Ook
is het heel prettig om af en toe bij elkaar te komen om onze
ervaringen uit te wisselen.
Dit
is de stand van zaken bij ons na een jaar. Het was een intensief,
maar heel inspirerend en leerzaam jaar.
Caterine Nijhuis, Enschede
Wouter
Op dit moment
is het moederdag 2000 en heb ik net een ontbijt op bed achter de
kiezen.
"Wouter heeft zelf de beschuiten gesmeerd, mam", zegt Tessa, mijn 15
jarige dochter. Wouter is haar 6 jarige broertje en heeft PDD-NOS
met ADHD.
"En
de banaan heeft hij ook zelf gesneden, goed, he?" Ja, zeker, super
zelfs. Nooit gedacht dat hij dat ooit zou kunnen.
Toen
3 jaar geleden de diagnose werd gesteld, was het of ze de poten
onder mijn stoel wegzaagden. Natuurlijk beseften we wel dat Wouter
anders was. Vanaf de dag dat hij kon kruipen, was het mis. Mensen
interesseerden hem niet, dingen zoals lichtknopjes des te meer. Maar
de diagnose aan autisme verwant klonk zo hopeloos, zo zonder
toekomst, en dan dat hyperactieve er nog bij.
Ik
zie hem nog zitten in het begin op het MKD (Medisch Kleuter
Dagverblijf). In een tuigje vast aan zijn stoel, dan was hij nog wat
te hanteren, totdat hij erachter kwam dat hij met stoel en al aan de
haal kon. Iedere overgang van b.v. kleien naar duplo was een reden
voor huil- en driftbuien.
Gelukkig zat er wel wat vooruitgang in zijn situatie, maar de echte
ommekeer is wel het afgelopen jaar geweest.
In
Januari 1999 heb ik de Start-Up cursus van het Option Institute in
Utrecht gevolgd. Er ging een wereld voor mij open. Niet hij, maar
mijn houding ten opzichte van hem moest veranderen.
Thuisgekomen natuurlijk direct aan de slag. Niet eens zo
spectaculair hoor, 1 uur per dag en in het weekend 2 maal 1 uur met
hem in de speelkamer. De resultaten waren wel degelijk spectaculair.
Binnen twee maanden begon hij in ik-vorm te spreken, en kwam hij
naar me toe als ik hem van school haalde. Daarvoor scheurde hij
altijd van mij weg. Ik heb wat sprintjes getrokken door de gangen
van het MKD om hem voor te zijn. Als ik niet snel genoeg was, had
hij alle lichten uitgedaan of stond het foto-kopieerapparaat 80 maal
niets te draaien enz.
Sinds
september hebben we twee vrijwilligers van de SPH te Leeuwarden bij
ons stage lopen. Supermeiden. Zij zijn stapel op Wouter en hij is
stapel op hen. Langzaam maar zeker begon Wouter zich bewust te
worden van zichzelf en de wereld om hem heen.
Laatst heb ik de notities opgezocht die ik in Utrecht had gemaakt.
Ik kwam een lijstje tegen. Wensen die we moesten opschrijven, wat we
in een half jaar wilden bereiken. Mijn wensen (los naast mij lopen
buiten, rustig spelen, niet rennen, concentratie, vertellen wat hem
bezig houdt) kon ik na 1 jaar doorstrepen, hij had ze bereikt. Dat
had ik toen niet voor mogelijk gehouden.
Halverwege Januari 2000 zijn we gestart met Super-Nu-Thera en BSM
(Brain Stimulating Method). Via de BSM zijn we bij een osteopaat in
Dalen terecht gekomen. Deze man is heel goed en bereikt erg veel. De
ontlasting van Wouter is eindelijk normaal, hij krijgt kleur in zijn
gezicht en de kringen onder zijn ogen zijn nagenoeg weg. Daarnaast
begint hij te eten. Na jaren te hebben geleefd op cup-a-soup met
vitamines, pannenkoeken met vitamines en vla met vitamines, eet hij
nu wortelen, doperwten, vlees, worst, brood enz. Mondjesmaat, maar
toch.
Inmiddels begint hij ook te schrijven. Cijfers en letters vindt hij
reuze interessant.
We
zijn blij met de vooruitgang. Het maakt ons leven gemakkelijker en
de toekomst lijkt wat rooskleuriger. Natuurlijk blijft hij erg
kwetsbaar en heeft hij veel begeleiding nodig. Dat heeft ons ook
doen besluiten hem na het MKD speciaal onderwijs te laten volgen,
voorlopig, want een kind dat weet te vertellen waarom een bloem wat
langzamer zou moeten groeien, heeft nog veel meer in zijn mars.
Wouter: "Waarom gaan die blauwe druifjes nu al weer dood?"
Ik: "Omdat ze snel groeien, bloeien en dus ook snel dood
zijn."
Wouter: "Maar waarom groeien ze dan niet wat langzamer,
zoals wij?"
Bijzondere vraag, vind je niet? Die zoeken we op.
Moeder van Tessa en Wouter Speelman
Drachten
Hoe
gaat ‘t MET LISE?
(In
het vorige nummer stond een artikel met de titel EEN STAP VERDER MET
LISE. Red.)
Ik
zal me even voorstellen; ik ben Gonneke Buikema, moeder van Lise,
onze 5-jarige dochter met een autistische spectrumstoornis en een IQ
van 78. Ze bezoekt 3 dagen per week een school voor
taal-spraakstoornissen en daarnaast hebben we voor 20 a 25 uur per
week een Son-Rise programma thuis.
In
november hebben we een dag met Steven Wertz thuis gehad en dat heeft
ons allen een behoorlijke zet in de rug gegeven. We zijn veel meer
doelgericht gaan werken en probeerden ook steeds een stapje verder
met Lise te gaan. Lise ging sprongsgewijs vooruit. Ook de
vergaderingen kregen steeds meer inhoud en met ons allen zijn we
hard (verder) aan de slag gegaan met onze houding.
Toch
liepen we weer vast, ditmaal op teveel doelen ineens. In maart 2000
hebben we Karen Gerritsen thuis gehad en dat was juist wat we nodig
hadden. Met elkaar zijn we gaan inventariseren wat we nu zo
belangrijk vonden voor Lise op dit moment en welk ene doel we daar
uit wilden pikken. Daarmee gingen we aan de slag, we verwoorden onze
redenen voor dat ene doel, waarom vonden we dat nu zo belangrijk
voor Lise en daarna bekeken we met z'n allen waar Lises motivatie
ligt en hoe we dat kunnen combineren met dat ene doel. Het werkt erg
goed. Wij zijn veel doelbewuster bezig in de spelkamer, hebben weer
veel meer plezier in het spelen, omdat er maar een doel is waar we
ons op richten en voor mij is het veel duidelijker waar ik me
tijdens het feedback-geven op kan richten, waardoor het veel
effectiever wordt.
En
met Lise? Het gaat goed met Lise! De slaapproblemen tijdens de
decemberfeesten en de jaarwisseling zijn volledig verdwenen, voor
het eerst sinds jaren slaapt Lise hele nachten! Daarnaast is ze veel
steviger geworden en nemen we haar ook weer mee naar verjaardagen,
(waar ze ook van geniet!) laten we haar meedoen met feesten op
school, wat ze alleen wil als ze geen speeldag mist, en gaat ze op
alle fronten vooruit. Ze is veel helderder, gebruikt nu uit zichzelf
ruimtelijke begrippen, speelt steeds meer en vaker met haar jongere
broertje, gaat steeds vaker 'waarom-vragen' stellen en staat op dit
moment erg open voor sociale regels, ze wil graag leren spelen met
andere kinderen! En daar zijn we op dit moment hard mee bezig!
Gonneke Buikema
SON-RISE en wetenschap
Anderhalf jaar geleden hoorde ik voor het eerst over Son-Rise.
Daarna heb ik samen met mijn man de Start-Up gevolgd in 1999. En heb
ik me wat verdiept in autisme en in Son-Rise. Met die kennis hebben
wij besloten een Son-Rise programma te doen met onze dochter, Merel.
Merel is nu 8 jaar. Ze is ‘ernstig autistisch, ernstig verstandelijk
gehandicapt en epilepsie patiënt’, aldus verschillende artsen. In
een van de komende nummers van het Kristal-Nieuws zal ik eens een
verhaal over Merel schrijven. Ik ben in ieder geval erg enthousiast
over Son-Rise.
Daarom vind ik het ook elke keer weer storend om afkeurende
berichten over Son-Rise te lezen in kranten of bladen. Ouders worden
er zelfs voor gewaarschuwd. Er wordt gesproken over het feit dat de
effektiviteit van Son-Rise of aanverwante programma’s niet bewezen
is. Het omgekeerde is, volgens mij, ook nooit bewezen. Namelijk dat
een Son-Rise programma niet effektief zou zijn. Er is nog maar heel
weinig onderzoek naar gedaan en dus kun je zulke uitspraken helemaal
niet doen.
Na
anderhalf jaar spelen vind ik het nu ook tijd voor een andere vorm
van aktie. Ik ben vanwege mijn opleiding meer dan gemiddeld
geïnteresseerd in de wetenschap. Ik wil daar graag wat mee doen. Ik
zou graag willen inventariseren wat er gedaan is aan onderzoek naar
Son-Rise, maar ook naar deelgebieden ervan. Wat is er bv. bekend
over het effekt van oogcontact, of over het effekt van het afremmen
van stereotyp gedrag. Daarna wil ik kijken of het mogelijk is
wetenschappelijk onderzoek te laten doen.
Ik
wil dit allemaal niet alleen doen. Ik ben dus op zoek naar in de
wetenschap geïnteresseerde mensen, die ook iets met Son-Rise hebben.
Binnen de Stichting HoriSon is enthousiast gereageerd op dit plan.
Het
lijkt mij ontzettend inspirerend om me met anderen voor zoiets in te
zetten. Ik hoop dat meer mensen dat gevoel met mij delen. En ik
wacht dus met spanning jullie reakties af.
Esther Sjouke 030-2942674
Bart en ‘meneer Dick’
Dit
verhaal gaat over Bart en mij. Bart is een 9 jarige autistische
verwante jongen. ‘Mij’ is Dick, een 48-jarige man die in de WAO zit
en daardoor veel vrije tijd heeft. Bart noemt mij consequent ‘meneer
Dick’.
In
november 1999 zag ik in dagblad BN/de Stem een oproep van de
Vrijwilligerscentrale Breda. St. Liduina, school voor ZMLK, zocht
iemand voor de individuele begeleiding van een autistisch kind. Ik
heb hierop gereageerd en op 6-12-1999 vond een eerste gesprek plaats
met Sylvia, dit is de moeder van Bart, en Sandy, de
schoolpsychologe.
Het
initiatief voor de individuele begeleiding was uitgegaan van Sylvia.
De indruk die ik kreeg was dat de school er niet goed raad mee wist.
Ik was ook de eerste vrijwilliger en een beleid of een procedure was
er niet. Uiteindelijk werd besloten om in januari 2000, na de
kerstvakantie, van start te gaan.
Om een voorstelling te maken wat autisme inhield (ik
ben volkomen leek) heb ik wat boekjes uit de bibliotheek gelezen.
Toen ik kennis maakte met Bart, kon ik niet geloven dat Bart
autistisch was. Hij is een leuk uitziende jongen, met een grappig
kuifje op z’n voorhoofd.
Hij
kijkt je met grote blauwe ogen aan en kletst volop. Hij is gezellig.
Aan zijn manier van vertellen merk je wel, dat er íets is met Bart.
Als
ik iets tegen Bart vertel, zegt hij constant ‘ja’ of ‘hm’, waardoor
het lijkt of hij bevestigt wat je zegt. Niets is minder waar, Juist
als hij ‘ja’ of ‘hm’ zegt, gaat alles langs hem heen en hoort hij
totaal niet wat je zegt. Je moet hem dan echt corrigeren en zeggen:
“Bart, kijk me eens aan en luister eens goed” of “Bart, kijk eens
wat ik met m’n vingers aanwijs.’ Het lijkt dan alsof hij uit een
andere wereld komt en weer landt op aarde. Het contact is hersteld.
Bart
is een heel lief jong. Ik heb wel eens gedacht: “die krijgt het nog
moeilijk in deze maatschappij”.
Juist
omdat hij er zo als een gewoon kind uitziet. Hij is erg terughoudend
als andere kinderen uit een andere klas op het schoolplein spelen.
Bart is te lief voor deze wereld.
Hij
is erg beïnvloedbaar. Als Bart de tafel dekt en een kind zegt dat
hij geen vork wil, geeft Bart het gauw op, ook al weet Bart dat een
vork erbij hoort. Wat me ook is opgevallen is dat hij als het kan de
makkelijke weg kiest. Als we een in zijn ogen moeilijke puzzel
maken, zegt hij al gauw ‘meneer Dick, die is veel te moeilijk’ of
’meneer Dick, maak jij die puzzel maar.’ Als we dan doorzetten
samen, maakt Bart zelf de puzzel af.
Bart
heeft het moeilijk om zijn concentratie te behouden. De werkjes die
we doen, maken we in een aparte ruimte zonder de andere kinderen.
Toch bij ieder geluid dat hij hoort, vliegt hij van z’n stoel op, om
te zien wat er aan de hand is. Hij heeft heel goede oren, want ieder
geluidje hoort hij. Echt lang met iets bezig zijn, is moeilijk voor
Bart.
Ik
ben maandagmiddag en woensdagochtend op school. Bart is helemaal aan
me gewend en ik aan hem. Er is een goede band ontstaan. De werkjes
worden voorbereid en klaargezet door Maria, zijn onderwijzeres. Ze
bestaan uit het oefenen van de fijne motoriek, eenvoudige taal- en
reken oefeningen. Het maken van een puzzel is een vast onderdeel.
Verder keert regelmatig terug het leren strikken van zijn veters en
het tafeldekken. Veters strikken wil maar niet lukken; tafeldekken
gaat uitstekend waarbij melk inschenken prima gaat, terwijl dat toch
wel lastig is voor Bart, omdat hij geneigd is steeds rond te kijken.
Sylvia is aanhangster van de Son-Rise methode van de familie
Kaufman. Ze heeft me er een videofilm van laten zien. Met Bart wordt
thuis geoefend volgens de Son-Rise methode. Ik heb wel eens gedacht
dat het voor Bart misschien wel verwarrend kan zijn. Op school zijn
er best strakke regels en structuur, wat volgens mij als leek, veel
minder aan orde is bij de Kaufman-methode. Maar dat is maar een
gedachte van mij.
Ik
vind het plezierig om met Bart te werken. Ik vind hem heel sociaal
en hij kletst de oren van m’n hoofd. Een aardig voorval deed zich
voor met Pasen. Bart liet me een heel mooi paasmandje zien met
chocolade eitjes erin. Ik begreep dat hij dat voor mij had
meegnomen. Ik bedankte Bart hartelijk en heb het mandje trots een
plaatsje gegeven thuis in de kast, zodat het goed zichtbaar was. ’s
Middags belde Sylvia op, dat Bart geheel van streek was, “want
meneer Dick had zijn mandje meegenomen.” Bart had het me alleen maar
willen laten zien. Ik heb hem door de telefoon gerustgesteld dat ik
het mandje terug zou geven. De volgende keer op school is dat ook
gebeurd en Bart had toen echt een mandje voor mij bij zich, wat ik
heel erg leuk vond.
Hoewel de school er vaag over doet, heb ik begrepen dat ik aan het
eind van het schooljaar moet stoppen. De school is een beleid over
het werken met vrijwilligers aan het formuleren. Men wil hen nog wel
inzetten, mits gekwalificeerd, heb ik begrepen. Ik ben dat dus niet.
Ik
weet niet of ik Bart een stapje vooruit heb geholpen in z’n
ontwikkeling, Ik kan dat niet meten. Wel weet ik dat het contact met
Bart me zeer waardevol is geweest. Ik zal hem missen, als ik hem
niet meer zie. Ook wil ik m’n respect uitspreken voor Sylvia, die
zoveel doet om Bart verder te helpen. Ook alle lof voor Maria en
Natasje, klasse-assistente, die deze kinderen iets leren, waarbij
Bart qua karakter nog wel de gemakkelijkste is.
Tot
slot spreek ik de wens uit dat Bart zijn plaatsje vindt in deze
prestatie maatschappij, dat hij goed gezond blijft en dat de
Kaufman-methode Bart goed vooruit brengt.
Bart
leeft wel eens in een ander wereld en volgens mij komt hij er ook
vandaan. Zo’n lief kind
kan
niet van aarde komen.
Dick Osinga, 25-5-2000
Scriptie: SPH en Son-Rise
Hallo……………,
Ik zal me eerst
even voorstellen, ik ben Miranda van der Hart, ik ben 21 jaar en ik
zit op het moment in mijn laatste fase van de opleiding Sociaal
Pedagogische Hulpverlening te Breda.
Ik
heb in mijn derde leerjaar als groepsleidster stage gelopen op een
Medisch Kleuter Dagverblijf in Roosendaal. Hier heb ik met kinderen
gewerkt in de leeftijd van 4 tot 6 jaar en dit waren kinderen met
zeer complexe gedragsstoornissen. Ik ben hier dus voor het eerst in
aanraking gekomen met kinderen die contact gestoord waren.
Doordat ik afgelopen zomer door mijn moeder op een artikel in de
Margriet over het Son-Rise Programma werd gewezen, is mijn interesse
hiervoor opgewekt. Ik ben gaan kijken op internet en heb zo op vele
manieren informatie over het Son-Rise Programma kunnen inwinnen.
En zo
ben ik geprikkeld om mijn scriptie over het Son-Rise Programma te
schrijven.
Ik
ben in contact gekomen met Zsuzsanna Pál en zij heeft mij gevraagd,
nu ik klaar ben met het schrijven van mijn scriptie, of ik hierover
een stukje wilde schrijven in het Kristal-Nieuws. Door al mijn
enthousiasme over het Son-Rise Programma ben ik zeer vereerd dat ik
een stukje in het Kristal-Nieuws mag schrijven.
Door
het lezen van het boek ‘Verbroken Stilte’, door de informatie op het
internet, door de interviews die ik heb gehouden met ouders en een
vrijwilliger, en door de BBC-documentaire: “challenging children”
(Son-Rise Program - Option Institute) heb ik inzicht gekregen in wat
het Son-Rise Programma nu precies inhoudt en wat dit nu voor mij
betekent en dit wil ik hieronder graag verwoorden.
Voor
ouders is het ontzettend moeilijk en vaak ook frustrerend om te zien
dat hun kind zich zo afsluit van onze wereld en dat ze ook geen
contact met hun kind kunnen krijgen.
Ouders worden wel geholpen met de omgang met hun kind, maar hierdoor
krijgen ze nog geen contact. Het is niet bevredigend. Ze willen het
kind zo graag helpen om te laten zien hoe leuk onze wereld is, om
contact met ze te krijgen en gaan zelf op zoek.
Een
begrijpelijke situatie, het geen contact hebben met een persoon waar
je veel van houdt, kan ook niet bevredigend zijn, je blijft op zoek
gaan naar het contact.
Son-Rise, een programma waarin ik geloof dat het zeker zijn effecten
zal hebben. Son-Rise is een programma dat van af het eerste moment
mijn gevoelens sterk beïnvloedde. Een gevoel dat tijdens het
schrijven van mijn scriptie steeds sterker is geworden. Een
programma waarmee ik zou willen en zou kunnen werken. Een zeer
intensieve benadering, maar ook zo intens. Je hele houding tegenover
het kind, tegenover jezelf en tegenover de rest van de wereld. Het
accepteren, niet-oordelend handelen en liefdevol naar de ander
spreekt mij aan. Het niet kijken in het verleden, het niet kijken in
de toekomst, maar het kijken in het hier en nu. Waarom zou je
terugkijken? Waarom zou je vooruit kijken? Accepteer de persoon
zoals deze is en je hebt al een grote stap gezet. Doe mee met het
kind, het kind voelt zich vertrouwt, voelt aan dat je zijn wereld
accepteert en dat je daar graag in mee wilt gaan, maar dat je ook
onze wereld wilt laten zien en dat dit kan in een beschermde en
prikkelarme omgeving. Steeds meer wordt er geleerd en gezien door
het kind, wordt enthousiast over onze wereld en wil daar wel eens
kijken.
Het
klinkt allemaal logisch, maar veel mensen en hier spreek ik dan
vooral over deskundigen, geloven er niet in. Ze noemen het ‘vals
hoop’. Waarom? Het levende bewijs loopt toch rond? Bij ieder kind is
er wel verbetering te zien, het wil niet zeggen dat het autisme
volledig weg zal gaan en dat je altijd contact met het kind kunt
krijgen, maar iedere stap die wordt gezet is goed. Ouders zijn de
deskundigen en weten en voelen aan wat goed is voor hun kind.
Vandaag geen zin? Maakt niet uit, morgen is er weer een dag. Niks
moet, alles mag.
Ik
heb waardering voor de mensen die de stap hebben gezet, om zonder
deskundigen eens verder te kijken wat de mogelijkheden zijn om een
bevredigender leven te krijgen met hun autistische kind.
De
manier waarop ouders en vrijwilligers praten over hun leven dat
veranderd is door het Son-Rise Programma, hoe zijzelf zijn
veranderd, welke veranderingen er hebben plaatsgevonden met hun
kind, is zo echt. Het is bijna niet te beschrijven hoe ik me heb
gevoeld, toen ik met deze mensen heb gepraat. Ik voelde alle liefde
en warmte die ze hun kind gaven, dit brachten ze ook over op mij.
Persoonlijke dingen werden verteld, ze zijn allemaal zo open naar
anderen toe, wilden hun ervaringen met mij delen. Waarom? Ze zijn
tevreden met het leven wat ze nu
leiden,
zijn blij dat ze een manier hebben gevonden om er voor hun kind op
welke manier dan ook voor ze te zijn.
Mijn
vraagstelling in mijn scriptie was, wat mijn mogelijkheden als
Sociaal Pedagogische Hulpverlener met het Son-Rise Programma kunnen
zijn.
Autistische kinderen is een doelgroep waar je als Sociaal
Pedagogische Hulpverlener mee kan werken. Een belangrijke doelgroep,
omdat deze kinderen in deze bedreigende wereld niet zonder hulp
kunnen functioneren.
Hou
je je vast aan de regels voor de begeleiding van autistische
kinderen die in de instellingen gehanteerd worden en zul je nooit
weten wat de effecten van het Son-Rise Programma zijn - of waag je
de stap om je verder te verdiepen in het programma.
In
een instelling bepaal jij wat het kind moet doen en met het Son-Rise
Programma bepaalt het kind wat het wilt doen. Je moet je kunnen
inleven in het kind en het accepteren om wie het kind is, dit zijn
vaardigheden die ik tijdens mijn opleiding heb meegekregen.
Ik
ben van mening dat het perfect zou zijn om het programma in een
instelling te hanteren en tijdens deze begeleiding de ouders
intensief te betrekken. De ouders zijn tenslotte degene die met het
kind moeten leven. Samen met het gezin een programma opzetten, wat
je in de instelling, maar ook thuis, kunt hanteren.
Ik
ben van mening dat ik als Sociaal Pedagogische Hulpverlener zeker
mijn bijdrage in het Son-Rise Programma zou kunnen leveren.
De
hulpverlening is er voor het kind (en de ouders), omdat deze hulp
nodig heeft en ik vind dat je als hulpverlener in staat moet kunnen
zijn om aan de wensen van het kind te voldoen.
Ik
ben er nu ook over aan het denken om me te gaan specialiseren op het
gebied van het Son-Rise Programma, door bijvoorbeeld de Start-Up
cursus te gaan volgen (in Amerika) en hier in Nederland me als
particuliere hulpverleenster te gaan vestigen of dan te gaan kijken
wat mijn mogelijkheden met betrekking tot het Son-Rise Programma
zouden kunnen zijn.
Op
het moment is dit nog maar een beeld dat ik voor ogen heb, maar ik
wil nu ook zeker als ik klaar ben met mijn studie op zoek gaan naar
een gezin waar ik als vrijwilligster in het programma mee zou kunnen
draaien!
Ik
hoop dat door mijn verhaal duidelijk naar voren gekomen is, dat ik
heel erg enthousiast ben over het Son-Rise Programma en dat ik er
zeker wel toekomst in zie.
Reacties, adviezen en ideeën zijn van harte welkom!!!!!
Groetjes, Miranda
Aankondiging: Ontmoetingsdag 22 oktober 2000!
We
hebben het plan bedacht om ergens in het voorjaar van ieder jaar een
grandioze Jaarmarkt te organiseren. Het zou een jaarlijks
terugkerende, grote dag moeten worden waar alle ouders en
begeleiders met een speelprogramma of een interesse daarin welkom
zijn. We stellen ons een dag voor met workshops, gesprekken,
demonstraties, contactmogelijk-heden, video’s en foto’s,
uitwisseling, contact-mogelijkheid voor vrijwilligers met elkaar en
voor nieuwe vrijwilligers met ouders, en liefst ook een plek voor
kinderen.
Als voorproefje en voorbereiding daarop wil de Stichting HoriSon op
zondag 22 oktober 2000 een ontmoetingsmiddag organiseren.
Reserveer deze middag alvast in je agenda! Een nadere uitnodiging
volgt nog. De middag zal centraal in het land worden gehouden. Weet
iemand een ideale locatie? Het idee vooralsnog: deze middag is veel
kleiner van opzet. Hij loopt bijvoorbeeld 12.00 tot 17.00. Iedereen
die behoefte heeft om bij te praten, is welkom. Het zou leuk zijn
als uit die dag verdere ideeën ontstaan om het plan ‘jaarmarkt’, de
diensten van Stichting HoriSon en de beweging in Nederland verder
vorm te geven. Verder zal er ook over van alles en nog wat gesproken
kunnen worden. We stellen ons voor dat jullie thema’s of
gespreksonderwerpen aandragen die je zelf interessant vindt, en dat
er verder gewoon veel uitwisseling en ondersteuning, tips, en andere
contactmomenten kunnen zijn. En vooral veel gezelligheid, een groot
weerzien, en ontdekken hoe het gaat met iedereen! Als je wilt
meehelpen deze middag te organiseren, meld je dan alvast telefonisch
aan bij stichting HoriSon, dat maakt het organiseren gemakkelijker.
Veel liefs, HoriSon
Nick Raadgever over
zijn broer Thierry
Hoi ,
ik ben Nick Raadgever en ik vertel u iets over Thierry.
Thierry is mijn broertje ik vind hem heeeel lief en leuk.
Ik
stoei vaak met hem en hij vindt dat ook leuk.
Maar
er is nog veel meer wat ik leuk vind aan thierry.
We
gaan ook wel eens in bad met bekertjes klieren dat vind hij ook
leuk.
Maar
ja jammer genoeg mag dat niet van pappa.
Als
mama me op komt halen van school zit ik in de klas.
Dan
moet mam door de hele school om me te halen.
Thierry zegt dan: moe je grover hebben he.
Want
hij ziet dan een knutselwerkje.
Maar
bij thierry op school is het ook leuk.
Want
dan laat thierry alles zien van zijn schooltje.
En
als de vrijwilligers er zijn en opa is er dan laat hij opa zien.
Ik
moet nu stoppen want ik ga spelen met mijn auto’s.
Groetjes Nick Raadgever
De
laatste loodjes van Yannicks Son-Rise programma
van
Yannick voor moederdag
Hallo
lieve mensen. Ik wil jullie graag het vervolg vertellen op mijn
artikel Wonderen Worden Werkelijkheid in het Kristal-Nieuws van
februari 2000. Tevens wil ik een ieder stimuleren om met
enthousiasme te beginnen of verder te gaan met het Son-Rise
programma. Ik wens jullie net zoveel succes toe als wij hebben.
Even
als reminder. Yannick is nu 5 jaar. Hij werd in november 1997
gediagnostiseerd als zijnde autistisch. In maart 1999 begonnen wij
met ½ dagen Son-Rise-programma. Yannick zat toen nog deels op het
MKD. Omdat dit zo goed ging, hebben we vrijstelling van leerplicht
aangevraagd en ons programma in januari van dit jaar uitgebreid naar
hele dagen Son-Rise-therapie.
Heel
belangrijk voor ons was het Internationaal Symposium te Papendal
(ASK). Tjonge, tjonge, wat hadden deze geleerden jaren nodig bij
autistische kinderen om duidelijke vooruitgang te boeken. We voelden
ons de koning te rijk met onze zoon en waren trots op onszelf.
We
waren enigszins teleurgesteld in het verhaal en presentatie van Raun
Kaufman. Hij liet werkelijk niets zien van wat er te koop was in
zijn “keuken”. Voor ons was het toch een flink commercieel getint
verhaal: Kom bij ons en wij leren je hoe het moet. Op basis van dit
feit en dat onze zoon goed vooruit ging, hebben we onze reservering
voor het Intensive Program in juli van dit jaar geannuleerd.
Een
mijlpaal voor ons was onze wintersport in januari van dit jaar.
Voorheen dachten we (afgaande op eerdere ervaring) dat Yannick beter
niet mee kon op wintersport. Door zijn vooruitgang durfden we dit nu
wel aan. Ik moet zeggen dat het een unieke ervaring was.
Yannick werd aangemeld bij de skischool. Hij kreeg een skileraar die
het een uitdaging vond om hem skiën te leren. Bovendien wist hij
iets van autisme af omdat hij een autistisch stiefbroertje had.
Yannick deed zijn best. Het ging voortreffelijk in een klasje van
ongeveer 10 leerlingen. De eerste dagen hebben we wat extra ritjes
gemaakt met de kabelbaan. Dit was voor hem het einde.
We
worden steeds zelfverzekerder wat Yannicks mogelijkheden betreft.
Aansluitend aan de skivakantie is hij op zwemles gegaan, te weten in
het zwembad bij ons in de buurt. Gewone les! Heel trots kan ik nu
vertellen dat hij deze week zijn eerste lessen in het diepe heeft
gehad en heel enthousiast van de springplank springt. Plons!
Na
een maand het programma fulltime te hebben gedraaid, zei Rietje onze
vrijwilligster, die onderwijzeres is: Yannick is aan school toe.
Yannick doet menig kind van zijn leeftijd wat voor. Hij knipt,
kleurt, tekent, puzzelt als de beste en begrijpt wat hem gevraagd
wordt.
Op de
basisschool in onze wijk kregen we gehoor door ons enthousiasme en
overtuiging dat Yannick een kans verdiende. Wij wisten niet hoe hij
zou reageren in een klas van 30 leerlingen. Hij kreeg een
fantastische juf en meester.
We
zijn het bezoek aan de basisschool langzaam gaan opbouwen en het
Son-Rise-programma in de speelkamer gaan minderen. Yannick is
gestart na carnaval op school met 2 ochtenden per week onder
begeleiding van Rietje. Het mocht de basisschool liefst geen extra
tijd of mankracht kosten. Op deze wijze konden ze kennis maken met
het persoontje Yannick. Vervolgens is het schoolbezoek uitgebreid
naar 2 hele dagen, soms 3 dagen. De extra begeleiding ‘s middags
werd achterwege gelaten en deze week gaat hij op verzoek van de
leerkrachten de hele week naar school zonder begeleiding. Yannick
moet erbij horen.
Het
is fijn om te horen hoe de juf stelt dat Yannick minder tijd vergt
dan een ander leerling. Zijn aandacht moet wel steeds gestimuleerd
worden, maar hij neemt direct iets op.
Zou
Yannick eenzaam en verlaten op een druk schoolplein rondlopen? Nee
hoor. Vooral de meisjes lopen achter hem aan en Yannick schuwt het
niet om zelf contact te maken.
Als
ouder heb ik het er best moeilijk mee uit vrees voor stilstand om
het Son-Rise programma af te bouwen. Van de andere kant vertrouw ik
erop dat Yannick na de zomervakantie gewoon naar de basisschool
gaat. Als er extra aandacht nodig is, kunnen we hem dit best na
schooltijd nog bieden. Het zijn nog maar “peanuts” wat betreft extra
aandacht voor zijn ontwikkeling. Yannick heeft naar grove schatting
¾ van zijn achterstand ingehaald. Hij hoeft nog maar een stukje. Hij
is open en begrijpt ons. Hij is slim en zeer leergierig hetgeen we
natuurlijk benutten.
Waar
we nu aan werken is het inhalen van zijn taalachterstand en het feit
dat ook hij zich moet schikken naar de regels van de maatschappij en
de plaats in ons gezin.
Het
is echt genieten nu dat we als gezin samen kunnen leven. De
afgelopen 3 jaar leek op noodgedwongen overleven met Yannick, nu is
het leven met ons gezin.
Ook
voor zijn broertjes (Dominick 6 en Bram 3 jaar) wordt het
makkelijker. Dominick vroeg laatst nog of Yannick minder sterk zou
worden nu hij minder autistisch is.
Het
is voor het eerst dat ons tuinhek open staat. Yannick gaat alleen
fietsen. Hij noemt dit “een blokje om” of “links, links, links.”
Na 15
maanden programma moet ik zeggen dat we blij zijn dat het einde in
zicht is. De vooruitgang ging veel vlugger dan we ooit gehoopt
hadden. Het eist echter tol, omdat langzaam mijn energie op is. Ik
heb het echter graag voor over en zou het op ieder moment weer doen
als dat nodig was.
Het
is overheerlijk als we samen naar een feest gaan en je kunt de
kinderen met een gerust hart een tijdje uit het oog verliezen. Ze
amuseren zich met zijn drieën kostelijk. Je kunt weer eens lekker
ongestoord met andere mensen praten. Samen een dagje uit naar de
speeltuin, zo lekker heel gewoon je gang kunnen gaan.
Ik
word heel ontroerd als Yannick zijn emotie toont. Hij had vorige
week een porseleinen eierdopje laten vallen. Mijn eerdere
waarschuwing was tevergeefs. Ik werd boos en zei: Potverdorie
Yannick. Hij keek me met zijn blauwe kijkers aan en zei heel
beduusd: Sorry mama. Al was het een dure Chinese vaas geweest, mijn
boosheid smolt weg.
Yannick gaat binnenkort mee op schoolreisje. Mijn droom dat Yannick
met zijn broertjes bij ons tegenover naar de basisschool gaat is
werkelijkheid geworden.
Over
een paar weekjes gaan we op vakantie. Na jaren verheug ik me nu
oprecht op de vakantie.
Iedereen die bezig is met de Son-Rise-therapie of hiermee wil
starten wens ik van ganser harte veel liefde, geduld en enthousiasme
toe.
Caudia Meels
Hoe
kun je kinderen aanmoedigen om werkelijk te gaan converseren?
Steven R. Wertz
Ouder: Mijn zoontje
kan
wel praten, maar hij kan geen gesprek voeren. Het lijkt wel, alsof
hij er nooit zin in heeft om me te vertellen wat hij die dag heeft
meegemaakt of hoe hij zich ergens bij voelt. Hoe kan ik het
gemakkelijker voor hem maken of hem motiveren om met me te praten en
een gesprek te beginnen? Het lijkt wel alsof hij niet snapt dat dat
leuk kan zijn of dat mensen het doen omdat ze dat fijn vinden. Hoe
kan ik dat uitleggen? Ik zou het op prijs stellen als je wat tips
voor me had.
Steven: Veel autistische kinderen die praten doen dat alleen in de
vorm van oefeningen. Een oefening is als je een vraag stelt waarvan
je beiden het antwoord kent. Hoe heet dit beest? Wat voor kleur
heeft de beker? Welke vorm is dit? Wat is de eerste letter van dit
woord? Enz. Dit zijn allemaal oefeningen. Je kind krijgt het idee
dat jij alle antwoorden kent… overal op. Jouw kennis lijkt wel
magisch.
Een
voorbeeld: toen mijn dochter vier jaar was, woonden we op het
terrein van een centrum voor persoonlijke groei. Er waren twee
cursussen aan de gang en ik had de namen van alle deelnemers uit
mijn hoofd geleerd. Terwijl we over het terrein liepen, stelde ik
Kaya voor aan iedereen die we tegenkwamen. Het weekend daarna
bezochten we een delicatessenzaak in New York City. We stonden in de
rij voor bagelbroodjes met zalm. Kaya vroeg me naar de naam van de
mevrouw die voor ons stond. De vrouw draaide zich om. Voor de grap
bedacht ik een naam voor die mevrouw en stelde ik haar aan Kaya voor
als Priscilla. De vrouw was zo vriendelijk om het spel mee te spelen
en zei dat het waar was, dat ze inderdaad Priscilla heette. Kaya
verblikte of verbloosde niet. Ze was ervan overtuigd dat ik
iedereens naam wist.
Met
het idee dat ouders alwetend zijn beginnen sommige autistische
kinderen te geloven dat hun ouders hun alleen maar proberen te laten
zeggen was de ouders al weten. Uit oogpunt van het kind is
conversatie dan niet iets waar het kind het initiatief toe neemt,
niet iets dat leuk is, en heeft het, behalve als door de ouders
geïnitieerde oefening, geen doel.
Anders is het als er met open vragen gewerkt wordt. Dat zijn vragen
die de ouders niet voor het kind kunnen beantwoorden – die alleen
het kind kan beantwoorden, zoals: Wat wil je vanavond graag eten?
Hoe voel je je? Wat is je lievelingsspelletje? Waarom ben je
weggelopen? Als je deze vragen stelt, vinden kinderen het vaak
moeilijk om een antwoord te geven. Ze proberen van jou af te lezen
wat ze moeten zeggen. De vraag ‘hoe voel je je?’ kan dan
bijvoorbeeld beantwoord worden met ‘blij?’ Ze kijken dus niet
binnenin zichzelf om een antwoord te vinden dat alleen zij kunnen
weten, maar ze kijken naar hun al-wetende ouders om te zien wat die
willen horen.
Ik
geef een voorbeeld van een kind dat ging begrijpen dat hij iets wist
wat zijn ouders niet wisten. (Het idee hiervoor is overgenomen uit
het boek van Uta Frith: Explaining the Enigma and Mindblindness: An
Essay on Autism and Theory of Mind, Simon Baron-Cohen et.al.) De
jongen waar ik mee werkte, woonde in Nederland. Ik vroeg hem wat
zijn vader voor het ontbijt at. Hij zei: brood met hagelslag (dit is
in Nederland heel gewoon.). Toen zei ik tegen hem: laten we je vader
voor de gek houden. We gingen naar de keuken en op mijn voorstel
leegden we de hagelslagdoos en vervingen de chocoladehagelslag door
knikkers. Ik vroeg hem wat zijn vader zou denken dat er in de doos
zat, en hij antwoordde: hagelslag! Dat vond hij heel erg spannend.
Nu had hij kennis die zijn vader niet had, en hij was zich ervan
bewust. Dat was interessant! Hij vroeg zijn vader of hij alsjeblieft
meteen wilde gaan ontbijten. Zijn vader gaf precies de juiste
geschokte reactie toen de knikkers op zijn brood regenden. De jongen
vond het schitterend. Toen vertelde ik hem dat zijn moedere niet
wist wat we hadden gedaan. Ik vertelde hem dat ze heel verbaasd zou
zijn als ze erachter kwam, en dat ze wel zou lachen. Opnieuw had hij
nu verborgen kennis die zijn moeder niet had. Hij vertelde zijn
moeder wat hij had gedaan, en ze reageerde erop. In deze situatie
heb ik als bemiddelaar opgetreden, waarbij ik voor het kind
duidelijk maakte dat hij kennis had die andere mensen niet hadden.
(Opmerking: kijk uit met dit soort spelletjes, want anders vind je
‘s morgens stijfsel in je melkpak!)
Vertel je kind heel direct dat alleen zij het antwoord heeft op de
vraag, en dat wat ze ook antwoordt, het best antwoord is.
Bemiddelen – Als pappa een open vraag stelt, kan mamma haar dochter
in het oor fluisteren dat pappa het antwoord echt niet weet. Zeg
haar dat het antwoord binnenin haar zit, en dat zij de enige is die
het weet.
Dramatiseren – zoek manieren om duidelijk te maken hoe je
persoonlijk kennis hebt die een ander mens niet heeft, zoals in het
voorbeeld hierboven.
Voordoen – als er andere mensen bij zijn, kun je een kring maken en
om de beurt vertellen. Je zegt tegen de eerste persoon: ‘Ik weet
niet wat jouw lievelingskleur is. Wil je me dat vertellen?’ Geef ze
de tijd om te antwoorden. Dan vraag je het aan de volgende persoon,
en de daaropvolgende. Tenslotte vraag je het ook aan het kind met
autisme. Het idee van persoonlijke kennis wordt hiermee duidelijk
gemaakt en elk persoon doet voor hoe je kunt antwoorden. Antwoord om
beurten en bedenk ook om de beurt de vragen.
Je
leert het kind op deze manier dat er persoonlijke kennis bestaat.
Zorg dat het ook leuk en spannend is. Zo ontstaat er een nieuw doel
voor gesprekken. Het is niet langer een vaste oefening. Het is de
kans om verrassende en boeiende ideeën uit te wisselen die niet als
goed of fout worden beoordeeld.
Vaardigheden
die men nodig heeft voordat de conversatie kan beginnen
Intraverbale vaardigheden
Soms
is een gesprek te moeilijk omdat bepaalde basisvaardigheden
ontbreken. Het ritme en het om-de-beurt van gesprekken kan voor
sommige kinderen moeilijk te vatten zijn. Als dit het geval is, kun
je samen meer aan deze vaardigheden werken. Voorbeelden hiervan
zijn: woorden uit zinnen laten zodat het kind ze kan invullen,
zingen en delen overlaten die het kind moet zingen, enz. Meer
informatie over dit onderwerp staat in het boek teaching language to
Children with Autism or Other Developmental Disabilities van
Sundberg and Partington.
Eigenschap, functie en categorie
Als
we een sinaasappel bekijken, kunnen we daarvan de eigenschappen
benoemen, de vorm, de kleur, de gladheid, enz. We kunnen het ook
hebben over de functies van een sinaasappel. Je kunt er sap uit
persen, je kunt hem voor je ontbijt eten, of je kunt hem gebruiken
om als een bal over te gooien. We kunnen het ook nog over de
categorieën hebben van de sinaasappel; het is een citrusvrucht, het
is voedsel, het is een plantaardig product. Als een kind zich zeker
voelt bij het praten over eigenschappen, functies en categorieën,
kun je overgaan op open vragen. Dit kan de bron zijn voor eindeloos
veel conversaties. Welke sport vind je het leukst? Dit is een vraag
over categorie. Je moet hiervoor een sport kiezen uit alle types die
er zijn. Hoezo vind je die sport het leukst? Hier word je gevraagd
om het te hebben over de eigenschappen van de sport die je leuk
vindt. Basketball is langzaam. Voetbal heeft snellere actie. Als je
kind geholpen wordt bij het praten over eigenschap, functie en
categorie, dan heeft het meer te zeggen. Begin gewoon met vaste
oefeningen, en bouw het op in de richting van open vragen of open
oefeningen.
De
basisstructuur van een conversatie
Hoe
werkt een gesprek?
Hoe
begin je een gesprek? Hoe en wanneer kun je in de rede vallen? Hoe
beëindig je een gesprek? Soms heeft een kind de basisvaardigheden
niet om een gesprek te beginnen. Gesprekken gaan vaak sneller dan
een kind kan verwerken. Carol Gray gebruikt Stripconversaties (Comic
Strip Conversations) die beschreven worden in het (Engelse) boek
van diezelfde naam (besproken door Catherine Clark in het
maartnummer van Extraordinary Parents). Je kunt werken met wit
papier. Je tekent eenvoudige poppetjes met ballonnetjes waarin de
woorden staan, als in een stripverhaal. Het kind wordt aangemoedigd
om te zeggen hoe alles eruit moet zien en om, zo mogelijk, de
woorden te noemen. Het kind kan ze zelf opschrijven of ze dicteren
aan de ouders. Naarmate het kind vaardiger wordt, kan men dikke,
grote letters gebruiken voor luide stemmen, . heel kleine letters
voor gefluister, en bijvoorbeeld kleuren voor gevoelens. Deze
techniek kan worden gebruikt om een gesprek terug te halen en te
verwerken dat al heeft plaatsgevonden, of om een kind te leren hoe
het een gesprek kan gaan voeren, of zelfs om te oefenen voor een
gesprek dat nog niet heeft plaatsgevonden.
Waarover spraken zij?
Ik
heb al genoemd dat je het kunt hebben over persoonlijke kennis. Je
kunt dit visueel ondersteunen door je kind te helpen boekjes te
maken over allerlei mensen. Plak een foto van iemand op de kaft.
Spoor je kind aan om een interview af te nemen bij deze persoon om
diens persoonlijke voorkeuren en persoonlijke informatie te
ontdekken. Je kunt de leukste daarvan in het boek schrijven.
Schrijf
daarbij vooral ook op de dingen waar die persoon het liefst over
praat! Schrijf ook feitelijke zaken op: wat voor auto hebben ze,
wanneer zijn ze jarig, waar zijn ze op school geweest, wat vinden ze
leuk om te doen, zijn ze getrouwd, enz. Het maken van een dergelijk
boek kan ook als proces al een bron voor gespreksstof zijn.
Het boek
van Dale Carnegie, How to Win Friends and Influence People, (is
ongetwijfeld ook in Nederlandse vertaling te krijgen, red.)
kan
een bron van inspiratie zijn voor ouders en leraren van kinderen met
autisme. Hij wijdde bijvoorbeeld een hoofdstuk aan het geven van
complimentjes. Dat kan men tegenwoordig nauwelijks meer.
Help je
kind iets te zien waarover hij de ander een compliment zou kunnen
maken. Help hem ermee oefenen. Dit is een interessante manier om een
gesprekje te beginnen en het bevordert vriendschappelijkheid en een
plezierige omgang. Er staan nog meer bruikbare ideeën in het boek.
Het
is belangrijk om de vaardigheden van je kind te bezien en je best te
doen om te ontwaren welke vaardigheden wellicht ontbreken.
Vervolgens kun je je erop richten om je kind te helpen die
vaardigheid te verwerven. Wat je ook doet, en waar je ook samen aan
werkt, het is belangrijk dat je kunt genieten van het huidige niveau
van vaardigheid van je kind, en dat je met gemeend enthousiasme,
verrassing, en plezier reageert telkens als je kind met je
communiceert.
Tenslotte en vooral: als je kind iets vertelt wat
boven zijn gemiddelde vaardigheidsniveau ligt, zorg dan dat je op
een heel speciale manier reageert!
Steven Wertz heeft zestien jaar ervaring in het werken met ouders en
hun kinderen met autisme en andere bijzondere behoeften.
Hij en zijn
vrouwe Kaitryn hebben het Growing Minds Programma ontwikkeld om
gezinnen een evenwicht aan te bieden tussen een transformerende
attitude van acceptatie en de voordelen van gestructureerd leren.
Steven en Kaitryn bieden vijfdaagse Growing Minds trainingen voor
gezinnen en hun bijzondere kinderen in Jupiter, Florida, U.S.A.
Bij
elk programma wordt een gedetailleerde assessment van uw kind
gemaakt. U ontvangt een schriftelijk, persoonlijk leerplan, en
gedurende zes maanden krijgt u na de training persoonlijke
begeleiding per telefoon en op internet.
Voor meer informatie kunt u
bellen met 00 1 (561)748-9697, of faxen op: 00 1 (561)748-6543, of
hun website bezoeken: www.specialsolutions.net.
Artikel met toestemming overgenomen uit Extraordinary Parents, 254
Salisbury Road, Sheffield, Massachussetts, U.S.A
EVEN
VOORSTELLEN... Toos Siegmund
12 VRAGEN AAN EEN VRIJWILLIGER
Een
rubriek om de fantastische mensen die met onze kinderen werken in
het zonnetje te zetten.
Lieve
lezers, mag ik Toos Siegmund aan jullie voorstellen. Toos woont in
Oss (Noord-Brabant), zij is 68 jaar. Sinds vorig jaar mei is zij
vrijwilligster van Thierry Raadgever, een 6 jarig autistisch
jongentje.
WAAROM BEN JE
VRIJWILLIGERSWERK GAAN DOEN EN WAAROM JUIST DEZE KEUZE?
Om meer invulling aan mijn vrije tijd te geven, was ik
al geruime tijd heel bewust naar vrijwilligerswerk op zoek. Toen ik
op de advertentie stuitte waarin vrijwilligers voor Thierry werden
gezocht, wist ik meteen: “Dit is wat ik wil”. De uitdaging dat de
omgang met Thiery heel anders zou zijn dan met mijn 8 kleinkinderen
trok me enorm.
HOE
BEN JE AAN HET GEZIN GEKOMEN?
Door
de leuke advertentie in de weekkrant: Regio Oss. Het was een heel
opvallende en zonnige advertentie, waarin om vrijwilligers voor een
heel bijzonder kind, genaamd Thierry, werd gevraagd.
WAT
IS JE ACHTERGROND? HEB JE ERVARING MET AUTISME?
Nee,
ik had absoluut geen ervaring met autisme. Ik heb met bejaarden
gewerkt. Bij het V.O.S. (Vrouwen oriënteren zich op de samenleving)
heb ik trainingen gegeven en was ik groepsleidster. Verder kom ik
uit een groot gezin en heb ik zelf een groot gezin en zoals gezegd 8
kleinkinderen en daarom ruime ervaring in de omgang met mensen.
VIND
JE ERVARING OF OPLEIDING BELANGRIJK?
Oh
nee, zeker niet. Een natuurlijke omgang met kinderen, al dan niet
autistisch, is iets dat je van nature hebt of niet. Wel vind ik een
heel gerichte voorbereiding heel belangrijk. Hierin neemt het
Son-Rise Program Start-Up handboek een heel belangrijke plaats in.
Maar ook het boek Verbroken Stilte is een enorme steun en
inspiratiebron. En verder de video: A Miracle of Love.
BEN
JE OP JE GEMAK IN DE SPEELKAMER EN WAS DAT ALTIJD ZO?
De
eerste 5 minuten waren vreemd, maar daarna voelde ik mij volkomen op
mijn gemak en ben ik helemaal mezelf. Ook de camera, die gebruikt
wordt om feedback te kunnen geven en onder de vrijwilligers uit te
wisselen, zodat we van elkaar kunnen leren, heeft geen invloed op
mijn houding en functioneren.
WAT
INSPIREERT JE
OM TE BLIJVEN SPELEN?
Thierry is heel lief en ondeugend. Het is heerlijk om met hem te
spelen. De vooruitgang, die we meegemaakt hebben, is enorm en
daardoor heel inspirerend. Nu gaat het langzamer, maar nog steeds
vooruit. En ik geloof er ook in dat er nog veel meer komt.
MET
WELKE INTENTIE GA JE DE SPEELKAMER IN?
Soms
met een bepaald voornemen b.v om hem iets bewust te laten zeggen.
Een andere keer neem ik ‘n spelletje mee, b.v. kralen om te rijgen
en als dat lukt is het mooi, maar het is altijd Thierry,die bepaalt
wat er gebeurt.
BEN
JE WEL EENS ONZEKER OF TELEURGESTELD?
Ja,
daar heb ik, alhoewel summier, wel eens last van, maar door er met
Angelique, Thierry’s moeder, over te praten, is dit snel over. En
ook de uitwisseling tussen de vrijwilligsters onderling op de 4
wekelijkse vergadering is heel ondersteunend. En ik realiseer me dat
het mijn probleem is dwz ik wil meer dan er op dat moment mogelijk
is.
IS JE
LEVEN VERANDERD SINDS JE BEGONNEN BENT MET SPELEN?
Ja ik
voel me heel voldaan. Ik ben met iets heel bijzonders bezig. Het
kontakt met Thierry en zijn vooruitgang geven mij enorm veel
voldoening.
WAT
VIND JE HET MEEST GEWELDIG AAN THIERRY?
Thierry is een heel vrolijk kind. Hij is altijd blij en opgewekt.
Thierry maakt nu makkelijk kontakt met mij en dat alles samen is
grandioos.
WAT
VIND JE VAN DEZE METHODE?
Deze
methode is geweldig, vooral in het begin als je ziet dat Thierry
echt met sprongen vooruit gaat. En ook nu is het een enorm houvast,
waar je op voort kunt borduren.
ZIT
ER TOEKOMST IN DE SON-RISE METHODE VOOR JOU?
Ik
geloof er nog steeds in en ik zie dat het werkt. Van de ouders van
Thierry hoor ik hoe goed hij zich ontwikkelt. Ik streef niet naar
een speciaal doel, doorgaan en waar we uitkomen, dat zal de toekomst
ons wel leren.
Het
was heel leuk om deze vragen te beantwoorden en ik hoop in ieder
geval tot mijn zeventigste door te gaan met het spelen met Thierry.
Hartelijke groeten,
Toos
Siegmund.
‘Son-Rise’ school in Amerika
In
Amerika ontmoette ik Audrey White. Ze stuurde in de afgelopen weken
een e-mail waarin ze vertelt over een heel bijzondere school die zij
in het leven wil roepen. Als alles goed gaat, gaan ze in de herfst
al van start! Omdat ik weet dat er hier ook regelmatig geluiden zijn
dat mensen een dergelijke school zouden willen, druk ik hier haar
brief af. Op de website die ze noemt kan men binnenkort de
ontwikkelingen volgen en contact opnemen voor uitwisseling of
informatie. (Karen)
De
school die ik aan het opzetten ben zal zich houden aan de Son-Rise
attitude. Kleine klassen, veel een-op-een met de kinderen. We willen
lesgeven op een manier waarop elk van de kinderen meetelt, en alle
kinderen gestimuleerd worden en dingen leren als ‘voor geluk kun je
kiezen’.
We staan ervoor open dat de kinderen ons laten zien hoe ze het best
kunnen leren en we zullen daarin vervolgens met ze meegaan. We
willen ze op school auditieve integratietherapie aanbieden en
speciale maaltijden, bijvoorbeeld gluten- en caseïnevrij en ook voor
andere voedselintoleranties, terwijl we ook op dit gebied met de
ouders willen werken.
Verder komt er een manueel therapeut op school om te helpen het
zenuwstelsel te stimuleren op een uitgebalanceerde en voorzichtige
manier, ook met cranio-sacrale technieken. Dan willen we nog
lichamelijke opvoeding geven met ook een uitgebalanceerde
fysiologische stimulering. Natuurlijk is er daarnaast aandacht voor
de schoolvakken. Ik geloof zelf niet in de technieken van
gedragstherapie; daarom willen wij het accent leggen op het
aanmoedigen van de kinderen omdat dat tot meewerken leidt, in plaats
van op angst en straffen, wat leidt tot aanpassing en tot kinderen
die niet in hun kracht staan.
Ik
heb besloten dit te doen toen ik me realiseerde dat het tegen het
einde liep van Nathan’s Son-Rise programma terwijl er geen enkele
school bestond waar ik hem naar toe wilde sturen nadat ik hem de
afgelopen drie jaar met zoveel liefde had omgeven.
We zijn van plan
in de herfst van start te gaan mits ik een geschikte locatie heb
gevonden – ik werk samen met mensen uit dit interesseveld in onze
stad (Dallas
in Texas). Een advertentiecampagne die ik onlangs heb gehouden heeft
me duidelijk gemaakt dat er zeker vraag is naar een dergelijke
school en dat er ook aanbod is van mensen die graag deel willen
uitmaken van een liefdevolle schoolomgeving.
Ik
heb een bestuur voor de school samengesteld en we bespreken nu
verschillende manieren om aan geld te komen. Door de recente
berichten in de media over inentingen en hoe die van invloed zijn op
veel van onze kinderen bestaat er een
kans
dat we de handen ineenslaan met een dergelijke groepering en dan
samen fondsen gaan werven. Het lijkt erop dat de tijd hier rijp voor
is – alles lijkt gemakkelijk van de grond te komen en ik kom op de
meest onwaarschijnlijke plekken mensen tegen.
Veel
liefs, Audrey
Ik
doe het VRIJ-WILLIG
Het
is al zo lang geleden, maar het gevoel van DAT moment is nog steeds
levend. Ik zag de folder (een oproep voor vrijwilligers om met Vera
in de speelkamer te spelen) van Vera’s ouders in de bibliotheek
hangen. Ik wou het meteen proberen.
Ik was opgewonden, heb op de fiets naar huis toe plannetjes gemaakt
en gefantaseerd.
Later
begon ik te twijfelen, overwegen en daarmee was dat heerlijke
gevoel, dat ik met haar wil spelen, al weg. Ik dacht: zou ik genoeg
tijd hebben voor haar? Hoe zouden mijn man en kinderen het vinden?
Zou ik het langdurig en regelmatig op kunnen brengen? Zou ik me aan
zo’n afspraak kunnen binden? Het ging maar door... Ik had best leuke
dagen, hoor, maar als ik aan Vera dacht, werd het steeds pijnlijker.
Ik wist niet eens goed wat zo pijnlijk was. Op een dag kreeg ik een
gevoel van angst. Angst: wat als ik niet eens met haar mag spelen?
Toen heb ik gebeld, het mocht. Wat een opluchting!
DAT
moment, dat gevoel, de angst heeft me er naar toe gebracht dat ik de
telefoon oppakte.
Toen
ik dit stukje begon te schrijven, wou ik alleen maar zeggen, dat ik
viertien maanden lang VRIJWILLIG met Vera speelde. Omdat ik het zo
graag wou. Ik wou en had geen betaling of cadeautjes, maar zelfs
geen dank je wel nodig van de ouders. Ik heb genoeg plezier met haar
gehad, veel van haar geleerd. Ik ben dankbaar en heel blij dat ik
met hun dochtertje mocht spelen. Ik heb bewondering voor hen dat ze
haar aan mij toevertrouwden. Dat het simpel vrijwillig was geweest.
Maar
tijdens het schrijven kwamen mijn vragen en antwoorden en nu weet ik
dat ik helemaal niet vrijwillig ervoor gekozen had om met haar te
spelen. Nee, en ik wil het nooit meer op die manier besluiten of ik
iets doe of niet doe. Waarom heb ik zo lang getwijfeld? Waarom had
ik dat angstgevoel nodig om daarnaar te grijpen, wat ik al wilde?
Zsuzsanna Pál
Bryn N. Hogan:
Gezien op de website www.son-rise.org :
brieven met Son-Rise vragen beantwoord door
Bryn N. Hogan
Niemand weet wanneer de volgende brieven weer beantwoord worden (er
was tweemaal per maand een sessie tot eind maart), maar zoals Bryn
aan het eind schrijft, lijkt ze zeker van plan brieven te blijven
beantwoorden: “I hope that as the weeks progress, I will have ample
opportunity to answer all the questions from everyone who is wanting
support”.
Dat betekent dat als je een brief van dit type zelf stuurt,
hij kans maakt om ook in deze rubriek te worden beantwoord. Een
gratis service! Zelfs de antwoorden die nu op het net staan vormen
al een prachtige verzameling informatie over de meest uiteenlopende
onderwerpen. Hieronder zijn twee van de brieven als voorbeeld
afgedrukt.
(Brieven insturen naar Q&A@option.org, en vermeld (indien van
toepassing) naam, leeftijd, diagnose en bijzondere eigenschappen van
je kind.)
Question and Answer Session, March 27, 2000:
We
are pleased to welcome you to this Q&A session with the Director of
The Son-Rise Program®, Bryn N. Hogan. Bryn has been a teacher and
staff trainer at The Option Institute for the past ten years. She is
also, with her husband, currently running a home-based Son-Rise
Program for their daughter. Bryn brings a unique blend of
professional and personal experience to every Q&A Session.
Q:
Dear Bryn (and William and Molly and Raun and staff)
I
hope you still remember me and R. from
The Son-Rise Program Start-up in
Rotterdam.
I can tell you that we are very busy at this time. Only one month
after the course we are working with ten volunteers (as I never
could imagine before). The Sunday after we came back R. gave a very
successful presentation in a community center nearby our house and
people were moved by that. We have to thank you for the big
inspiration you gave us!!
At
this moment I am already giving feedback for 4 weeks now and it
works out very well. Almost all of these kind and enthusiastic
people are flexible, open for Son-Rise principles and attitude, some
of them already have read some books, viewed video tapes and are
searching for more information on Option methods for there own
problems in life. We are all learning a lot.
D.
does very well with our volunteers, BUT... and here is the question:
R. and I are getting all the crying and screaming. She does it only
with us, why? What can we do? She even bites her own hand again,
this was one of the things from her past before Son-Rise. When she
hears the bell ringing knowing that one of the volunteers is coming
to play with her she immediately stops that kind of behavior and all
is well again. I am discouraged a little bit by this because I
thought this kind of behaviour was behind us. During our sessions
many times her eyes seem to disappear up under her eyelids and she
closes her eyes, like she is tired, did you see that kind of
behaviour before and do you have a clue what it means?
Thank
you very much for your time and attention, hope to meet you again in
the near future. Many greetings from R. and D.
B. N.
A:
Dear B.
Yes -
of course I do remember you! I am so excited that you have found
volunteers (I know in the past you were hesitant about having people
in your home) and that you are feeling so strong about giving
feedback and expanding your team - good for you!
In
terms of your question about her crying: Always first, you want to
focus on your attitude: How are you and R. feeling about her crying?
Is it difficult for you? You may want to spend a bit of time
together perhaps exploring this and seeing if you can find ways to
be even more at ease, more relaxed with this. Generally speaking, we
have seen that children often cry (this is not a rule, but what we
have generally seen) with people who are somehow reacting to or
supporting the crying in some way.
It
would be useful to analyze your responses: Do you move faster to get
her what she wants when she cries? Are there built-in benefits
perhaps to her crying that she might get from you? Do you change in
some way when she cries so that she would feel it is an effective
way to communicate? Have there been times when she cries and then
you stay longer? or open the door etc? These questions will help you
to determine possible benefits she might get from this behavior.
Once you see ways in which you may be unwittingly supporting her
crying, you can then alter and change your behavior to help her see
it is not as useful to cry as it is to try to communicate in other
ways (words, gestures etc.) You want to make sure that when she does
communicate without crying, that your reactions are excited, warm
and that you are very responsive to her desires during this time.
This will create a wonderful contrast for her: When I cry, things
move slowly, no benefits. When I try to communicate in other ways -
wow! Things sure do happen fast and in a very excited way! This
could make a very profound difference for her, and for you.
In
terms of her rolling her eyes back, again, I think you may want to
study this, as you would the above: What is happening right before
she does this? What do people do when she does it? Do people become
"concerned" and therefore "tense" or "ill at ease" with her? If so,
then she can pick up on this, and also this will alter the person's
behavior. Again this shows her that this may be an effective way to
communicate something with others. I would apply the above
suggestions, to these circumstances as well.
I
hope this is helpful for you - please do write again if you are
wanting more support, and I would love to hear how this works for
you!
With
warmest regards, Bryn
Q:
Hello Bryn!!!
Because P. is doing so well, we decided to start him in Kindergarten
(= de kleuterschool) on a part-time basis: one hour, three times a
week. To even be saying those words is so incredible! The teacher is
fantasic...VERY loving and caring, really into the kids, and has the
best behaved kids in the school. She says he is ready to come
longer.
What can I look for, when I observe him in the class, to
know he is indeed ready? When I pick P. up after school, he is
totally connected and motivated. When I talk to the teacher about
how the hour went, P. will go up to other kids in the hallway (that
he doesn't even know) and talk to them about the work they are doing
or his loose tooth. We are doing 45-50 hours a week in the playroom
with P. and would continue to do so.
P.
has moved so quickly this past 8 months. I must say, so have I.
Probably no coincidence, huh? Everyday there is growth. I love
waking up in the morning to see "what presents are under the
tree"!!!
Lots
of love,
L. S.
A:
Dear L.
This
was so exciting, and inspiring for me to read. I know very well how
far you both have come in such a very short time. I want to
celebrate you: You have explored yourself; you have dared to look at
your "less than shiny" parts and have embraced them, you have grown,
blossomed and changed yourself so that you could best help P. - and
what a "Force of Nature" you have become! I celebrate you and all
you have done!
What
to look for at Kindergarten? (How special, wonderful and amazing
that we are even having this discussion!)
When
the teacher asks all the children to come to an area of the
classroom, or sit in a circle, does she have to call him more often?
Is he slow to come, or does he come right away? Does he seem to be
listening to the instructions and following them, or does he watch
what the other children do, (possibly not listening to the words of
the teacher) and then follow the children?
If, for example, you find
he is slow to follow instructions, then I would spend time in the
program at home playing games and doing exercises to help him with
this skill, so he can "practice" (i.e. P., we're going to play this
great game! You pick a card, and read the instruction - and I have
to follow them within 10 seconds! If I do, I get five points! Ok,
now your turn, I'll read instructions and YOU follow them....etc) In
this way, making it fun, but also really working on this as a skill
for him to have for school.
Verbally how is he? Does he talk more or less than when at home? Is
he louder than the other children, or is he using a "natural" voice
- again, use your observation to work on these at home.
Does
he raise his hand and try to participate, or does he always have to
be asked?
If
they have unstructured, or "free-play" - how does he do? For
example, we noticed with our daughter, Jade, if there is "free play"
at her play group, she will go where the other children are, take a
baby like the other children do - and then stand and watch them
play, vs. participate, or ask to participate - so we work on this at
home.
See how P. does - can he initiate play with others, or not? If
not, help him learn what games he can suggest and how? Does he
answer children when they talk to him? Watch his social interaction
in general and see what you can note.
How
is his attention span? Does he leave group activities, or can he
stay and be a part of it until it is finished? Does he rush
activities - i.e. Is his "pacing" faster, or slower than other
children in the group?
Taking a turn - when he is "called on", does he respond or ignore
the request? Does he seem to have trouble with this in any way? If
so, how?
Physically: is he okay being touched by other children? Touching
them? Is he too rough? Is he tentative?
Whatever area you find he needs help with, again, create
circumstances at home to work these out - and explain to him the
benefits of having these skills: "P., if you can take turns, like
all the other "big boys" at school, then the other children will
probably find it really fun to play with you more" etc.
Be honest
and direct with him and let him know, "If you don't answer a
question, the person might think you don't want to play with them".
Help him to learn how to be with other children and also, how he
could act that would make him most attractive to others. Oh L.! This
is so exciting! Please do let me know how it goes, this is a very,
very exciting time - have fun with it!
With
love,
Bryn
ALLOWING
You
don’t
work
at
being
happier;
you
allow it.
Barry
Neil Kaufman
De Speelkamer:
Er zijn twee
soorten mensen,
mensen die wel een speelkamer hebben ingericht met het doel daarmee
een ruimte voor hun Son-Rise programma te creëren, en mensen die het
niet hebben gedaan. Ik kan miljoenen redenen bedenken, waarom de
leden van de tweede groep geen speelkamer hebben, maar niet waarom
de leden van de eerste groep er wel eentje hebben. En daar komt de
volgende vraag, hoe hebben zij het gedaan? Ik was nieuwsgierig, en
heb mijn vragen aan een paar mensen van de eerste groep gesteld.
Zsuzsanna Pál
Gonny
en Mark van Heeswijk, Helmond:
Wij wilden de
kamer hebben omdat je het Son-Rise programma het beste op een
prikkelvrije kamer kunt draaien.
Waarom Susans slaapkamer? Omdat we geen andere ruimte over
hadden die groot genoeg was hiervoor.
Inrichting Son-Rise kamer van Susan:
Oude
meubels verwijderd. Kamer helemaal leeg gemaakt. De vloerbedekking
hebben we laten liggen. Hier hebben we zeil met een neutrale kleur
overheen gelegd, zodat de vloer niet zo hard is. Twee legplanken aan
een wand en een aan een andere (zo hoog mogelijk!).
Spiegel aan de
muur zo laag mogelijk boven de grond. Het raam afgeplakt met
ondoorzichtige folie, zodat er toch licht doorheen valt. Een goed
verlichtende spaarlamp aan het plafond. De deur vervangen door een
oude deur met een raam met daarop spiegelfolie aan de overloopzijde.
Susan kan dus niet door dat raam kijken, maar wij vanaf de overloop
wel.
We moeten wel er voor zorgen dat de kamer zo goed mogelijk
verlicht is en dat het op de overloop zo donker mogelijk is. Daarom
hebben we een plaat hardboard voor het raam op de overloop
getimmerd. Overdag speelt Susan met de vrijwilligers op de kamer en
's avonds wordt haar bed terug geplaatst en slaapt ze hier ook.
Esther Sjouke,
Utrecht:
Waarom heb ik
een speelkamer?
Bent
u geïnteresseerd dan zou ik het fijn vinden als U contact met mij
wilde opnemen zodat we een datum voor een bijeenkomst kunnen
prikken.
TOT
HORENS,
Mariska de Man
TIPS en NIEUWS
van Growing Minds
September:
nieuwe cursussen van Steven en Kaitryn Wertz
Het
gaat door - Steven en Kaitryn Wertz gaan in september twee cursussen
geven. De eerste cursus is een introductiecursus voor het Growing
Minds programma, en de tweede cursus is een vervolgcursus, o.a. voor
degenen die afgelopen jaar de introductiecursus volgden. Data: 14-17
september resp. 21-24 september. Kosten: f1150,- excl.
Verbijfskosten (445,- 1-pers. Of f390 2-pers.)
Er is
bij beide cursussen slechts plek voor 40 personen!
Aanmelden/inschrijven bij: Stichting Papageno e-mail:
stichting.papageno@wxs.nl
Inhoud van de cursussen:
Steven en Kaitryn gebruiken hun ervaringen met het Son-Rise
programma(relatie met het kind, sociale vaardigheden,
onvoorwaardelijke acceptatie, en daarnaast principes uit programma's
als ABA, TEACCH, Lovaas en Feurstein. Vanuit deze methoden krijgt
men effectieve technieken aangereikt om het kind te stimuleren zich
te ontwikkelen naar zijn of haar mogelijkheden.
Doelgroep: ouder, begeleiders en onderwijzers van kinderen met
autisme. Aandacht voor opzetten van een thuisprogramma of een
programma in samenwerking met de huidige school of dagbesteding van
het kind.
Onderwerpen: de invloed van attitude, contact door accepteren,
doeltreffende technieken om sociale vaardigheden te stimuleren,
omgaan met moeilijk gedrag, opzetten van geschikte leeromgeving,
opstellen en bijstellen van leerplan.
De
tweede cursus (voor gevorderden) is bedoeld voor mensen die op de
een of andere weg al een cursus of andere vorm van begeleiding
(Family Intensive)op gebied van Son-Rise of Growing Minds hebben
gehad. Daarnaast is het de bedoeling dat ze op dit moment actief een
programma draaiende hebben, en de basisvaardigheden van contact
maken, meedoen, de speelkamer gebruiken reeds in de vingers hebben.
De cursus is bedoeld om deze ouders te leren wat de volgende stappen
kunnen zijn, hoe met moeilijk gedrag om te gaan, hoe men een
leerplan kan ontwikkelen, hoe men het kind verder
kan
uitnodigen om te groeien
Trainingsweek bij GROWING MINDS
Inleiding
Begin
februari van dit jaar zijn wij een week met onze autistische dochter
in training geweest bij Growing Minds in Florida. Wij hebben daar
heel veel geleerd, heel veel ideeën opgedaan en over deze
mogelijkheid willen we jullie ook graag informeren.
Nynke naar Growing Minds
Wie
zijn wij? Wij zijn Wimmie en Rinze met onze dochters Sjoukje van 17
en Nynke van 8 jaar. Naast deze twee dochters hebben we ook nog drie
zonen en nog een derde dochter. Eigenlijk draait het allemaal om
Nynke. Nynke is zoals gezegd autistisch (PDD NOS), maar ook blind.
Ze is door ons geadopteerd uit Taiwan, een Chinees meisje dus.
Nynke
is een zogenaamd non-verbaaltje, die overigens prachtig kan zingen
en heel veel liedjes kent (deze combinatie schijnt zeer zeldzaam te
zijn). Papagaaien kan ze ook heel goed, zelfs reclame, maar aangeven
wat ze wil is er niet bij. Nynke kan zeer innemend lachen, maar ook
ontzettend en langdurig boos worden (zeer luid huilen en kleren,
brillen, etc. stuk scheuren).
Sinds
September 1999 zijn wij voorzichtig met een soort Option programma
begonnen. Kleine schaal: Wimmie, Sjoukje en twee vrijwilligers van
buiten ons gezin, waarvan één zelf blind is. In november heeft
Wimmie een weekend met Steven Wertz bijgewoond in Biddinghuizen en
als zeer positief ervaren.
We
hadden het gevoel dat wij met ons programma niet genoeg voortgang
hadden. Een blind autistisch kind is natuurlijk best heel bijzonder
en schept speciale problemen om de autistische barrière te
doorbreken. Vandaar dat wij gevraagd hebben naar mogelijkheden om
persoonlijke begeleiding te krijgen van Growing Minds. Dat kon toen
al vrij snel in februari: een hele week training.
GROWING MINDS
Wie
of wat is Growing Minds eigenlijk? In feite bestaat Growing Minds
uit drie personen: Steven Wertz, zijn vrouw Kaitryn en medewerkster
Stefanie Barenblat. Steven en Kaitryn hebben jaren lang op het
Option Instituut gewerkt en kennen de Option methode als de beste.
Maar
Steven gebruikt naast de Option methode ook wat genoemd wordt
Behavioristische leer modellen. Behavioristen bestuderen hoe een
normaal kind leert en verdelen dat in heel kleine stapjes. Deze
kleine stapjes kun je heel goed inbrengen in het spel met je kind om
je kind het een en ander te leren. Het sprak ons erg aan om het
beste van beide methoden te gebruiken en zo een optimaal resultaat
te verkrijgen. Wil je meer over Growing Minds weten kijk dan op het
Internet: www.specialsolutions.net.
Tijdens de week hebben Steven, Kaitryn en Stefanie ieder hun eigen
taak. Stefanie speelt met je kind als je zelf instructie krijgt en
ze doet dat met een onvoorstelbare energie en enthousiasme desnoods
zes uur per dag. Daarnaast zorgt Stefanie voor de lunch (mm,
heerlijke Amerikaanse pie’s). Wij hadden Sjoukje vooral meegenomen
om te vertalen in de speelkamer.
Steven is de trainer als het er om gaat hoe met je kind te spelen en
hoe je je kind het beste iets kunt leren. Kaitryn tenslotte is je
trainer als je iets aan je eigen houding moet doen.
Growing Minds is gevestigd in Jupiter, Florida, USA. Kaitryn en
Steven wonen in een buitenwijk van Jupiter, genaamd Jupiter Farms,
zeker 20 minuten rijden buiten het centrum van Jupiter. Zij hebben
een gigantisch grote tuin net als iedereen daar trouwens.
PGB
Wij
hebben, maar niet zo maar, het besluit genomen om voor een week naar
Florida te gaan. Zo´n week bij Growing Minds kost namelijk heel veel
geld (NLG 16.500 afh. van de dollarkoers; maar voor alle
duidelijkheid, eigenlijk is het meer dan een week, want je krijgt
daarna ook nog een half jaar begeleiding) en dat hebben wij niet in
overvloed. Vandaar dat wij eerst uitgezocht hebben of de betaling
via ons Persoons Gebonden Budget (PGB) zou kunnen. Dat betekent dat
je eerst een concept contract moet maken en dat aan het PGB moet
voorleggen of dat akkoord is. Dat ging heel moeizaam en kostte veel
doorlooptijd (weken), maar uiteindelijk kregen we de schriftelijke
toezegging dat het OK was. Als iemand een voorbeeld contract wil
hebben, zeg het maar.
Reis
en verblijf
Wij
kregen van Karen Gerritsen de gouden tip dat er in een park vlakbij
Jupiter (wel 40 min. rijden naar Growing Minds trouwens) cabins
(vakantiehuisjes) te huur waren. Deze kun je een maand voor de
datum, dat je wilt beginnen met huren, telefonisch boeken (en meteen
betalen via creditkaart natuurlijk). Deze vakantiehuisjes zijn ons
erg goed bevallen. Zij liggen vrij ver van elkaar en het is dan ook
geen probleem als je kind eens lastig is. De vakantiehuisjes zijn
behoorlijk luxe met verwarming en airco (´s zomers is het zeer, zeer
broeierig heet), een grote koelkast, oven, douche etc.
Zij
liggen in een prachtig mooi park (Jonathan Dickinson State Park) met
een getijdenrivier (Loxahatchee). In het park komen alligators,
gordeldieren, schildpadden, visarenden (die echt vis kunnen vangen),
mooie vogels en wasbeertjes voor. Hebben we zelf gezien. De
wasbeertjes komen zelfs ‘s avonds langs als je zit te eten; ter
geruststelling: de alligators niet.
Op de
getijdenrivier kun je een kano huren en dat hebben we twee keer
gedaan. Heerlijk. Een aanrader. Wij zijn op donderdag aangekomen in
Miami en hebben daar een huurauto genomen (Buick Le Sabre en dat
rijdt prima) en op maandag vanaf Orlando vertrokken, zodat we ook
nog tijd hadden om te wennen en ook tijd om iets van de omgeving te
zien. Naast het park is dat vooral het strand geweest. Een heel mooi
zandstrand trouwens.
Wij
hebben gevlogen met Martinair en dat is ons goed bevallen
Video
en vragenlijst
Steven en Kaitryn bereiden zich goed voor, voor je komt, en daar
gebruiken ze de video en de vragenlijst voor. De vragenlijst
behandelt uitgebreid het gedrag van je `bijzondere’ kind.
Het
is de bedoeling dat je een video maakt van je kind waar je zo´n
beetje laat zien hoe een dag van je kind er uit ziet en ook
gedragingen van je kind, waar je heel in het bijzonder wilt dat
aandacht voor is.
HET
PROGRAMMA TIJDENS DE WEEK
Vooraf
Vooraf is het, denk ik, goed te zeggen dat Steven en Kaitryn voor
iedere familie een eigen programma bepalen, toegesneden op de
behoefte van iedere familie. Maar daar worden jullie ook niet veel
wijzer van. Dus ik zet toch maar gewoon ons programma op papier.
Doelstelling bepalen (maandagochtend)
Op de
eerste ochtend (lekker buiten in de zon, heerlijk Nederlands
zomerweer in februari!) gingen we eerst kennis maken. Tijdens de
kennismaking stond voorop wat wij graag wilden bereiken tijdens de
week. In ons geval waren dat twee dingen:
Dat
Nynke zou gaan communiceren en taal zou gaan gebruiken om aan te
geven wat ze wil. Steven vroeg gelijk aan ons of wij vijf woorden
konden aangeven van zaken, die voor Nynke erg belangrijk zijn
(voorbeeld: chips). Deze woorden zouden we dan aan gaan werken om
haar deze als eerste te leren (‘zeg chips en je krijgt chips’).
Dat
wij beter om zouden leren gaan met Nynke´s huilbuien /
woedeaanvallen (of in het Engels tantrums) en wel zo dat ze minder
en minder lange huilbuien heeft. Dit is echt een thema voor Kaitryn,
want hier moet je werken aan je eigen gedrag.
Met
Kaitryn hebben we over de huilbuien gesproken volgens de Option
methode. Wat gebeurt er met Nynke als ze huilt, is ze dan echt
ongelukkig of ‘klaagt ze over de bediening’? In het laatste geval is
het huilen bedoeld voor andere mensen. Hoe reageren wij als Nynke
huilt, rennen en vliegen we dan voor haar en versterken we daardoor
juist het huilgedrag?
Een
andere mogelijkheid is dat Nynke inwendige oorzaken heeft die
veroorzaken dat ze gaat huilen. Hier is veel lastiger iets aan te
doen en daar gaan we voorlopig dan ook maar niet van uit.
Spelen met Nynke en feedback (maandagmiddag)
‘s
Middags hebben wij alle drie met Nynke gespeeld en heeft Steven
ieder van ons feedback (terugkoppeling) gegeven. Wat opvalt bij het
feedback geven is dat Steven je bemoedigt / aanzet om het anders
(oftewel beter, dit met het oog op Nynke) te doen. Het komt heel
anders over dan kritiek, waarbij de nadruk sterk ligt op dit is niet
goed en dat is niet goed. Steven geeft positieve tips i.p.v.
negatieve kritiek.
Al
met al waren we doodop na deze eerste dag. Je doet erg veel
indrukken op en het is ook best wel spannend zo’n eerste dag.
Mand-therapie (dinsdag)
Om te beginnen was er eerst ruimte voor onze vragen.
Dat is er altijd wel, maar nu konden we ook onderwerpen buiten de
agenda om aandragen.
Daarna uitleg over de Mand-therapie. Mand is behavioristische
vaktaal. Mand is afgeleid van demand (eisen) en command (commando)
en betekent eigenlijk kernwoorden waar Nynke bij ons en anderen iets
mee kan bereiken (actief taalgebruik). Bijv. chips, in en uit,
drinken. Deze Mand woorden moet Nynke leren gebruiken. Naast Mand
woorden heb je ook, en dat zijn er veel meer natuurlijk, woorden die
Nynke begrijpt (passief taalgebruik).
Eerst
laten Steven en Stefanie ons samen zien hoe je een nieuw woord,
chips in dit geval, introduceert. Fantastisch toneelspel. Ik hoor ze
nog smakken.
Daarna mogen we alledrie het gebruik van Mand woorden inbrengen in
het spel en geeft Steven weer feedback.
Hoe
leer je non-verbaal kind taal te gebruiken? (woensdag)
Dit
is de dag waar we de behavioristische theorie op dit gebied
uitgelegd krijgen. Behavioristen werken met kleine stappen om het
grote doel (normaal actief taalgebruik) te bereiken. De volgende
stappen worden onderscheiden:
´s
Middags ging Kaitryn door over non-directive (open) vragen. Ga uit
van observaties en vraag dan bijv. ‘Waarom deed je dat?’. Ga vanuit
het antwoord op zoek naar gevoelens en emoties (bijv. blij of
verdrietig) of oorzaak of verklaring (‘Ik deed dat omdat ik dacht
dat ze nooit zou stoppen.’) Het is beter om de ander zelf de oorzaak
te laten ontdekken. Als je een oorzaak hebt, kun je de ander vragen
naar mogelijkheden om er iets aan te doen.
Daarna moesten we zelf feedback geven aan elkaar. In de praktijk is
het heel moeilijk, zo blijkt, om goed feedback te geven en we hebben
veel geleerd deze dag.
Assessment (vrijdag)
Al
weer de laatste dag. Wat gaat zo’n week toch snel.
De
ochtend begint heel leuk. We gaan eerst buiten met z’n allen met
Nynke spelen en dan zien we heel duidelijk hoe goed deze week Nynke
gedaan heeft. Ze is zich veel bewuster geworden van de mensen en de
wereld om haar heen. Nynke is heel alert, enthousiast en geniet van
het trappen tegen een voetbal. Zo kan onze dochter dus ook zijn.
Eerder deze week was ze een keer zo luid gaan gillen dat één van de
buren langs kwam om deze ‘kinder-mishandeling’ te onderzoeken en nu
zo vrolijk en blij.
Dit
is de dag waar Steven ons de door hem geschreven ‘assessment’ (wij
zouden zeggen behandelingsplan) zou toelichten. Een paar hoofdlijnen
hieruit:
Houding: Accepteer Nynke, geloof dat Nynke meer kan (optimisme) en
van daaruit werken aan Nynke’s ontwikkeling.
Biomedisch (dieet, vitamines, etc.), zintuiglijke problemen
(tastzin, gehoor), neurologische problemen (bijv. epileptische
toevallen) worden kort aangestipt.
N.B.:
N.a.v. ons bezoek aan Growing Minds gaan we in juni met Nynke naar
Groningen voor Auditieve Integratie Therapie volgens de methode van
Berard. Sensomotorische Integratie Therapie heeft Nynke al jaren.
Bouwen aan een goede relatie met Nynke: wees sterker aanwezig door
meer geluid, meer aanraking; laat Nynke baas zijn over haar lichaam,
maak taal duidelijker door kernwoorden, reageer heel sterk op
woorden, reageer zeer relaxed als ze woedeaanvallen heeft. Dit punt
is zeer belangrijk.
Probeer Nynke het gebruik van taal te leren (zie woensdag). Heel
uitgebreid uitgewerkt.
Weer
thuis (de periode sinds de week bij Growing Minds)
Deze
periode is omgevlogen. Wij werken met het behandelingsplan van
Steven en zien dat Nynke inderdaad leert en dat ze een aantal punten
voldoet aan de doelen, gesteld door Steven. Iedere maand spreken we
één uur met Steven en één uur met Kaitryn. Dat is heel nuttig, omdat
je dan zaken kan bespreken. We werken er aan om het aantal
vrijwilligers uit te breiden (Heb je interesse? Laat het ons weten).
We hebben nu al twee nieuwe vrijwilligers en hopen zeer binnenkort
weer twee nieuwe te hebben. Bovendien speelt Rinze sinds Florida ook
regelmatig met Nynke in de speelkamer.
Tenslotte heeft Steven een website, waar je vragen op kunt stellen,
aan Steven, maar ook alle andere mensen, waar Steven voor gewerkt
heeft. Dit kan ook zeer nuttig zijn.
Geïntegreerde aanpak
Voor
we naar
Florida
gingen hadden we bij het ELN in Bunnik Nynke’s urine en bloed laten
onderzoeken. Dit op basis van informatie verkregen op het ASK
congres in Arnhem jl. december. Het bleek, voor ons zeer onverwacht,
dat daar veel mis mee was. Nynke had bijv. schimmels in de darmen,
vitamines waren te laag hoewel ze al veel extra kreeg (SuperNuThera
van Kirkman bijv.). Daarnaast is Nynke nu op een glutenvrij en
melkvrij dieet, krijgt continu Nystatyne (tegen schimmelinfecties),
de nieuwe vit. A (uit de kabeljauw lever) en nog heel veel andere
supplementen (te veel om op te noemen). We bezoeken met Nynke een
orthomoleculaire kinderarts, maar zijn eigenlijk nog op zoek naar
een orthomoleculaire arts die zich gespecialiseerd heeft in autisme
(wie kan helpen?).
We
volgen nu dus een tweesporenbeleid: we werken aan Nynke’s
lichamelijke conditie en we volgen het Growing Minds programma.
Overigens ook iets waar Steven in zijn assessment toe aanspoort.
We
lazen ergens dat je dit kunt vergelijken met het starten van een
auto. Als je alleen gas geeft (het programma volgt), maar de auto op
de rem (slechte lichamelijke conditie) laat staan kom je maar
langzaam vooruit. Ook het omgekeerde geeft niet een geweldig
resultaat. Je komt pas goed vooruit als je beide doet.
Wimmie en Rinze Brouwer
voor ONNO is
TEKENEN een MIDDEL geworden!
In
Kristal-Nieuws nummer 6 heb ik een verhaal geschreven over onze
avonturen met Onno, en zijn liefde voor papier.
Dat
is inmiddels ruim een jaar geleden, en toen ik dat schreef, waren
wij zo ver dat Onno wegen wilde tekenen op papier. Vol enthousiasme
stonden wij klaar om uit te gaan bouwen.
Wat is er
nadien gebeurd?
Om Onno te inspireren om te gaan tekenen, maar zelf niet
teleurgesteld te zijn als hij dat niet wilde, had ik een papier in
de kamer opgehangen: "vraag 99 x aan hem of hij wil tekenen".
En zo
gingen wij vol goede moed op pad. De één na de ander vroeg, en
behalve de wegen was het antwoord zonder uitzondering altijd 'nee'.
Dat was niet erg, ons geluk hing daar niet van af, en wij bleven vol
goede moed vragen, aanbieden, creatief zijn in onze manieren van
aandragen, maar het antwoord bleef 'nee'.
Hij bleef z'n rechte wegen
tekenen, bruggen kwamen erbij, vele vellen vol, en wij deden met hem
mee. Maar behalve dat, wilde hij er niets anders bij. Uiteindelijk
hebben we vele malen meer dan 99 gevraagd.
Mensen in onze omgeving begonnen voorbeelden te geven van kinderen,
die zij kenden, die ook niet van tekenen hielden, en die ook
helemaal nooit tekenden. Misschien moest ik me er maar bij neer
leggen dat dit niets voor hem was.
Maar ik was vastberaden. Ik
dacht: er zit iets vóór, waardoor hij tekenen niet leuk vindt, en ik
wil daar mee door blijven werken tot ik het gevoel heb dat het niet
verder
kan.
En op dat punt was ik nog lang niet. Ik ga ervan uit dat elke keer
als ik hem vraag en hij mag 'nee' zeggen, dat hij iets van wat er
voor zit opruimt, en als hij uiteindelijk dat gevoel overwint, dan
heeft hij daar zijn hele leven wat aan.
En als hij het niet overwint
dan is dat ook goed!
Er
was een andere belangrijke ontwikkeling die ons enorm heeft
geholpen. Voor ons idee was Onno stevig genoeg om naar school te
gaan, maar de reguliere school was toch te overdonderend, en te
weinig toegerust op zijn specifieke uitdagingen.
Hij zit nu op de
school voor kinderen met spraak- en taalstoornissen, waar hij
helemaal op z'n plek is. Hij ontwikkelt zich er goed, hij groeit
enorm in het contact met de andere kinderen, en heeft er vriendjes,
en waarschijnlijk mag hij volgend jaar naar groep 3.
Op deze school
leerde hij aan een tafeltje te werken, eenvoudige tekenopdrachten
uit te voeren en maakte hij gebruik van zijn vermogen om andere
kinderen te imiteren.
Wat ook heel belangrijk was dat hij z'n fijne
motoriek meer onder controle kreeg, en meer zelf kon gaan bepalen
hoe iets, wat hij op papier maakte, eruit zag.
En zo kon het
gebeuren dat ik hem uit school ophaalde, en hij aan een tafeltje zat
te kleuren, en met een ander kind te kletsen. Mijn hart sprong dan
over. Maar thuis deed hij het nog steeds niet.
Wij
gingen thuis door met meespelen en uitnodigen, en gaven hem de
ruimte om de speelkamer te gebruiken waarvoor hij hem nodig had.
Veelal was dat met de autootjes spelen. In het tekenen zagen we dat
hij iets vaardiger werd, graag met kleine stiftjes z’n wegen
tekende, en wat meer in de lijntjes begon te kleuren.
En
wie schetst mijn verbazing, toen op een goede dag… ik 's morgens
naar beneden ging en Onno niet met de gebruikelijke autootjes aan
het spelen was, maar aan het kastje stond te kleuren. Hij had een
kleurboek gepakt en z'n stiften en hij zat lekker te kleuren. ..
helemaal uit zichzelf, en hij ging er helemaal in op.
Steeds vaker zegt hij 'ja' tegen tekenen, en kan hij uit zichzelf
situatietjes tekenen. We waren b.v. bij een neefje, en een dag later
had hij 7 x het kleine broertje getekend, helemaal van binnen uit.
Regelmatig tekent hij ook vellen vol wegen erbij.
Ik
kan
er zo van genieten, dat hij nu een manier van expressie erbij heeft
om z'n binnenwereld naar buiten te brengen.
Voor
Onno en voor ons is het tekenen geen doel meer: het is een middel
geworden!!!
Anneke Groot
TIPS en NIEUWS
en OPROEPEN in Nederland
Naar
aanleiding van een artikel uit het Engagement (NVA blad), waar ook
geschreven werd over Son-Rise, heb ik weer kontakt gezocht met de
NVA. We hebben het een en ander uitgewisseld, en weer ontdekt dat er
veel misverstanden zijn bij de NVA over ouders die Son-Rise doen.
We hebben afgesproken om na de vakantie met elkaar te gaan praten
met direktie en beleidsmedewerkster om informatie uit te wisselen en
te zoeken naar onze overeenkomsten.
Wordt vervolgd,
Anneke Groot.
Als
je een regiogroepje hebt, laat het ons weten. Nieuwe ouders kunnen
we dan doorverwijzen, en we kunnen eventuele berichten naar een
contactpersoon sturen, die dat dan doorbelt.
Wij
hebben onlangs van de Sociale Verzekeringsbank de beslissing
ontvangen over onze aanvraag TOG (tegemoetkoming onderhoudskosten
gehandicapte kinderen). Deze beslissing was tweeledig:
- tot
1 januari 2000 afgewezen;
- met
ingang van 1 januari 2000 toegekend (zo'n 400 gulden per kwartaal,
naast de gewone kinderbijslag).
Tijdens onze laatste contactavond gesproken is over het TOG, en vele
ouders hebben toen gezegd: "doe maar geen moeite, kom je toch niet
voor in aanmerking". Echter, per 1 januari is de wet op dit punt
gewijzigd, waardoor de toekenningsdrempel veel lager is komen te
liggen. Kortom, wellicht reden voor allen die het TOG al eerder
tevergeefs hebben aangevraagd, om het nog eens te proberen.
Wilma
Schrover en Wolfgang van Lith
De
Papageno-bus
De
stichting Papageno meldt ons, dat er inmiddels een ‘Papagenobus’
rijdt met muziektherapeuten en studenten, die kinderen (met autisme)
in hun eigen omgeving in contact wil brengen met gerichte
muziektherapie. Het project is gestart in Twente, in samenwerking
met het conservatorium van Enschede. Zie ook het artikel in dit blad
over Mart, pagina 6. Voor meer informatie: Stichting Papageno,
Fax/tel: 035-5388091 of 020-4713296, e-mail:
stichting papageno op wxs
Tip:
(verantwoordelijkheid: Extraordinary Parents.)
Voor
een gevoeliger bloedtest op voedselallergieën, gist,
overgevoeligheid voor gluten en caseïne, kan men een bloedtest laten
doen door het Great Plains laboratorium in Kansas, U.S.A. Een
doktersvoorschrift is verplicht. Men stuurt een steriel afnamesetje
thuis, dat u vervolgens door een arts of verpleger laat vullen. Een
test kan 10 tot 92 van de meest voorkomende voedselallergieën
detecteren. Great Plans Laboratory, 9335 West 75th Street, Overland
Park, KS 66204, U.S. tel. 1-913-341-8949, fax 1-913-341-6207.
Misschien een handige tip, we hebben (nog steeds) geen PGB en hebben
via fondsenwerving m.b.v. de SPD fondsen bereid gevonden om
(Nederlandse) Son-Rise-hulp te financieren. Tevens hebben we een
indicatie gekregen voor 3 uur per week hulp, die we inzetten op de
zaterdag. Ze moet nog gaan beginnen, maar het lijkt veelbelovend.
Tevens een vraag aan ouders, die wel een PGB hebben voor
Son-Rise-hulp(?), hebben jullie tips voor ons hoe jullie dat hebben
gedaan, hoe moeten we het aanvragen, want tot nu toe is het ons nog
niet gelukt.
Gonneke Buikema
Wie
heeft informatie over de WVG, Wet Voorzieningen Gehandicapten?
(Nieuwe wet vanaf 1 jan. 2000)
De
naam van de mailing list cca@onelist.com is veranderd. De lijst heet
nu: specialattitude@egroups.com. Het is een lijst waarop iedereen
die interesse heeft in (speelprogramma’s met) een bijzondere
attitude ten opzichte van de medemens
kan
meeconverseren. U kunt zich opgeven door een berichtje te sturen
naar het adres: specialattitude-subscribe@egroups.com .
Er is
een e-mail-list over voeding en medicijnen, die wordt bijgehouden
door Josiane Herben in België.
www.onelist.com/group/onderzoekautisme of
www.egroups.com/group/onderzoekautisme
Over
de folder van Effectief is Affectief:
Via
via heb ik kennisgemaakt met dit netwerk. Een manier van ontmoeten
binnen dit netwerk is het geven van workshops tegen kostprijs over
elkaars trainingen. Zo ontmoeten mensen elkaar die willen delen in
inspirerende ervaringen. Ik verzorg op het symposion volgend jaar
april, dat door het netwerk wordt georganiseerd een workshop over
leren van de ander, een workshop over contact maken.
Binnen het netwerk is veel belangstelling voor de Son-Rise methode,
en andersom, is binnen dit netwerk vast wel informatie te halen voor
u als ouders! Veel deskundigen (bijv. uit het onderwijs en de
theaterwereld) komen hier bij elkaar om van gedachten te wisselen
over manieren van leren. Op het symposion is ruimte om inspirerende
initiatieven te presenteren en op deze manier een draagvlak te
creëren. Bel voor meer informatie met
In
het vorige nummer stond een stukje met de titel: Vakantieweek in de
Nederlandse Kempen. Vanwege weinig aanmeldingen ging de week niet
door. Het idee om met elkaar op vakantie te gaan, vind ik nog steeds
heel erg leuk, dus ik zal het volgend jaar opnieuw proberen te
organiseren.
Omdat
ik eerst graag wil weten, hoeveel gezinnen en vrijwilligers mee
zouden willen doen (en vanwege de verschillende schoolvakantietijden
wanneer ze vrij zijn), vraag ik jullie aan mij te laten weten of
jullie geïnteresseerd zijn. Het is natuurlijk geheel vrijblijvend.
Ik vind het ook leuk als iemand me met organiseren wil helpen of er
goede ideeën over heeft.
Hoe
komt er meer geld voor PGB?
Bij
de SPD (Sociaal Pedagogische Dienst) in Uden heb ik zeer uitgebreid
en aangenaam informatie gekregen over de te volgen procedure bij het
verkrijgen van een PGB (PersoonsGebondenBudget).
De
SPD Uden is zich er terdege van bewust, dat er veel te weinig geld
beschikbaar is. Daarom vindt zij het dan ook heel belangrijk, dat
toch iedereen een aanvraag indient. Want alleen dan wordt het voor
de regering zichtbaar hoe groot de behoefte is en komt er
dienovereenkomstig geld beschikbaar.
De
SPD Uden heeft ook aangeboden een informatieavond bij hen te houden
hierover.
Joke
van Es
Een
dialoog met jezelf doen
Ook
van de zgn. 'Option Method Dialogue' - eigenlijk de oorspronkelijke
Option-dialoog - is nu een prachtige website te vinden.
Items: de geschiedenis van de Option-dialoog, een artikel over 'hoe
werkt de dialoog en hoe doe ik er een met mezelf', veel informatie
over wat je als 'client' kunt verwachten, interviews met een aantal
'practitioners' die dialoogsessies met mensen doen en een aantal
informatieve artikelen.
Er
staan veel oude bekenden ook uit het Option-Instituut op. De kosten
per dialoog zijn beduidend lager per uur dan de 'Option Process
Dialogues' bij het Option-Instituut: vanaf rond $70 per uur.
Verfrissend is ook de telkens terugkerende opmerking dat je dialogen
heel goed zelf kunt doen, en als je het prettig vindt, dat je dan de
eerste paar keer een 'practitioner' in de arm kunt nemen. Ook leuk:
een aantal boeken over de dialoog die NIET door Kaufman geschreven
zijn.
Adres
van de website:
www.optionmethodnetwork.com
Op
ZONDAG 2 JULI IS ER WEER EEN INFORMATIEDAG VOOR NIEUWE OUDERS OVER
SPEELPROGRAMMA'S.
De dag wordt in Utrecht gehouden, van 10 tot
17.00 uur. Kosten zijn f 50,-. Nieuwe ouders krijgen concrete
informatie en ervaringsverhalen over de accepterende houding en
mogelijke technieken in de speelkamer. Een zeer inspirerende dag
die een goed beeld geeft van wat er voor hen inzit. Informatie en
aanmelden bij Stichting HoriSon
Er is
een dag gepland voor volgend voorjaar (voorlopige werknaam: de
jaarmarkt) voor alle ouders/vrijwilligers in Nederland. Zijn er
mensen die ideeën hebben voor invullingen. We denken aan
verschillende workshops of gespreksgroepjes, een speelgoedbeurs, het
is ook het jaar van de vrijwilliger, en een vakantiestand. We
overwegen om er een jaarlijks terugkerende aktiviteit van te maken.
Kom met je ideeën naar Stichting HoriSon.
De
Nederlandse Organisatie voor Vrijwilligers organiseert in 2001 een
groot congres over Internationaal jaar van Vrijwilligers, dat dit
keer in Nederland wordt gehouden. Veel belangstelling volgend jaar
dus voor de plaats van vrijwilligerswerk in de Nederlandse
samenleving, waarbij van overheidswege veel belangstelling zal zijn
voor regelgeving voor vrijwilligersorganisaties en ARBO-wetgeving.
Voor
uw speelprogramma is de aandacht rond vrijwilligerswerk misschien
iets om rekening mee te houden. Gemeenten zullen meer aandacht aan
vrijwilligers besteden, in welke vorm? Het lijkt zinvol om de media
over dit onderwerp in de gaten te houden.
een
paar data:
14
tot en met 18 januari 2001 vindt de wereldconferentie plaats.
In
mei 2001 vind de eerste Innovatiebeurs voor vrijwilligerswerk
plaats, de Innovestatie. Het is de bedoeling dat dit een jaarlijks
terugkerend evenement wordt waar vrijwilligers,
vrijwilligersorganisaties, bedrijfsleven en overheden ervaringen,
visies en ideeën kunnen uitwisselen over vernieuwing en
professionalisering van vrijwilligerswerk.
Stichting HoriSon is aanwezig.
Op 15
september 2001 is een landelijke Vrijwilligers Actiedag. Op deze dag
worden nieuwe en oude vrijwilligers gemobiliseerd en zullen in elke
gemeente diverse aktiviteiten plaatsvinden die laten zien hoe divers
vrijwilligerswerk is.
Nu al
is in de Gouden Gids informatie te vinden over het Internationaal
jaar van de Vrijwilligers en met name over de landelijke
vrijwilligers actiedag.
Op 7
december wordt een Nationaal compliment uitgereikt.
Anneke Groot doet begeleiding bij gezinnen thuis. Weet je niet hoe
je verder kunt met je programma, of hoe je meer doelgericht kunt
werken met je kind; zijn er vragen van of over vrijwilligers, of wil
je eens dat iemand met je meekijkt of speelt, dan kun je me bellen.
Ik heb 3 jaar Son-Rise ervaring met mijn eigen zoon, en ben
inmiddels bij verschillende gezinnen geweest. Verder maak ik gebruik
van mijn eigen achtergrondkennis. Kosten zijn f 75,- per uur. Wil je
meer weten, lees dan op de kristalwebsite,
In
het najaar 2000 wil ik een Nederlandse 'oudercursus' gaan geven om
thuis zelf een speelprogramma te creëren voor je kind met bijzondere
uitdagingen.
Het plan is om 8 keer op een zaterdag van 9 tot 3 uur
bij elkaar te komen, De eerste paar keren wordt aandacht besteed aan
het opzetten van het programma en alles wat daarbij komt kijken, en
de latere keren (een paar weken later) aan doelgericht werken, aan
de hand van videobeelden van de kinderen zelf. Naast mijn ervaring
met Son-Rise en Growing Minds maak ik gebruik van mijn kennis en
ervaring uit de jeugdhulpverlening en het herwaarderings
co-counselen. De kursus is met name bedoeld voor ouders uit de regio
Oost-Nederland, en vindt plaats in Enschede.
De kosten zullen rond
de 500,- voor 8 keer zijn. Aanmelden bij Anneke Groot of Stichting
HoriSon.
