televisiedocumentaire is gebaseerd. Wat is autisme en hoe moet je daarmee omgaan?

Barry: 'Autisme is het etiket dat wordt toegekend aan kinderen die zich helemaal in zichzelf terugtrekken. Ze zijn letterlijk ingekapseld in hun eigen wereld. Ze hebben geen oogcontact of uitwisseling met andere mensen. Ze besteden eindeloze uren aan het in kringetjes ronddraaien, heen en weer schommelen, of het heen en weer bewegen van hun handen voor hun ogen. Ze worden beschouwd als achterlijk, met een IQ van dertig of lager, en gewoonlijk ontwikkelen ze geen spraak. Men beschouwt ze als niet op te voeden en niet te genezen. Deze beschrijving paste precies bij onze zoon Raun toen deze net een jaar oud was. Toen Suzi en ik ons bewust werden van Raun's toestand hebben we het hele land afgezocht naar medische hulp. Maar niemand gaf ons de hoop dat hij zich ooit zou kunnen ontwikkelen tot een normaal menselijk wezen. We kregen het advies hem te laten opnemen in een instelling. Tijdens onze zoektocht hadden we echter zoveel autistische kinderen gezien die op een ongelooflijk onmenselijke manier werden behandeld, dat dit wel het laatste was dat we met Raun wilden doen. We hebben toen besloten om hem zelf te proberen te helpen, gebruikmakend van de houding van onvoorwaardelijke liefde die we onderwezen in ons Option Process programma en die we probeerden toe te passen op ons eigen leven.'

Op welke manier heb je met Raun gewerkt?

Barry: 'Meer dan drie jaar, twaalf uur per dag, zeven dagen per week, waren Suzi of ik bij Raun wanneer hij wakker was, om hem op allerlei manieren te laten weten dat hij oké was en dat we van hem hielden zoals hij was. In plaats van hem zich aan ónze wereld te laten conformeren, wat de benadering is die we zagen bij de meeste instellingen waar we waren geweest, stapten we letterlijk zijn wereld binnen. Als hij eindeloos rondjes draaide, draaiden wij rondjes met hem mee. Als hij urenlang met zijn vingers zat te bewegen voor zijn gezicht, deden wij dat ook. Als hij ons wegduwde en onze liefde afwees, dan hielden we van hem zonder hem aan te raken. En geleidelijk zagen we het zwijgende, totaal niet-betrokken jongeije veranderen in een extroverte, verbaal zeer begaafde jongeman met een gebleken IQ van 150. Tegenwoordig zit hij in de negende klas van een openbare school. Hij haalt al vijf jaar lang geweldige cijfers en is zo gezellig en levenslustig dat je wanneer je hem tegenkwam, vast niet zou merken dat hij ooit als klassiek autistisch werd gediagnosticeerd.'

Hoe beschouw je deze verandenng in relatie tot de gangbare medische opinie dat autisme in het algemeen ongeneeslijk is?

Barry: 'Ik denk dat Raun zichzelf heeft genezen. Wat Suzi en ik gedaan hebben is hem opnieuw geboren te laten worden door een veilige, liefhebbende omgeving te creëren die hem in staat stelde op de een of ander manier zijn eigen genezende antwoorden te zoeken en te vinden. Weet je, we leven in een cultuur die zegt: 'Vraag het de dokter, vraag het de jurist, vraag het de leraar, vraag het de president. Maar vraag het niet aan jezelf, want zelf weet je niets.' Dus wat we met Raun deden en nu doen met andere mensen die catastrofale problemen hebben, is: hen helpen hun eigen waarheid uit handen van anderen te nemen en er zelf de baas over te worden. Een van mijn favoriete citaten is er een die aan Jezus wordt toegeschreven: 'Het Koninkrijk van God zit binnenin'. Je hoort dit vaak, maar de meeste van ons blijven rond rennen op zoek naar antwoorden op onze levensvragen die buiten onszelf liggen. Ik heb ervaren dat als het ons lukt een onvoorwaardelijk liefhebbende omgeving te creëren waarin we onze eigen antwoorden kunnen vinden, dit ons een stuk dichter bij het aanwenden van onze eigen kracht en genezende energie brengt dan welk antwoord van buitenaf zou kunnen.'

Nadat je Raun had geholpen, heb je met succes gewerkt met andere kinderen die leden aan autisme of andere emstige problemen.

Barry: Ja, en ook met hun ouders. Eigenlijk is het werken met de ouders en andere kinderen een net zo belangrijk onderdeel van ons werk als het werken met een speciaal kind. We hebben ontdekt dat de ouders vaak de beste ondersteuning zijn voor het kind, niet alleen vanwege hun inzicht en begrip, maar ook vanwege de gedrevenheid, de vastbeslotenheid en toewijding die ze opbrengen voor het probleem van het kind. Dit is wezenlijk voor echte verandering en genezing. Maar de meest opvallende zaak waarin we voorzien, is een liefhebbende, accepterende en gelukkige omgeving voor het kind.'

Kan je daar een voorbeeld van geven?

Barry: 'Ja. Een paar jaar geleden nam een vrouw genaamd Paula contact met ons op vanwege haar dochter Mimi, die de eerste mens in de medische geschiedenis lijkt te zijn die anorectisch is geboren, dat wil zeggen: zonder de uitgesproken wil om te eten en in leven te blijven. Toen Pa ula dit ontdekte bij haar dochter, was ze natuurlijk bezorgd en ging naar haar huisarts die Mimi meteen liet opnemen in het ziekenhuis. De volgende vier jaar ontving dit ernstig ondervoede meisje de meest bizarre reeks medische behandelingen die je je maar kan voorstellen. Ze werd intraveneus gevoed. Ze werd gevoed via een slang in haar keel. Er werd een slang geïmplanteerd in haar zij die rechtstreeks haar maag inging. En al die tijd verzette Mimi zich voortdurend tegen alle pogingen om haar te voeden. Het was alsof ze op een of andere manier zelf wist wat goed voor haar was, maar natuurlijk kon niemand dat geloven. Uiteindelijk adviseerden de artsen om Mimi te laten opnemen in een verpleegtehuis, met de verwachting dat ze daar al snel zou komen te overlijden.

'Op dat punt hoorde Paula over het Option Institute en ze vroeg ons of we haar konden helpen. In ons eerste gesprek besefte ik dat Paula vastbesloten was om Mimi weer aan het eten te krijgen en haar in leven te houden, zoals elke ouder dat zou doen. Ik vertelde haar dat áls we Mimi al zouden kunnen helpen, dat zeker niet zou gebeuren door haar te dwingen om te gaan eten. We wilden Mimi alleen helpen met datgene te doen wat ze werkelijk wilde en wanneer dat betekende dat ze niet wilde eten en vervolgens zou sterven, zou Paula dat dan kunnen aanvaarden? Met andere woorden, vond Paula het goed als Mimi niet zou eten? Nou, Paula was nog niet bereid om dat te aanvaarden, maar ze wilde wel leren hoe ze daartoe in staat kon zijn. Dus Paula en Mimi kwamen naar het Option Institute.

'Toen ik Mimi voor het eerst zag, bood ze de aanblik van een kleine, uitgemergelde pop, ongeveer half zou oud als ze werkelijk was, met ingezakte wangen en donkere kringen om haar ogen. Ze praatte niet en deed op geen enkele manier mee. Ze was gewoon niet beschikbaar. Gedurende drie of vier weken zijn we met Mimi bezig geweest door eenvoudig bij haar te zijn op een onvoorwaardelijk liefhebbende, accepterende manier, terwijl we probeerden op een niet-oordelende manier contact te maken met dit kleine wezen. Ondertussen bleef Paula voedsel opdringen aan Mimi omdat wij niet van plan waren Paula te zeggen hoe ze met haar eigen kind moest omgaan. Het werd als snel duidelijk dat Mimi zich realiseerde dat ze - voor de eerste keer - te maken had met mensen die haar niet wilden dwingen te gaan eten en daardoor begon ze contact te zoeken met ons terwijl ze haar moeder nog steeds letterlijk van zich afduwde.

'Tegelijkertijd had ik sessies met Paula en geleidelijk begon ze er van overtuigd te raken dat ze misschien Mimi zelf zou moeten laten bepalen wat goed voor haar was. Op een ochtend vertelde ze me dat ze haar dochter voor de laatste keer had gedwongen te eten. Paula had besloten dat ze een betere moeder zou zijn als ze Mimi los zou laten, haar niet meer zou voeden en haar zou laten sterven, iets wat een paar weken geleden onvoorstelbaar zou zijn geweest. En op bijna hetzelfde moment dat Paula haar besluit had genomen, pakte Mimi in een ander gebouw op het terrein haar eerste stuk eten, stak het rustig in haar mond, kauwde erop en slikte het door alsof ze haar hele leven al normaal had gegeten. Binnen drie maanden at Mimi drie tot vijf maaltijden per dag, helemaal zelf. Het was een verbazingwekkend gezicht om dit kleine kind te zien dat er als een gesloten deur had uitgezien en nu totaal geopend door een verandering in de houding van de moeder, die op een of andere manier zorgde voor een heel andere omgeving.'

Vertel me meer over hoe je werkt met kinderen zoals Mimi.

Barry: 'We beginnen met observeren hoe het kind is. Als het kind non-verbaal is, of niet kan worden bereikt met stimulatie van buitenaf, of fysieke beperkingen heeft zoals motorische problemen, proberen we het kind te observeren en te catalogiseren wat we zien. Hoe beweegt het kind? Wat kan het? Waarvoor heeft het interesse? Wanneer we eenmaal deze vragen hebben beantwoord, ontwerpen we een programma binnen de context van de Option-houding van volledige acceptatie en niet-oordelen waarin de hele 'Option lnstitute'-familie betrokken wordt op een koesterende en onvoorwaardelijk liefhebbende manier. Zo'n programma wordt opgebouwd rondom datgene waarvoor het kind de meeste belangstelling lijkt te hebben. Elk programma stelt dus het kind echt centraal en wordt door het kind gestuurd. Wanneer we bijvoorbeeld een kind zouden hebben dat niet kon praten of lezen zouden we niet per se de prioriteit leggen bij pogingen om het kind te leren praten of lezen. We zouden bijvoorbeeld kunnen opmerken dat het kind gefascineerd is door deurknoppen en de werking van bureauladen. Het programma zou beginnen bij die natuurlijke belangstelling als een manier om de nieuwsgierigheid van het kind te voeden, zodat het begint te leren vanuit zijn eigen motivatie en het gevoel iets te willen weten. Door dat te doen hebben we kinderen die helemaal niet konden praten binnen drie of vier maanden na aanvang van zo'n zelfstimulerend programma daarmee zien beginnen.

'Een kind van twee dat hier met zijn gezin kwam had als diagnose: doof, blind, en lijdend aan hersenverlamming. Dit kind deed niets, bewoog niet, reageerde nergens op. We besloten al onze oordelen en overtuigingen over de toestand van het kind tijdelijk uit te schakelen en het te behandelen alsof het zich volledig van alles bewust was zoals jij en ik dat zijn. We kirden met het kind, speelden met hem, wreven hem, stimuleerden hem, kietelden hem, en lieten hem onze acceptatie zien, ons plezier en onze liefde voor hem in allerlei kleine handelingen, zowel verbaal als non-verbaal. Binnen twee dagen volgde het kind ons met zijn gezicht en ogen en reageerde het op een manier die vanuit zijn diagnose als onmogelijk werd beschouwd. In plaats van aan te nemen dat hij niet kon antwoorden door zijn toestand, benaderden wij hem zoals we dat bij elk ander kind zouden doen, op de kinderlijke manier van verbazing en onwetendheid. We werden zelf net kleine kinderen en daardoor begonnen er verbazingwekkende en onvoorspelbare dingen te gebeuren. Weet je, de meeste mensen wordt geleerd te geloven dat het verleden de toekomst bepaalt. Dat is wereldse logica. Maar ik heb ervaren dat het verleden op dit moment niet belangrijk is tenzij je gelooft dat dit wel zo is. Wanneer je het verleden loslaat als iets dat toch maar een weerslag is van dingen die je in je hoofd hebt, kunnen we in het heden nieuwe juiste keuzes maken en wordt het verleden pas echt onbelangrijk.'

Wat vind je van de theorieën die zeggen dat de eerste jaren in de ontwikkeling van het kind de basis leggen voor de mens die we ons verdere leven zijn?

Barry: 'Die ervaring heb ik niet. Ik zal je vertellen over twee kinderen die we zelf hebben geadopteerd. Toen Ravi op vijfjarige leeftijd bij ons kwam uit Colombia, sprak hij nauwelijks, sliep hij staande en werd hij gediagnosticeerd als psychotisch. Nou, ik denk dat hij het volste recht had om psychotisch te zijn. Toen hij drieëneenhalf was is zijn moeder overleden en probeerde zijn vader hem tot twee keer toe te vermoorden door zijn keel van oor tot oor door te snijden. Op de een of andere manier overleefde hij dat en kwam hij terecht in een kindertehuis. Toen kwam hij onder onze aandacht. Toen Suzi en ik hem ophaalden van het vliegveld voelden we onmiddellijk een band met hem. We hadden hem ongezien al geadopteerd en ik zou zijn vader zijn. Ik zette hem op mijn schouders, liep met hem door de vlieghaven en ervoer allerlei vaderlijke gevoelens voor deze totaal onbekende. Voor mij was dit een echte bevestiging van de gedachte dat liefde een beslissing is die je neemt. Ik had besloten Ravi's liefhebbende vader te zijn. Hoe dan ook, we werkten gedurende drie of vier maanden met Ravi vanuit onze onvoorwaardelijk liefhebbende manier en hij reageerde daarop. Hij is nu negen jaar en is een van de sterkste en meest verbale van onze zes kinderen. Hij haalt de hoogste cijfers op school en het gaat gewoon geweldig met hem.

'Het andere voorbeeld is Tayo, geboren in de jungle van Zuid-Amerika. Hij was al op jonge leeftijd in de steek gelaten, was sterk ondervoed en belandde in een ziekenhuis. Hij bewoog niet op een manier die je van een kind van zijn leeftijd mag verwachten, wat wijst op een mogelijke hersenbeschadiging. Dit was een jongeije dat de eerste anderhalf jaar van zijn leven geen enkele stimulering had gekregen en qua voeding en in emotionele zin onderontwikkeld was. We werkten gedurende meer dan een jaar behoorlijk intensief met Tayo. Hij is nu acht jaar. Zijn leraar weet zich met hem niet goed raad want hij lijkt intelligenter dan alle andere kinderen. Hij verwerkt informatie zo snel dat de leraar hem nauwelijks geconcentreerd kan houden. Het gaat fantastisch met hem. Hij is buitengewoon geïnteresseerd en voor alles in.

'Dit zijn dan twee kinderen met een voorgeschiedenis die volledig tégen hen was. Wegwerpkinderen noem ik ze. Ze hadden het normaal gesproken waarschijnlijk niet eens overleefd, maar nu ze dat wel deden, hadden ze volgens de kinderlijke ontwikkelingstheorieën saai, achterlijk en boordevol problemen moeten zitten. Maar toch zijn ze er nog en leven ze een fantastisch vervullend leven en gaat het gewoon geweldig met ze.'

Je hebt klaarblijkelijk ervaren dat onvoorwaardelijke liefde een zeer grote kiacht is voor het goede. Kunnen zogenaamde 'gewonde mensen' leren om deze vorm van accepterende, niet-oordelende liefde in hun eigen leven tot uitdrukking te laten komen?

Barry: 'Ja, en ik ben blij dat je 'zogenaamd' zegt, want ik vind dat er geen gewonde mensen bestaan. We zijn allemaal unieke, prachtige wezens, met in onszelf alle antwoorden voor ons eigen leven. We zijn allemaal onze eigen expert, als we maar Ieren om dat zo te zien. We noemen het Option Institute 'een plaats waar wonderen gebeuren', en de meeste mensen denken dat dit te maken heeft met wat we hier doen. Feitelijk verwijst het naar de mensen hier en, meer in het algemeen, naar mensen overal. We zijn allemaal wonderen, gewoon zoals we zijn.

Geeft het Option Institute mensen hulp om in aanraking te komen met hun innedijke volmaaktheid?

Barry: Het Option Process biedt een manier om de weg te ontdekken naar het geluk dat in elk van ons besloten ligt. In principe zijn er drie stappen, drie bouwstenen naar geluk noem ik ze. De eerste is het besef dat je gelukkig wilt zijn. Dat mag simplistisch klinken, maar slechts weinigen van ons doen die uitspraak duidelijk en direct tegen zichzelf. Door de jaren heen heb ik gewerkt met mensen die kleine kinderen hebben geslagen, die mensen vermoord hebben, die zaken hebben verduisterd, die hun gezin hebben verlaten. En al die tijd heb ik nooit iemand gevonden die niet gelukkig wilde worden.

'De tweede stap is de erkenning: ik kán gelukkig worden. Op de een of andere manier is dat voor mensen een verbazend iets om te zeggen. We zijn niet opgevoed met de overtuiging dat we diep, onherroepelijk en onafgebroken gelukkig kunnen zijn. Dus als we onszelf eraan herinneren dat dit echt mogelijk is, kan dat erg opwindend en levensbevestigend zijn. Ten derde beslis ik simpelweg om het te doen. Ik laat die oude boodschappen los die zeggen 'Ik verdien het niet, het kan gewoon niet' en al die andere dingen die de wereld ons wijsmaakt... en ik doe het gewoon.

'De zwakke schakel hierin is die middelste stap. Voor de meeste van ons is de overtuiging 'Ik kan gelukkig zijn' een enorme verandering van onze zienswijze. We moeten veranderen in de manier waarop we onszelf en de wereld bekijken en de geschiedenis heeft ons geleerd dat grote veranderingen in de menselijke zienswijze gewoonlijk gepaard gaan met grote ontberingen en het knarsen van versnellingen. We zijn zo gehecht aan onze gangbare manier om dingen te bekijken dat we ons verzetten tegen verandering, soms tot aan onze dood. Daar gingen eigenlijk alle oorlogen om, al dat leed en religieuze opoffering, alle angst waarvan de geschiedenis van de mensheid bol staat.

Hoe helpt het Option Process mensen met het doorvoeren van die grote verandering in hun zienswijze?

Barry: 'Het Option Process begint met het plaatsen van de persoon in de nabijheid van een totaal liefhebbende en accepterende counselor of mentor. In veel gevallen is dit de eerste keer dat de persoon zo'n volledige eerbied en steun van een ander mens meemaakt. Binnen deze unieke ondersteunende verhouding helpt de Option counselor vriendelijk en zonder oordelen het individu om zijn eigen beste weg te vinden. Het is niet een leerproces waarbij adviezen of verklaringen worden gegeven. Het Option Process viert ieders absolute uniciteit en respecteert ieders vermogen om zelf zijn eigen oplossingen te vinden en uit te voeren. In beginsel ontdekken mensen die zichzelf onderzoeken door middel van het Option Process dat ongelukkig zijn gebaseerd is op oordelen en beslissingen die ze kunnen veranderen wanneer ze inzien dat ongelukkig-zijn hen niets oplevert. Het is een proces van jezelf begrijpen en opnieuw kiezen. Maar het vereist de bereidheid om attitudes te veranderen die lang hebben standgehouden.

'Laat ik het even echt dramatisch maken. Wanneer jij morgen kanker krijgt, zou je dat dan kunnen zien als een potentieel heel nuttige gelegenheid? Wanneer je zaak failliet gaat, of je wordt ontslagen, zou dat een opwindende nieuwe mogelijkheid zijn? Wanneer je vrouw of je man je verlaat, of je kind keert zich van je af, zou dat dan kunnen worden omgezet in een diepgaande prachtige leerervaring? Dit klinkt waarschijnlijk allemaal heel erg onrealistisch. Maar toch, keer op keer werken we met mensen die in staat blijken dit soort moeilijke en tragische ervaringen te veranderen in vreugdevolle en levensbevestigende gebeurtenissen. Wanneer we vasthouden aan ons ongelukkig-zijn en dit soort zaken zien als slecht, moeilijk of onmogelijk, wordt dat een soort self-fulfilling prophecy. Zie iets als iets slechts en het zal slecht zijn. Maar wanneer we dit soort oordelen laten varen en onszelf gaan zien als geschikt om gelukkig te zijn ondanks de dingen die er met ons gebeuren1 kunnen we beginnen kansen en mogelijkheden te zien die zich nooit eerder aan ons hebben voorgedaan. Het kan een verrukkelijk avontuur worden.

'Is het je wel eens opgevallen wat voor warme, vrolijke gevoelens je had wanneer je iets beschouwt als goed? Op zo'n moment bezorg je jezelf een soort geluksgevoel. Maar wanneer je iets beschouwd als slecht, lelijk of pijnlijk, creëer je een ander soort ervaring, die je onbehagen, spanning, angst of ongeluk noemt. De uitweg uit

deze vicieuze cirkel is te besluiten dingen niet langer meer van een oordeel te voorzien. Wanneer je dat een onbereikbaar ideaal lijkt, kan je misschien proberen het besluit te nemen de dingen niet steeds op dezelfde manier te beoordelen. Wanneer je weet dat als je iets als goed beoordeeld, je je goed zal voelen, en dat je je slecht zal voelen wanneer je het als slecht beoordeelt, beoordeel dan gewoon alles als goed. Dat hoeft niet te betekenen dat je ongevoelig wordt of zorgeloos, of een soort van Pollyanna (de titel van een Disneyfilm uit de jaren zestig waarin het altijd vrolijke weeskindje Pollyanna haar strenge tante de kracht van liefde en luchthartigheid doet inzien, red.), het betekent dat je hebt besloten de mensen en gebeurtenissen in je leven te bekijken op een nieuwe en positieve manier. Je zult er waarschijnlijk gelukkiger en meer liefhebbend door worden en het leven met meer energie tegemoet treden.'

Is het echt mogelijk dit in praktijk te brengen in een wereld die vol onrecht en leed is?

Barry: 'Ik zal je vertellen over een van onze eigen ervaringen hiermee. Suzi en ik hebben gewerkt in Zuid-Amerika en zagen daar veel kinderen die ondervoed waren, emotioneel achtergesteld, of zelfs stervende waren. Veel van deze kinderen hadden maar een ding in hun hoofd wanneer ze ons zagen. Ze dromden om ons heen en schreeuwden in het Spaans: 'Wees mijn mama, wees mijn papa, neem me met je mee.' Wanneer ik dit verhaal vertel rillen de meeste mensen en zeggen: 'Wat moet dat een vreselijke ervaring zijn geweest', maar zo voelden wij dat niet. In plaats van dit alles vreselijk en onjuist te vinden, kozen wij ervoor kinderen te zien die precies wisten wat ze wilden en niet te verlegen waren het ons te zeggen. Omdat we hun situatie niet als 'slecht' beoordeelden, waren we vrij om oprecht en speels met hen te zijn en hen zoveel te helpen als we konden. Hierdoor was onze ervaring uiterst vreugdevol. En we hebben ook nog een van die kinderen mee naar huis genomen.

'Ik denk dat het mogelijk is zelfs iets goeds te zien in de ergste gebeurtenissen, alhoewel ik daarmee niet wil beweren dat dit altijd gemakkelijk is. Maar voor mijzelf merk ik, dat wanneer ik zoek naar het goede, zelfs als ik dat niet altijd goed begrijp, ik eerder manieren zal vinden om tenminste op een gemakkelijke manier te leven met dingen die ik anders slecht en onverdraaglijk zou noemen. Door mezelf en anderen te observeren, heb ik ervaren dat wanneer we iets slecht, fout of kwaad noemen, we er een vijand van maken. Hierdoor beperken we ons vermogen het te begrijpen, er mee om te gaan en het misschien te veranderen. Maar wanneer je uitgaat van een denkraam waarin we gelukkig zijn met alles en iedereen, dan zijn de mogelijkheden tot verandering letterlijk onbeperkt. Met andere woorden, een wonderbaarlijke verandering komt niet voort uit het ongelukkig zijn met jezelf, maar uit het loslaten van alle dingen die je ongelukkig maken en gewoon te besluiten gelukkig te zijn, wat er ook gebeurt.'

Betekent dit dat je er niet alles aan doet om resultaat te boeken met de mensen die naar het Option Institute komen voor hulp?

Barry: 'Nee, helemaal niet. We willen mensen helpen tot stand te brengen wat ze voor zichzelf willen. De paradox is dat terwijl we een gegeven situatie accepteren en zelfs omarmen zoals die is - of het nu een beschadigde relatie is, een vastgelopen carrière, een lichamelijke handicap, een speciaal kind, of wat dan ook -we tegelijkertijd onze eigen creativiteit aanwenden om het verschil te maken en een verandering mogelijk te maken. De belangrijke les is dat mijn geluk niet afhangt van die verandering. Ik kan nu gelukkig zijn terwijl ik nog in het veranderingsproces zit. Misschien is dat de ultieme bevrijding. Ik ben me er terdege van bewust dat wat Suzi en ik met onze zoon Raun hebben gedaan, we eigenlijk alleen voor onszelf hebben gedaan. Raun heeft ons niet gevraagd om hem uit zijn eigen wereldje te halen en hem onze wereld binnen te halen. Hij had er zelfs geen idee van dat onze wereld bestond. Maar op een of andere manier is het ons gelukt er op te vertrouwen dat dit zwijgende, anderhalf jaar oude wezentje ergens diep van binnen wist wat het beste voor hem was. En het is ons gelukt een omgeving te creëren van onvoorwaardelijke liefde waarin hij zelf zijn eigen oplossing kon laten zien. Het wonder is dus niet dat iemand genezen wordt door het Option Institute. Het wonder is dat wij mensen op een prachtige, wonderbaarlijke manier kunnen reageren op onvoorwaardelijke liefde. Jezus zei: 'Alleen als we worden als kleine kinderen, kunnen we het Koninkrijk Gods binnengaan.' En misschien is dat de echte les voor ons allemaal.'