“Je mag er zíj́n, precies zoals je bent”
Een hartverwarmend portret van een vader met 2 jongeren met autisme, theatermaker en wereldverbeteraar
🎤 Ik ben Hanneke Stam en al 25 jaar met hart en ziel verbonden aan Horison. Toen mij werd gevraagd om een paar bijzondere mensen in het zonnetje te zetten, voelde ik meteen: ik wil met Jordy Kuys spreken. Zijn verhaal raakte me al, maar toen ik het in alle eerlijkheid uit zijn eigen mond hoorde, raakte me dat in mijn kern. Meerdere keren sprongen de tranen in mijn ogen van ontroering, herkenning en ook van bewondering.
Jordy is voor mij – en ongetwijfeld voor velen – een bron van licht, kracht en inspiratie.
Geniet van dit oprecht eerlijke interview. Want het kan niet anders dan als je dit leest, je hem meedraagt in je hart!!
Jordy vertelt over het vaderschap, over zijn droom van een inclusief speelpark, over de impact van zijn alter ego Lady Blabla.
En bovenal over de kracht van iemand die de moed vond om zichzelf volledig te omarmen.
Jordy, gefeliciteerd! Beide kinderen zijn net geslaagd. Hoe voelt dat?
“Het is zó’n mijlpaal! Lilo rondde het praktijkonderwijs af en Olli slaagde voor zijn vmbo-t. Twee kinderen, elk met een unieke reis en allebei zijn ze zó gegroeid. Ik ben ongelooflijk trots en diep ontroerd ook!
Hoe was die reis voor je?
“Intens. Olli is auditief al snel overprikkeld, zeker toen hij jonger was. In het reguliere systeem liep hij helemaal vast. Dat leidde tot pijnlijke momenten – zoals die keer in groep 3 dat hij een nul kreeg voor de Citotoets, omdat hij steeds verlamd afwachtte tot het tijdsbalkje weer een piepje zou gaan maken. En de leerkracht vervolgens maar besloot hem terug te plaatsen naar de kleuterklas. Wat een dieptepunt in niet begrepen worden.”
Maar gelukkig vond hij na een vrij lange ommezwaai zijn plek op Heliomare College. Een school waar hij niet hoefde te ‘presteren’, maar waar hij kon léven.
“Waar een veilige omgeving voor mijn beide kinderen werd gecreëerd. Daar werd hij weer zichzelf en daar heeft hij enorme groei laten zien!
Hij begon daar zo timide en kwam nauwelijks uit zijn woorden. Dus toen hij onlangs een 8,3 voor zijn mondeling Nederlands haalde, schoot Olli terecht helemaal vol.
Wat een mijlpaal. Onvergetelijk.”
Wat prachtig zeg. Wat zijn de vervolgstappen voor Olli en Lilo?
“Olli gaat nu verder studeren: Vitaliteit & Welzijn, omdat hij zelf als ervaringsdeskundige jongeren met autisme wil ondersteunen. Een bewuste keuze, die overigens is geboren op de HartenMarkt van Horison, laatst in Heerhugowaard, waar hij allemaal kids met autisme trof.
Lilo gaat dagbesteding volgen, dat lijkt me heel passend voor haar.”
Jordy vertelt me hoe intens trots hij is op zijn kinderen, en tegelijkertijd voelt hij ook het verdriet van het loslaten.
“Die kleine handjes om je nek, de kleren klaarleggen – het is er ineens niet meer.
Ze worden zo groot”, zegt hij met voelbare weemoed en liefde.
Ik ben erg benieuwd hoe Contactgericht Spelen en Leren (CSL) in je leven kwam. Vertel!
“We waren uitgenodigd op de Baak, een soort van vakantieweek waar gezinnen met speciale kids welkom waren. Daar hoorden mijn ex-vrouw en ik over CSL. We waren razend enthousiast en besloten De CSL-training te volgen:
De woorden van docent Anneke Groot raakten me diep en maakten me wakker.
Dit was echt een game changer in mijn leven. De training hielp me niet alleen in het contact met mijn kinderen, maar vooral ook in het aankijken van mijn eigen overtuigingen en overlevingsmechanismen. Ik realiseerde me dat ik zelf de Oscarwinnende acteur was in mijn eigen leven…..”
…Bedoel je toen je nog niet uit de kast was gekomen?
“Ja.. Lang dacht ik: als ik maar trouw en kinderen krijg, hoef ik geen homo te zijn, bén ik het niet. Want dat was echt het laatste wat ik wilde zijn en ook precies hetgeen waar ik zo mee was gepest in mijn jeugd. Maar mijn leven…ik speelde één grote rol. Ik was moe, boos en leeg.
En toen kwam mijn coming-out. Wat bracht dat – na een heel bewogen periode – bevrijding zeg!
Mijn dochter Lilo zei op een dag: ‘Sinds je homo bent, ben je nooit meer boos.’
Dat raakte me zo diep, want het was waar. Mijn binnen- en buitenkant waren nu veel meer één en dat voelde zij dondersgoed aan.
Kwam die bevrijding zonder strijd?
Nee. De scheiding, het vechten voor co-ouderschap, het opnieuw beginnen zonder vaste verblijfplaats; dat was heel heftig. Maar het was het waard.
Ik leef nu in waarheid.
En dat maakt het contact met mijn kinderen zoveel rijker! Ik word nu weer emotioneel, omdat ik voel hoeveel echtheid en pure liefde er in het contact met mij en mijn kinderen zit.
En natuurlijk dat ik mijn liefde voor Johan niet hoef te verschuilen.
Ja! Liefde is echt het allergrootse goed. Wat heeft het ouderschap je aan mooie inzichten gebracht?
“Ik zie het als mijn taak om voorwaarden te scheppen waarin een kind zichzelf kan, mag en durft te zijn.
Ik gun mijn kinderen een omgeving die zich aan hen aanpast waar dat echt even nodig is. En niet dat zij zich telkens aan de wereld moeten aanpassen.
Dat is het mooiste wat je een kind kunt geven: erkenning, veiligheid en vertrouwen.
Kinderen hoeven niet te voldoen aan een norm. Ze hebben ruimte nodig om zichzelf te mogen zijn. Ik ken de neiging om als curling ouder hun pad glad te strijken, maar heb ook ontdekt dat het hebben en geven van vertrouwen dat ze hun eigen pad vinden – met vallen en opstaan – meer oplevert. En wij staan als cheerleaders langs de zijlijn om ze aan te moedigen. Ze een schouder te bieden om op uit te puffen, uit te huilen, maar ook om op te zitten om gevierd te worden.”
En dat raakt aan jouw grotere droom: een speelpark voor mensen met speciale behoeften. Wil je daar wat over vertellen?
“Ja! Ik droom van een plek waar kinderen zoals die van mij – én hun gezinnen, want laten we de brusjes niet vergeten – zich helemaal thuis voelen. Waar mensen met autisme of andere ‘labels’ de norm zijn. En waar ook de medewerkers, bijvoorbeeld via dagbesteding, helemaal zichzelf kunnen zijn. Het zou fantastisch zijn om een plek te creëren waar bezoekers CSL fysiek kunnen ervaren. In plaats van erover te horen of te lezen, te voelen wat een verschil deze geweldige benadering maakt. Daarnaast zie ik het als een mooie kans om CSL bredere bekendheid te geven, dat het mensen op een ontspannen manier hun pad kruist in plaats van dat ze er pas over leren als ze al overvraagd zijn.”
Wat een hartverwarmend idee. Waar komt die wens vandaan?
“Onze maatschappij vraagt om zóveel aanpassing. Maar stel je voor dat het andersom mag: dat de regels op die plek worden aangepast aan hún behoeften. Een plek waar iedereen zich vrij voelt! Waar de voorwaarden helemaal kloppend zijn, zodat alle mensen echt kunnen floreren. Mijn dochter hield niet van blokkentorens bouwen, zij wilde de blokkentorens omgooien! Dat vind ik een mooi voorbeeld om de insteek van dit speelpark te illustreren.”
Naast vader en wereldverbeteraar zoals ik hier hoor, ben je ook theatermaker.
Je speelde zelfs als Lady Blabla op nationale tv!
“Wat een avontuur was dat! Met Lady Blabla haalde ik de halve finale van Holland’s Got Talent. Ik wilde pesten bespreekbaar maken, maar dan vanuit licht en kracht. (Zie hier een fragment: https://www.youtube.com/watch?v=cJsS63VLTXM)
Kinderen herkenden zich in haar. Maar toen ik uit de kast kwam, voelde ik ook dat het masker mij niet meer paste. Ik verstopte een essentieel deel van mezelf achter die dikke lagen make-up. Daarnaast was het zakelijk gezien erg ingewikkeld om de act voort te zetten. De ruimte die daardoor ontstond was een vloek en een zegen, het dwong me mezelf opnieuw uit te vinden als artiest én als mens.”
En nu speel je vol passie je eigen voorstelling: ‘TERECHT’.
“Ja, op 6 september speel ik hem nog één keer. Een persoonlijke, eerlijke voorstelling en zoektocht over pijn en vrijheid.
Over worden wie je kunt zijn, zonder zielenpijn. Voor het eerst durfde ik op het podium te staan zonder masker, puur als mezelf en durfde ik met oprechte emotie en gevoelens te spelen. Wat een helende reis is dit voor me geweest zeg, kan ik je vertellen!!
Je begon ooit als kindertheatermaker, nu speel je voor volwassenen. Wat veranderde er?
“Vroeger maakte ik theater voor applaus. Ik wilde bewijzen dat ik er wél toe deed. Het was overleven, die hang naar bevestiging. Maar na corona veranderde alles. Ik maak nu theater vanuit verbinding. Vanuit echtheid. Ik hoef niet meer te schreeuwen om liefde – ik lééf haar.”
Heb je een mooie parel met een van je kinderen?
“Zeker. Toen Johan, mijn partner, net in ons leven kwam, was het heel spannend voor Lilo. Johan stond door de omstandigheden ook wel 13-0 achter, zeg maar. Lilo was erg loyaal naar haar moeder.
Tijdens het eerste uitje met Johan en Lilo gingen we naar de geitenboerderij. Ik zei met de CSL theorie in gedachten: “Johan, je hoeft echt niets te doen, maar als je hoofd, je hart en je onderbuikgevoel groen licht geven, dan kan je heel natuurlijk, als vanzelf volledig afgestemd contact met haar proberen te maken. Het was voor mij ook heel spannend om die twee werelden samen te brengen, er was me veel aan gelegen dat het goed zou gaan. Maar ik koos bewust om te observeren en niet te gaan regisseren.
En toen ging zij in het gras liggen. Een geitje sprong op haar rug. Op Johan – die op gepaste afstand van haar – was gaan liggen, klom óók een geitje die gezellig op zijn rug bleef staan en enthousiast op zijn haar begon te kauwen. Wat een hilarisch gezicht was dat! Lilo plaste zowat in haar broek van het lachen!
Dat moment brak echt het ijs. Het was zó liefdevol. Zó puur.”
Wat een prachtig voorbeeld van contact maken zeg!
“Ja… Lilo gaf Johan een eerlijke kans, en Johan handelde vanuit vertrouwen. En nu zijn we vijf jaar verder. Er is respect, liefde, een écht gezin.
Ik ben zó dankbaar voor dat moment.
Het begon in het gras, tussen de geitenstront, en het werd goud.”
Ja goud werd het! Wat hoop je dat de lezers meenemen uit jouw verhaal?
“Dat wie je bent genoeg is. Jezelf de bereidheid mag gunnen om erachter te komen wat van jou is en vooral wat niet. Het soms maar verhalen zijn waar je zelf in bent gaan geloven. Dat liefde groeit in echtheid. En dat onze kinderen floreren wanneer wij ten diepste onszelf durven te zijn.”
Amen!