Voorwoord/Laat ons verbinden
Ted op reis
In Amerika, Ronel en Ella
Over de Cruquiushoeve
Brief van Jeanette Maguire
In Amerika, Jose en Rachel
Groot Nieuws
Gedachtes over hulpverlening
In Amerika, Rachel en Mariska
Bijgeloof ontmaskerd
De ervaring van Joke en Pieter
Son-Rise ervaringen in de speelkamer
In Amerika, Ronel en Eva
 

Voor je ligt al weer het derde Kristalnieuws. Het was voor mij weer heel inspirerend om er aan te werken, als ik er de tijd voor had, en ik ben er trots op.

Steeds meer mensen van buiten de oorspronkelijke Kristalgroep van de Start-Up in april 1997 in Amsterdam zijn nu lid geworden. De belangstelling voor dit blad groeit. Juist vanwege alle buitenstaanders is het belangrijk steeds meer informatie over de kinderen zelf erbij te vermelden. (leeftijd en oorspronkelijke diagnose).

In dit nummer veel verhalen van mensen die naar het Option Institute zijn geweest en daar het intensieve Son-Rise programma hebben gevolgd. En een brief van Jeanette Maguire van het Instituut. Er is boekennieuws en een nieuwe rubriek: Son-Rise ervaringen in de speelkamer. Wat werkte goed en wat helemaal niet. Dit naar voorbeeld van een prachtig stuk van Mariska de Man Er is een stuk over de Cruquiushoeve, waarvan vorig jaar 5 mensen naar de Start-Up cursus in Amsterdam zijn geweest. Een stukje over Option van Joke Putters en ook nog een bijdrage van mijzelf over hulpverlening.

En er zijn weer een paar wijsheden van Barry Neil Kaufman uit zijn boekje 'Out-Smarting your Karma.

Het is nu een jaar geleden dat hier in Amsterdam de Start-up kursus van het Option Instituut werd georganiseerd, om aan 40 mensen de uitgangspunten en technieken van het Son-Rise programma te leren.
Een jaar later draaien er in talloze gezinnen Son-Rise programma's, waardoor kinderen uit hun eenzame werelden kunnen komen en gezinnen en hun omgeving een heel nieuwe kijk op de wereld krijgen.

Ouders werken met een enthousiasme, toe-wijding en inspiratie die voor vele buitenstaanders en soms voor onszelf verbazingwekkend is. Wat kunnen ouders een krachtige bron zijn !!

Daarnaast is iedereen op zijn of haar manier bezig om het werk naar buiten te dragen, door informatie te geven, bijeenkomsten te organi-seren op scholen, met hulpverleners, of met vrienden en bekenden, en door te verschijnen in kranten of op de tv, of door gewoon een voorbeeld te zijn.

Ik ben er van overtuigd dat er in Nederland grondige veranderingen plaats kunnen vinden, als wij dat willen. Hoe meer wij ons verbinden met elkaar, hoe overweldigender dat zal worden.

Misschien naïef, maar dat hoort bij 'happy people', nodig ik jullie uit, om waar ook maar mogelijk elkaar te steunen en te waarderen. Kijk naar je assumptions (je vooronder-stellingen) en je beliefs (je overtuigingen). Wees vasthoudend, maar óok flexibel, en vooral: oordeel niet; niet over jezelf en niet over elkaar.

Veertig mensen met zo'n krachtige toewijding en overtuiging moeten dan iets in Nederland kunnen veranderen.

Vol excitement kijk ik hier naar uit......

Anneke.

In januari zijn we met Ted 2 weken naar het Option Instituut in Amerika geweest. Zaterdag vertrokken we om 14.00 uur vanaf Schiphol. Op de vliegreis hadden we ons goed voorbereid; allerlei favoriete speeltjes van Ted in de handbagage. Van een kennis had ik een ouderwets dinky-toytje gekregen, zo'n zware met 8 wielen eronder. Ted is gek op wielen, dat leek ons perfekt voor in het vliegtuig. Ook de briefjes die Annemarie voor Indy had gemaakt vonden wij een slim idee, maar we zouden ze alleen uitdelen als het nodig was. Bij het opstijgen viel Ted in Slaap met het autootje in zijn hand, dat ging goed. Na een uurtje werd hij wakker, riemen los, schoenen uit. Ted ging eens even om zich heen kijken, staand op zijn stoel gaf hij een brede grijns aan de passagiers achter ons. Wat ik nog niet verteld heb is dat Ted ook graag gooit en hij had nog steeds dat autootje in zijn hand, jaja zzzzzzzt daar ging het autootje. Ik schrok zo dat ik niet durfde te kijken waar het neerkwam. Maar we hoorden geen gegil en zagen geen bloed. Maar het werd wel de hoogste tijd voor de briefjes. Hierdoor kregen wij goed bedoelde knikjes en de rest van de vliegreis is rustig verlopen.

De reis naar het Son-Rise house verliep goed. Het was een zeer gerieflijk appartement dat echt Tedproof was.

Maandag om 9.00 uur stipt stond iedereen voor ons klaar en dit tot vrijdag 17.00 uur een week later; er werd geen minuut verspild.

Een groot deel van het programma ging over je houding naar Ted in de kamer en over je blokkades waar vervolgens dialogen over gehouden werden. Er werd je echt een spiegel voorgehouden. We hebben op een hoop vragen antwoord gekregen.

Verder hebben we er ontzettend veel geleerd:

Het is eigenlijk gewoon niet onder woorden te brengen wat je daar meemaakt.

De laatste vrijdagmiddag heb je echt het gevoel dat je vol zit met informatie en dat er niets meer bij kan.

We zijn nu veel zelfverzekerder en relaxter in de kamer en het grappige is dat de vrijwilligers dat ook worden. Kortom we draaien als een speer.

Groetjes Jos, Eveline, Niels en Ted van Boheemen.

Eindelijk, na een hele lange reis van bijna 15 uur, arriveerden wij (Ronël, Elad, Tischa, Eva, Natalie en ik) in het Option Institute. De volgende dag om 9 uur moesten we beginnen. Het was spannend.

Het begon net zoals wolwater. Ronël ging de kamer in en ik zag hem de hele dag niet. Of ik zat in de kamer. Het ging snel qua informatie, het was intensive, maar ontzettend veel geleerd: accepterende en liefdevolle houding, geduld, geloven in je kind en jezelf. En natuurlijk hoe wij verder Ronël kunnen helpen.

De staf daar is geweldig: Willem, JJ, JL, Shan en Stan, Efrat en Steve. Ze waren allemaal engelen, en natuurlijk Samariha en Bryn. Ze waren allemaal warm en lief.

Ik heb daar veel knuffels gekregen en het heeft mij goed gedaan en hoop gegeven. Ondanks de vermoeidheid en zeeën vol informatie was het echt de moeite waard om daar te zijn.

Gelukkig waren Eva, Natalie en Tischa meegegaan. Ik ben hun ontzettend dankbaar voor het meereizen, en voor hun hulp en steun die zij aan mij en aan mijn kinderen gaven.

Ik heb daar Jos en Eveline ontmoet en dat was echt leuk. Even praten, ervaring uitwisselen, koppie thee drinken. En Jos was een lieverd, hij nam de meiden iedere avond naar de dining-room om eten te halen. Jos, dankjewel daarvoor.

Het sneeuwde daar in de Option, alles was wit, mooie omgeving, 'sochtends vroeg zagen we de herten lopen, in het bos daar vlak bij onze unit.

Ik wil wel de waarheid zeggen: de eerste twee dagen vroeg ik mijzelf, wat doe ik hier? Maar dit gevoel was na twee dagen totaal verdwenen, en in plaats daarvan kwam het gevoel van hoop, hoop, hoop en nog hoop en daarvoor ben ik de Option echt dankbaar.

Het was net zoals in een droom, even slapen en wakker worden, een prachtige ervaring die ik nooit in mijn leven zal vergeten.

Toen wij thuiskwamen begon Ronël gelijk te huilen en dat was voor mij het teken. Ik denk dat Ronël dacht: "wat doe ik hier, waar zijn alle engeltjes naar toe gegaan en verdwenen ?" Ik weet het zeker dat Ronël ontzettend heeft genoten, want hij heeft veel gelachen om hun manier van werken. Zij waren grappig.

groetjes ELLA

Met de bus rijd ik door een kaal stuk polder tussen Hoofddorp en Heemstede. De Cruquiushoeve, waar ik naar op weg ben, is een instelling waar kinderen en volwassenen wonen die epilepsie en een verstandelijke handicap hebben. Ze hebben een vorm van epilepsie die veel medische zorg vereist.

Het is voor een wandelaar nogal lastig om de ingang te vinden. Het instituut ligt tussen grote wegen. Over een bruggetje, door een hek, langs de personeelsflat loop ik naar de portier, waar ik Karen Gerritsen ontmoet. Karen is door Anita Oosterbaan uitgenodigd, om te komen kijken naar de toepassing van het Son-Rise programma op een paviljoen van de Cruquiushoeve en ik ga met haar mee, om een stukje te schrijven voor het Kristalnieuws en natuurlijk omdat ik -als vrijwilligster die met het programma werkt- erg nieuwsgierig ben.

In het gebouw van de dagopvang vinden we de afdeling ergotherapie, waar Anita op ons wacht.

Anita Oosterbaan is ergotherapeute op de Cruquiushoeve. Toen ze in haar praktijk, via Benjamin en Aaltje van Zweden, in aanraking kwam met het Son-Rise programma, dacht ze 'dit is ook iets voor de autisten bij ons' en maakte een aantal mensen van de Cruquiushoeve warm om de Start-up cursus te gaan doen. Op de Cruquiushoeve is communicatie (op allerlei nivo's) een belangrijk item. Het Son-Rise programma zou een andere manier van contact op gang brengen tussen werknemers en bewoners, dus het paste in het beleid. En zo is het gekomen dat vorig jaar een aantal mensen van de Cruquiushoeve, waaronder Nelleke (orthopedagoge) en Jolanda en Ineke (verpleegkundigen) aan het Start-up programma hebben meegedaan.

Hoe is het er nu, bijna een jaar later, mee?

Het is het nog steeds een levend geheel! En dit ondanks teamwisselingen, een management-wisseling in het afgelopen jaar, en grote veranderingen die gaan plaatsvinden in de komende twee jaar, want de Cruquius gaat volledig decentraliseren en zich in kleine wooneenheden verspreiden over het noorden van Nederland.

In de groep van Ineke en Jolanda (Tulp E) is het gelukt om één keer per week een uur vrij te maken voor het Son-Rise programma. Er zijn op dat moment zoveel mogelijk begeleiders aanwezig om aan 4 à 6 bewoners met autisme individuele aandacht te geven. De bewoners komen dat uur van de activering terug naar de groeps- woonruimte. Dit is wat men tot nu toe bereikt heeft, aan meer en aan het werken met vrijwilligers is men nog niet toe. Maar dit ene uur heeft al heel veel positiefs opgeleverd. Het levert namelijk niet alleen iets op voor het contact met de kinderen, maar ook voor de sfeer en het onderlinge contact tussen de medewerkers. Dat er zo'n groot verschil is tussen anderhalf jaar geleden en nu beseffen we pas als een fysiotherapeute het ons aanschouwelijk vertelt. 'Anderhalf jaar geleden was het hier een soort apenkooi, de gordijnen werden eraf getrokken, er werd gegild en geschreeuwd en de mensen waren ziek of overspannen'.

Niet alleen het contact tussen de groepsleiders of verpleegkundigen onderling is verbeterd, maar ook de samenwerking met de behandelaars en therapeuten. Gaven eerst alleen de therapeuten aanwijzingen aan de mensen in de woonsituatie, nu worden de rollen omgedraaid. Jolanda en Ineke zijn de ervaringsdeskundigen en adviseren hen over Son-Rise. Voor de onderlinge contacten is dit een enorme verbetering. Het beïnvloedt de communicatie op allerlei fronten.

Na het gesprekje met Anita gaan we mee naar Tulp E. Het is een groep jongeren die op laag nivo functioneren. Je ziet dat aan de groepswoonruimte. Er zijn twee grote boxen, verhoogde delen van de kamer, afgesloten door een soort hek, waarbinnen het volkomen veilig is, met matrassen en kussens erin. In een van de boxen is een soort zitkuil en een grote schommel. Verder is er zacht of plastic speelgoed en niet te vergeten een grote spiegel. Vandaag zijn er 5 kinderen en 4 begeleiders.

Er wordt begonnen aan de tafel met een gezamenlijk liedje, 'hallo hallo hallo.....daar is.....daar is.....' waarin ze elkaar begroeten en waardoor duidelijk is dat ze samen de intentie hebben om te beginnen. Structuur is in deze groep heel belangrijk.

Het heeft nogal wat voeten in de aarde voordat het echt kan beginnen, voordat de rollen verdeeld zijn en iedereen een plekje heeft, uit de rolstoel is gehezen, schoenen uit heeft etc. Twintig minuten zijn nodig om alles op te bouwen en iedereen zich veilig te laten voelen. Daarna kristalliseren de contacten zich steeds meer uit.

René, een zeer beweeglijke jongen, heeft de behoefte om te rennen en Ineke rent acuut met wapperende haren en veel enthousiasme achter hem aan. Later laat hij zijn handen en voeten masseren.

Douwe, een lange slungel met een leren helmpje waar zijn haren doorheen steken, pakt aangemoedigd door Anita een blokje. Na een spelletje afpakken en verstoppen steekt hij het in zijn mond en kijkt haar triomfantelijk aan. "Ja, dat heb je slim gedaan, "reageert ze. Ze hebben veel lol en oogcontact, Anita ligt ervoor op haar rug op de grond. Douwe, die in het begin teruggetrokken op de grond lag in foetushouding, komt los en we zien hem en Anita knuffelen, dansen en genieten met de hoofden en neuzen tegen elkaar.

Erik wordt eerst uit zijn rolstoel met sporthoesje gehezen. Het is een mooie jongen om te zien. Hij is 16 en is normaal intelligent geweest. Hij duikt weg in een soort zitkuil en alleen zijn voeten steken er uit. Via die voeten heeft Nelleke contact met hem, ze doet 'een soort judo', duwen en terugduwen. Op een gegeven moment vraagt ze hem of hij nog door wil gaan en is een en al luisterend oor.

Joost, een in elkaar gedoken jongen, wil niet in de box. Hij wil een legoplaat terug, die hij onder tafel heeft laten vallen, maar dat wordt niet gezien. Hij gaat niet in op pogingen hem ergens bij te betrekken en weert contact af. Er is een begeleider te weinig en hij is degene die alleen blijft. Hij speelt met een draadje spuug en komt bij de videocamera zitten.

Mieke is in het begin een in elkaar gezakt hoopje mens. Ze vraagt niet om aandacht. Sonja maakt heel zacht contact met haar, voorzichtig en respectvol. Als ze met iets begint te spelen moedigt Sonja haar rustig aan: 'ja goed zo' en als er oogcontact is: 'hè fijn, je kijkt'. Mieke raakt steeds meer betrokken bij haar omgeving. Als ze op haar knieën in de richting van het speeltje van Douwe gaat, een plat rammeltje met kraaltjes, beloont Sonja haar enthousiast: 'kijk eens hoe geweldig, hoe ver je al bent, zover ben je nog nooit gekomen.'

Vijf minuten voordat het uur om is wordt dat aangegeven, zodat ze samen de intentie hebben om te stoppen en er wordt duidelijk afgesloten met een liedje.

Joinen, oogcontact maken, plezier en enthousiasme, aksepteren wat het kind aan geeft en soms inspireren tot groei (bv. Ineke die René aanmoedigt om iets zelf te pakken door mee te reiken en er expres niet bij te kunnen of Nelleke die tegen Eriks voeten duwt en hem uitdaagt hard terug te duwen).

Dit alles zagen we onder andere in dit ene uur. Een uur lang een bad van aandacht, liefdevolle akseptatie en warmte. En dat kon allemaal in één ruimte zonder dat de mensen last van elkaar hadden. Integendeel: "je leert van elkaar en je stimuleert elkaar", vertelt Anita.

Wat we verder hoorden was, dat het veel haken en ogen heeft als beroepskrachten het Son-Rise programma toepassen. Behalve dat het in het beleid moet passen, zijn er veel organisatorische problemen in de groep.

Ineke probeert een ruimte te vinden die veilig genoeg is om zich eens terug te kunnen trekken voor een uurtje, maar als ze dat doet kan ze altijd opgeroepen worden omdat een bewoner een epileptische aanval heeft, en dat gebeurt diverse keren op een dag.

De tijd vindt men nog niet rijp voor het werken met vrijwilligers. Je moet dan als beroepskracht tijd investeren en de continuïteit garanderen. Om dit te kunnen moeten er eerst meer duidelijkheden zijn, wat wil de organisatie en wat willen de mensen die hier werken van hun vrijwilligers?

Wellicht zijn er na de decentralisatie (die over twee jaar is afgerond) nieuwe kansen om met vrijwilligers te werken!

Dat er met enthousiasme één uur per week met het Son-Rise programma gewerkt wordt.

Dat er zo intensief aan een liefdevolle aksepterende houding wordt gewerkt

Dat het zoveel positieve effekten heeft voor de sfeer en het contact voor de bewoners én voor de medewerkers.

Dat wij zo'n uur mee mochten maken en er verslag van kunnen doen.

Angelie Weber

(nb. De namen van de bewoners zijn fiktief)

Op woensdagochtend 4 april heeft het Option Institute de volgende e-mail gestuurd:

Dear Son-Rise Families,

I want to commend you on your dedication to your individual Son-Rise Programs and to growing The Option Process in The Netherlands. Since The Institute came to Holland last April, 11 families have come to the US for the Son-Rise Program Intensive and every day we receive inquiries from the Dutch people on when we will be returning to your area.

Due to unforeseen circumstances, we canceled the Start-Up scheduled for May of this year. However, we have received a tremendous response to our letter asking for someone to act as our Liaison and to help make this remarkable program a reality again this year. Generous parents, already coordinating their own Son-Rise Program, and friends of The Institute have been have selflessly come forward offering their services in whatever way we can use them. This outpouring of support has reopened the door for us
to come to the Netherlands in 1998 and although the program will not take place in May, I believe it will happen this year. as soon as there is a new date, we will let you know.

For those of you who would like something more definite, our Son-Rise Staff will be presenting a Start-Up Program in London, July 13th through 17, 1998. We will also be holding a Son-Rise Program Maximum Impact in London August 2nd through 6th, 1998. Maximum Impact is an advanced Son-Rise
Program for those who have already attended a Start-up or an Intensive Program or are already working in a Son-Rise Playroom. (If you have questions about them, please contact me at any of the below numbers)

Again, I would like to thank you for your dedication and to encourage you to use The Option Institute as a resource to grow and further your Son-Rise Program..

Sincerely,

Jeanette Maguire
Son-Rise World Wide Services Coordinator
The Option Institute

Phone: 413-229-2100
Fax: 413-229-0493
e-mail: startup@option.org

(Vertaling: Lieve Son-Rise families,

Ik wil reageren op jullie, op jullie toewijding aan je individuele Son-Rise programma's en jullie laten groeien van het Option Process in Nederland. Sinds de komst van het Instituut naar Nederland afgelopen april, zijn er 11 gezinnen naar de VS gegaan voor het intensieve Son-Rise programma, en iedere dag ontvangen we verzoeken van Nederlandse mensen, wanneer we weer terug zullen komen naar jullie gebied.

Vanwege onvoorziene omstandigheden hebben we de Start-Up die was gepland in mei laten vervallen. Maar, we hebben een enorme respons gekregen op onze brief, waarin we vroegen naar iemand die zich wil gedragen als onze regelaar en die ons wil helpen dit opmerkelijke programma dit jaar opnieuw te verwezenlijken. Goedgeefse ouders, al bezig met het coördineren van hun eigen programma, en vrienden van het Instituut hebben zich onbaatzuchtig aangemeld en hun diensten aangeboden op welke manier we ze ook maar konden gebruiken. Dit overduidelijke bewijs van ondersteuning heeft voor ons de deur weer opengemaakt om naar Nederland te komen, en hoewel het programma niet doorgaat in Mei, geloof ik wel dat het dit jaar gaat gebeuren. Zodra er een datum bekend is laten we het jullie weten.

Voor degenen onder jullie die meer zekerheid willen, onze Staff zal van 13 tot 17 juli een Start-

Up programma aanbieden in Londen. We zullen ook een Son-Rise programma Maximum Impact houden in Londen van 2 tot 6 augustus 1998. Maximum Impact is een Son-Rise programma voor gevorderden, voor diegenen die al een Start-up of een Intensive Programma hebben gevolgd of werken met een Son-Rise speelkamer.

Als je vragen hebt over deze cursussen, neem dan alsjeblieft contact met me op op onderstaande nummers.

Weer wil ik jullie bedanken voor jullie toewijding en ik wil jullie aanmoedigen om het Option Instituut te gebruiken als bron om te groeien en verder te komen met je Son-Rise programma,)

3 januari 1998 was het eindelijk zover dat we naar Amerika zouden gaan (Jose, Rachel, Karen en Mariska). We zijn van Schiphol naar New York gevlogen en toen gelijk erachter aan een binnenlandse vlucht naar Hartford, waar we daar een overnachting deden in een hotel. We hebben totaal geen problemen gehad met de reis met Rachel. De volgende dag moesten we eerst gaan winkelen want Mariska was haar bagage kwijtgeraakt op New York. (2 dagen later kwam de bagage aan op het Option Institute).

Toen zijn we 's middags om 16.00 uur richting Sheffield gegaan, naar het Option Institute. Daar aangekomen hebben ze ons alles laten zien in unit 2. De volgende dag om 9 uur gingen we met frisse moed beginnen. Rachel werd in de speelkamer bezig gehouden door verschillende stafmedewerkers. Mariska zou bij Rachel gaan zitten om alles te vertalen, maar uiteindelijk heeft Mariska ontzettend veel meegespeeld, omdat zij dit werk erg leuk vindt.

Rachel is vooruit gegaan in:

Ik ben ook ontzettend blij met Karen Gerritsen, dat ze met mij meegeweest is naar Amerika voor de vertaling. Ze heeft me goed bijgestaan van het begin tot het eind.

We gaan thuis het programma voortzetten en we zijn ontzettend blij dat we deze stap gedaan hebben.

Hanno en Jose Verhaar.

Onze kinderen hebben speciale behoeftes en daarom heeft ieder van ons in meerdere of mindere mate met hulpverlening te maken. Er gebeuren daar een hoop goede dingen, maar dat hulpverlening en Son-Rise vaak erg ver uit elkaar liggen wordt duidelijk bij de volgende overwegingen:

Als..., als..., als..., er is nog een hoop werk te doen, en we doen al veel verschrikkelijk belangrijk werk voor een betere toekomst voor onze heel speciale kinderen en onszelf...

Kiezen voor geluk, reiken naar de sterren en stap voor stap, te beginnen helemaal onderaan. Maar als je weet waar je heen wilt, dan kun je nú beginnen. Wij, ouders en hulpverleners samen, er is een hoop werk te doen. Het is een fantastische klus. En elke stap die we zetten is de moeite waard.

Vier het uitgebreid. Het maakt echt verschil !!!

Anneke Groot

Zaterdag 3 januari 's morgens half acht, opstaan, vandaag gaan we naar Amerika, Op Schiphol nog een hele dikke zoen van Erik en daar gaan we. Zaterdagavond 0:200 (Nederlandse tijd) eindelijk in bed. Na een lange vlucht, het kwijt raken van mijn rugzak en voor het eerst in een klein vliegtuigje gevlogen te hebben, was ik daar wel aan toe. Zondag 4 januari, na een belletje met JFK Airport bleek dat mijn rugzak nog niet gevonden was. We zijn die zondagmorgen dan ook gezellig gaan winkelen om voor mij de meest noodzakelijke spulletjes te kopen. Om 16:00 zijn we met een busje naar het Option Institute gereden. Maandag 5 januari t/m vrijdag 9 januari.

Ik ben meegegaan als tolk voor Rachel . Het was de bedoeling dat ik op een stoeltje ging zitten en alles over en weer zou vertalen. Daar is eigenlijk niets van terechtgekomen omdat ik bijna de hele week heb meegespeeld. Dat was echt helemaal te gek. Ik heb het ontzettend naar mijn zin gehad, veel geleerd en veel meegemaakt Als je ziet wat voor een resultaat de positieve en enthousiaste manier van werken boekt, is dat eigenlijk niet te geloven. Maar ik heb het gezien, er mee gewerkt en het is echt zo. Het lijkt wel een wasmiddelreklame maar dat is niet mijn bedoeling. Ik ben heel erg onder de indruk gekomen van deze manier van werken en van de mensen van het Option Institute. Deze week is veel en veel te snel voorbij gegaan. Maar ja aan alles komt een eind zo ook aan mijn verslag.

Toch wil ik een ding nog even kwijt, op de terugweg had ik behoorlijk de griep. Alleen door de goede zorgen van Jose, Karen en Rachel ben ik heelhuids thuis gekomen.

BEDANKT MEIDEN.

(Dit is een samenvatting uit een lang stuk met ervaringen en voorbeelden uit de speelkamer van het Option Institute, geschreven door Mariska. Wil je meer weten neem dan kontakt op met Mariska (0115 448031) of het Kristalnieuws. red.)

OOGKONTAKT: hoe krijg ik dat voor elkaar?

Bij binnenkomst in de kamer noem je haar naam. Je mag nooit zomaar onverwachts binnenstappen, dus je klopt eerst en dan zeg je bv 'hoi Rachel.' Als ze dan naar je kijkt moet je direct heel enthousiast reageren. Bv 'Goed gekeken Rachel'. Alles draait om enthousiasme en een positieve uitstraling.

Of: 'Rachel ik begrijp je niet vertel het eens in mijn ogen misschien gaat het dan beter.'

Of: 'gewoon Rachel kijk eens in mijn ogen.'

Probeer wat Rachel als negatief ervaart om te buigen naar iets dat positief is. Ze was bv haar telefoon kwijt. Ze vond dit erg en was zelfs een beetje verdrietig. Ze zeiden: 'Rachel het is toch niet erg dat je de telefoon kwijt bent. We gaan hem gewoon zoeken. Dat is hartstikke leuk joh. Vrienden helpen elkaar.'

Met het schrijven van letters werd niet gezegd NEE dat is fout maar BIJNA GOED! Probeer het nog eens. En als het dan wel lukt ben je weer heel enthousiast en positief: 'Ja goed zo Rachel prima, geweldig !'

RACHEL VOLGEN; ZIJ GEEFT AAN WAT ER GEBEURT.

Als je contact met Rachel goed is kun je wat aandragen, werkt dit niet volg je Rachel.

Bv We speelden met Sean. Rachel had ons en haar zelf namen gegeven en zij bepaalde wat we moesten doen. Plotseling zei Sean : Rachel je moet raden welk gezicht wij nadoen. (emotie)

Het bleef stil, ze liet ons staan pakte drie speeltjes van de plank gaf die onze namen en speelde hier verder mee. Sean wachtte even maar ze reageerde niet meer op ons. Hij pakte toen ook drie speeltjes van de plank en deed Rachel na. Ze speelde een poosje naast elkaar. Sean probeerde af en toe in haar spel mee te doen en op een gegeven ogenblik werd het een samen spel. Het emotie spel liet hij verder links liggen.

Emoties zijn voor Rachel best moeilijk. Ze huilde als Jose de kamer verliet. Er werd dan gevraagd Rachel waarom huil je? Ze antwoordde dat ze niet huilde. Ja maar waarom zie ik dan traantjes? Ze antwoordde dat het een grapje was. Ze kon er heel moeilijk over praten. Stefanie probeerde het via de beer van Rachel. 'Rachel waarom huilt de beer?' Toen gaf ze wel antwoord: 'hij huilt omdat hij zijn mama mist.' Er werd verteld dat ze best mocht huilen als ze verdrietig was. Maar dat het niet hielp want mama kwam niet terug. Later in de week kon ze wel vertellen dat ze verdrietig was omdat mama de kamer uit ging of omdat ze haar broertje Mark miste.

In dit geval was dat de vraag: 'wie komt er hierna met mij spelen?' Er was uitgelegd wie de volgende was. Het herhalen van deze vraag was dus niet omdat ze het niet wist. Als Stefanie vroeg wie er hierna KWAM wist ze dat precies. Stefanie gaf niet steeds klakkeloos het zelfde antwoord op die vraag. Soms gaf ze antwoord soms gaf ze een gek antwoord en soms ging ze er gewoon niet op in.

* Rachel wilde uit de kamer maar dat kon niet omdat de deur op slot zat. Stan: 'Rachel laten we om de beurt een manier verzinnen om de deur open te maken. Vertel elkaar de oplossing in elkaars ogen.'

* Het jasje van Rachel's beer was kapot gegaan, ze was hier boos/verdrietig over. Stefanie: 'Rachel zullen we gaan verzinnen hoe we de jas van beer kunnen maken. Je mag best verdrietig zijn dat de jas van je beer kapot is maar dat helpt niet. We kunnen nadenken over hoe we de jas kunnen maken, vrienden helpen elkaar.

* Suzan had een grote dobbelsteen gemaakt en een groot vel papier waar een aantal opdrachten op stonden. De opdrachten waren genummerd van 1 t/m 6. Bv: speel een spel voor 5 minuten - vertel een grap - wat vind je leuk aan het Option Instituut - kijk 10 tellen in iemands ogen - enz.

We moesten om de beurt gooien en dan de opdracht uitvoeren.

* Winkeltje spelen. In de kamer zat een deur waar achter een speelgoedkast zat. De deur zat op slot. Stan: 'Rachel als je op deze toverkruk gaat zitten dan gaat de speelgoedwinkel open en mag je speelgoed kopen. Ga je van je kruk af dan gaat de deur weer dicht. Om iets te kopen hebben we geld nodig dat moeten we nog even maken kom aan tafel.' Ze schreef op papiertjes de cijfers 1t/m 13, dat was haar geld.

* Stan bracht iets heel spannends mee het zat in een koker zodat Rachel niet kon zien wat het was. Hij maakte het heel spannend en vroeg 'Rachel wil je weten wat dit is? Je mag het zien als je een vraag beantwoord. Wat wil je dat er tussen jou en mama verandert.' Toen ze deze vraag steeds niet beantwoordde vroeg hij: 'Wat wil je leren?' en toen antwoordde ze: 'schrijven!'

Rick kwam als tovenaar binnen met een staf, cape en een hoed dit was bij binnenkomst direkt al heel spannend. We hebben ook heel lang in de toverillusie gespeeld. bv tellen voor een toverspreuk of de spreuk werkt alleen als je in elkaars ogen kijkt.

* Spel om een kadootje mee te verdienen: Sean had een groot vel meegenomen waar cijfers op

stonden. Dit was een kijkspel: je moest eerst 5 tellen in iemands ogen kijken, daarna 10 tellen enz. enz.

Als je 5 tellen gekeken had werd dit vlak zwart gemaakt. Toen het blad vol was kreeg ze het kadootje.

* Allison kwam binnen met een grote clowns hoed op haar hoofd. Ze was een clown die wilde leren jongleren of Rachel haar daar bij wilde helpen. Rachel kon dan de bal naar haar toe gooien zodat zij kon oefen met het vangen.

* Rachel was veel met haar fototoestel bezig. Stan vroeg of ze een foto van hem wilde maken als hij blij keek. Dit kan je uitbouwen naar dat je zelf zegt wat voor gezicht (emotie) je trekt tot Rachel laten zeggen wat voor gezicht je moet trekken of welk gezicht jij op dat moment trekt / nadoet.

* en tot slot deden we een deken over ons hoofd en waren spoken of sokken over onze handen en dat waren poppen.

Bijgeloof ontmaskerd; een bekeringsverhaaltje.
Joke Putters

'Wat zal ik blij zijn als dit alles voorbij is en goed afgelopen is', verzuchtte ik ik door de telefoon aan mijn moeder.

Wat was er aan de hand?

Een bezorgd kijkende huisarts had mij die ochtend voor onderzoek naar een neuroloog verwezen vanwege langdurige klachten aan mijn hoofd. Toen ik thuis kwam sloeg de paniek direct toe. Haast automatisch begon ik maar meteen het allerergste te denken: nu was het mijn beurt voor een vreselijke ziekte, ik zag mijzelf al in het ziekenhuis liggen en mijn doodvonnis was in aantocht.

Maar nu kon ik toch merken dat ik in de laatste jaren veel geleerd had.

Want ik ben al een paar jaar razend enthousiast over het Option-gedachtengoed, en ik probeer ernaar te leven. Steeds duidelijker leer ik hoe ik de denkbeelden en aanwijzingen van Barry Kaufman concreet kan toepassen. En door steeds weer te oefenen met de dialoog is het haast een gewoonte geworden om mezelf vragen te stellen naar mijn gevoelens, en zo te zoeken naar de daar achterliggende be1iefs.

Dus ben ik na een slapeloze nacht (en mëër van dat soort nachten zag ik niet zitten) mijzelf maar eens wat vragen gaan stellen.

Vooraf wilde ik onder de loep nemen wat ik over de telefoon tegen mijn moeder gezegd had. Aha, dat herkende ik, daar had je nou zo'n worst die je jezelf voorhoudt: je belooft jezelf blijdschap (happiness) nadat je een horde genomen hebt. Waarom pas dán? Is het niet vreselijk zonde van alle energie om zo bang te zijn voor wat misschien helemaal nooit zal gebeuren? Zou ik kunnen proberen om nu al gelukkig te zijn, zonder angst voor later? Ik wist niet of ik het zou kunnen, maar ik wilde het in ieder geval proberen. Ik nam dus 'gewoon' het besluit om mijn bezorgdheid maar uit te stellen tot er echt reden zou zijn tot ongerustheid: dan kon ik altijd nog zien. En het was werkelijk fantastisch om te merken dat het werkte, dat ik echt op dat moment kon beslissen in het nu te leven en happy te zijn.

Daarna vroeg ik me af waarom ik me als eerste reactie meteen maar het somberste scenario voor ogen had gehouden. Ik zie dat vaker in mijn omgeving, dat de ergste mogelijkheid maar vast wordt aangenomen. Waarom doen we dat onszelf aan? Mijn belief hierbij bleek een vreemde vorm van bijgeloof te zijn, iets waar misschien wel veel mensen last van hebben: als ik niet het allerverschrikkelijkste aanneem, verdien ik het niet dat het meevalt. Of anders gezegd: het is de goden verzoeken om luchtig of zelfs maar neutraal te denken over iets wat slecht kan aflopen.

Wat een merkwaardige manier om rampen te bezweren! En wat onnozel om jezelf zo bang te maken. En nuchter bekeken geloof ik natúúrlijk niet dat we op die manier de gebeurtenissen kunnen beïnvloeden.

Ik ben de verdere dagen voor mijn bezoek aan de neuroloog heel rustig en zelfs prettig doorgekomen. En kijk nou: in eerste instantie kon de neuroloog me geruststellen, want het leek hem onwaarschijnlijk dat er iets levenbedreigends aan de hand is; nader onderzoek volgt. Natuurlijk was ik opgelucht, maar ook des te meer blij dat ik die dagen niet allemaal in angst en beven had doorgebracht.

Mijn 'bekering' tot Option is een van de beste dingen die me ooit overkomen zijn, en zoals elke bekeerling wil ik dat wel van de daken schreeuwen. Vandaar dit stukje.

Toen de meesten van jullie in april in Oibibio zaten, wisten wij nog van niets. Wij dachten toen nog goh, wat danst dat joch toch leuk voor die video. Drie maanden later werd de diagnose gesteld en nog geen maand later zat ik al in het vliegtuig naar het Option Institute.

Een Start-up week met 52 deelnemers die zo'n 35 kinderen vertegenwoordigden in leeftijd variërend van 2 tot 26 jaar. Overal kwamen ze vandaan: India, Filipijnen, Mexico. Vanaf het eerste moment wist ik dat ik hier goed zat. Dit gaan wij met Pieter doen.

Meteen na mijn terugkeer ben ik begonnen. Kamer ingericht, pamfletten verstuurd, nieuw speelgoed gekocht, enz. enz.

Wij zijn nu bijna 5 maanden (en 17 vrijwilligers) verder en het 'wonder' is geschied. Vanaf januari is Pieter zijn eerste woordjes gaan zeggen. Het begon met 'aan'. Alles moest ineens 'aan': de televisie, de kraan, de muziek, de lampen. Een paar dagen later moest alles ook weer 'uit'.

Vanaf dat moment is het hard gegaan. Hij heeft nu een woordenschat van zo'n 30-40 woorden. Ook zijn vaardigheden verbeteren: hij wijst, hij zwaait en blaast zijn eigen bellen.

Op 9 mei vertrekken wij weer voor een week 'intensive'. Alhoewel de dagen en weken aan ons voorbij vliegen kan ik het bijna niet afwachten.

Joke Koelmans, Amstelveen.

Moeder van Pieter (2 1/2 jaar, diagnose: autisme)

Toen ik het stuk van Mariska las kreeg ik steeds meer het idee dat we hier iets mee konden. Tips, ideeën en ervaringen in de speelkamer met elkaar uitwisselen. We hebben allemaal dezelfde Start-up informatie en totaal verschillende kinderen, maar mijn ervaring is, dat ik tóen heel erg luisterde naar de informatie over hoe Onno toen was. Nu hebben we een heel andere Onno, en ik vind het zeer inspirerend ervaringen van ouders te horen die kinderen hebben die net iets verder zijn in hun ontwikkeling. Ik ga er vanuit dat ik niet de enige ben.

Daarom nodig ik jullie allemaal van harte uit je ervaringen met elkaar te delen. Het hoeft niet groots te zijn, juist ook die kleine dingen. Misschien is er één ouder die er verder mee kan. Omdat ik niet de gelegenheid had ouders hiervoor op tijd uit te nodigen, begin ik met een paar voorbeelden uit onze eigen speelkamer. Ik hoop dat het volgende nummer vol en bol staat met tips, ideeën en ervaringen.

Zondag 19 januari: We staan met z'n allen op Schiphol. De grote reis gaat beginnen...eindelijk. Ronël is vandaag jarig. Hij wordt zes jaar. In uitgelaten stemming eten we verjaardagsdonuts. Ronël vindt het vliegveld prachtig. Nu maar hopen dat de rest van de reis hem ook bevalt. Alles gaat goed in het vliegtuig. Het opstijgen en landen is een feest voor Ronël.: "Snel, snel, snel" roept hij. Er zijn flink wat extra stoelen voor ons vrijgelaten in het vliegtuig, dus Ronël en zijn broertje Elad van twee hebben de ruimte. Ronël is vooral geïnteresseerd in de kleine televisietjes op de hoofdsteun van de reizigers voor ons. Op allemaal tikt hij even. Via Washington vliegen we naar Hartford en van daaruit worden we naar het Option Institute gereden, Ronël en Elad inmiddels in diepe slaap. Dit is het dus, het Option Institute, en morgen gaat het allemaal beginnen!

Maandag 20 januari: Ronël is om drie uur al wakker. Hij heeft er zin in. Binnen niet al te korte tijd is iedereen wakker. En dat zijn veel mensen, want we zijn met z'n zessen, namelijk de twee kinderen, Ella hun moeder en drie vrijwilligers. Eigenlijk staat de eerste dag vooral in het teken van verwondering. Zoiets van: "Wat overkomt mij nou?" In ieder geval was dat mijn gevoel. "Wauw, wat een enthousiaste mensen! Ze zijn echt geïnteresseerd, niet alleen in Ronël, maar ook in ons. En in de kamer zijn ze zo fantastisch, met volle overgave spelen ze met Ronël. Hoewel Ronël gewend is hele dagen in de speelkamer te zitten, komt hij aan het einde van de dag helemaal doodop de kamer uit. Hij komt bij ons op de bank liggen, wil dat er voor hem gezongen wordt, dat hij over zijn hoofd wordt geaaid. Ronël, die normaal een onuitputtelijke hoeveelheid energie lijkt te hebben blijft bijna een uur lang zo liggen.

Dinsdag 21 januari: Het wakker-wordt proces is vandaag hetzelfde als gisteren, We hebben er dus al een halve dag op zitten als om negen uur mensen komen om met Ronël te spelen. Voor ons is het een spannende dag. Er is werk aan de winkel. Vandaag gaan we voor het eerst zelf de kamer in om feed-back te krijgen. Als we naar Ronël kijken terwijl hij bezig is met de staff, ziet het er uit alsof hij het ontzettend leuk vindt. Maar als hij ons de kamer in ziet lopen, lijkt het alsof hij met enige opluchting reageert: eindelijk iemand die zijn favoriete liedjes kent! En die hem onmiddellijk verstaat. Hoewel er bijna constant een tolk in de kamer aanwezig is, is de taalbarrière toch vrij groot. Daarom praat Ronël niet heel veel. Maar dat maakt niet uit, de "staff" speelt perfect op Ronël in, en gebruikt daarbij gewoon niet al te veel taal. Na deze tweede dag lijkt er echt iets met Ronël te zijn gebeurd: zijn oogcontact is heel erg goed, hij verzint zelf spelletjes met oogcontact en hij is bereid je aan te kijken als hij iets vraagt. Dankjewel, Ronël, met je mooie ogen!

Woensdag 22 januari: Al de hele week ligt er sneeuw. Ronël mag niet naar buiten, dus die merkt er niet zoveel van. Elad vindt het prachtig, maar hij zit toch erg veel binnen want de sneeuw is koud. Hij heeft inmiddels gemerkt dat de mensen hier erg leuk zijn en hij vind het erg moeilijk als al deze leuke mensen elke keer of naar Ronël gaan, of met ons de huiskamer in gaan. Vandaag heeft hij geluk. Een aantal mensen blijft even om met hem te spelen. We zien dat hij dat erg leuk vindt, maar hoe leuk dat blijkt wel als ze weer vertrekken: Elad moet dan erg huilen. Als we 's avonds bij elkaar zitten worden we er ons van bewust dat we nog maar twee dagen hebben. De tijd vliegt! De hele dag ben je zo druk dat je eigenlijk geen tijd hebt alles wat je aangereikt krijgt goed tot je door te laten dringen, en 's avonds ben je zo moe dat je niet eens meer echt zinnig na kan denken.

Donderdag 23 januari: Vandaag begint gelukkig alles een beetje op z'n plek te vallen. Ik heb wel het idee dat we een heleboel behandeld hebben van de vragen die we hadden. Ik begin zin te krijgen om thuis alles uit te gaan proberen in de speelkamer. Tegelijkertijd vind ik het hier zo leuk dat ik eigenlijk ook nog wel even had willen blijven. Wat ik onder andere zo leuk vind aan deze plek, is de sfeer die er tussen de mensen heerst. Dat merk je vooral in de eetzaal. Het is zo leuk om met wildvreemde mensen je enthousiasme over Son-Rise en Option te delen! Ik merk het ook in ons "gezinnetje". Er is heel veel openheid en we proberen zelfs Option-dialogues te houden met elkaar, nadat we de beginselen daarvan vandaag hebben geleerd.