Horison 25 – 3 – Op een bijzonder avontuur; ik ga met je mee!

Door Nicolet Groot

Over commitment!

Lang geleden heb ik een besluit genomen – ik heb het zelfs in een schriftje opgeschreven. Dat vond ik laatst in de kast. Ik wist niet eens meer wat er in stond. Nieuwsgierig ging ik er in lezen. Op de feestelijke Zoom bijeenkomst op 26 juni ter ere van ons 25 jarig bestaan heb ik er wat uit voorgelezen. Voorin het schriftje staat het besluit: “ik ga Anneke ondersteunen!”

Anneke is mijn oudere zus, we komen uit een grote familie. Anneke woonde toen in Amsterdam en werkte bij een boekhoudkantoor. Ik woonde in de Bilt en werkte als administratief medewerker. Anneke had kinderen, ik ook, kleintjes, handenbindertjes….

Anneke organiseerde destijds een bijeenkomst voor familie en vrienden om te vertellen over een cursus die ze gevolgd had. Ze was zo bevlogen, ze ging haar inspiratie achterna en vertelde ons dat ze zich de komende jaren zou richten op haar gezin, een programma ging opzetten, en dat er nog weinig tijd voor vrienden en familie-verplichtingen zou overblijven. Het voelde als een soort afscheid voor een grote reis, maar als we wilden mochten we mee.

Ik was nieuwsgierig. Ik had het voorgevoel dat hier iets bijzonders stond te gebeuren en bood me aan om mee te gaan op deze reis; laten we samen op een onbekend avontuur gaan. En zo gebeurde het.

Ik begon in de speelkamer te spelen met Onno. Ik kwam mezelf tegen in het spelen, en ik koos ervoor dat te onderzoeken, door bijvoorbeeld de opties te bekijken, te bevragen en weer opnieuw in actie te komen, om vervolgens weer mezelf tegen te komen.

Er waren twee wekelijks vergaderingen. Op die vergaderingen bespraken we de voortgang en leerde Anneke ons hoe en waarom we speelden. Termen als: afstemmen, gaan voor een tien, op zoek naar oogcontact, be a happy detective, de drie E’s en ‘loops tellen’ kwamen veelvuldig langs en konden we in het spelen verwerken. We speelden met passie, betrokken en op maat. En al spelende zetten we steeds nieuwe stappen. We deden dingen die we niet hadden verwacht. Er leken steeds wondertjes te gebeuren. Het onmogelijke werd steeds meer mogelijk.

Later ben ik Anneke gaan ondersteunen, door aandachtig naar haar te luisteren en mee te denken als ze zoekend was in haar ideeën en plannen  voor iets dat groter was dan alleen haar eigen gezin: Horison. Daar zijn de schriftjes getuige van. Toen de stichting Horison groter werd en de organisatie steeds meer tijd en aandacht vroeg, ben ik het secretariaat gaan overnemen en dat doe ik nog steeds. Verder doe ik van alles bij Horison op de achtergrond. Mijn favoriete dag is de Landelijke Ontmoetingsdag om dan de mensen te ontmoeten wiens namen ik allemaal al lang ken. (Foto: Nicolet en Onno op de Landelijke Dag 2013.)

Wat bracht dit commitment mij?

Vanaf het allereerste moment deed ik dit voor mezelf. Ik voelde een soort mogelijkheid langskomen, die ik niet aan mij voorbij wilde laten gaan.

Ten eerste stoeide ik ook met mijn eigen handenbindertjes. Opvoeden is een klus, zeker als het niet vanzelfsprekend gaat. Ik leerde nu geduld voor mijn kinderen in te zetten, goed naar ze te kijken, ze speels te benaderen, tijd voor ze vrij te maken, hun kwaliteiten en uitdagingen te herkennen, en ik regelde ondersteuning voor mijzelf daarbij. Mensen kwamen ook bij mij thuis spelen met mijn kinderen. Zelf was ik nooit op het idee gekomen om hulp te vragen, nu leek het een logische stap.

Ten tweede leerde ik mezelf veel beter kennen. Mijn krachten en mijn uitdagingen, mijn kwaliteiten en mijn valkuilen. Ik leerde contact te maken met mensen zonder er iets voor terug te verwachten. Ik leerde dat als mensen boos werden, dat het niet betekende dat ik iets verkeerd had gedaan. Emoties van anderen werden begrijpelijk, interessant, uitdagend, in plaats van een bedreiging. Ik leerde dat je van iedereen mag houden en dat je nee mag zeggen. Ik leerde dat ik goed was, en leuk, en inspirerend. Ik leerde om alles te willen zonder het nodig te hebben en het bracht me veel. Ik ging leven, waar ik voorheen werd geleefd.

Wij deden dit alles toen nog voor niets. Het hele team van Anneke speelde vrijwillig. Ook mijn spelers speelden vrijwillig. Er was geen betalingssysteem, er was nog geen PGB en het gebeurde allemaal toch. Wij zagen een perspectief dat we autisme konden bestrijden met onze liefde en passie en dat we niet afhankelijk waren van geld. We kregen zoveel waardevols voor onze inzet terug. Dat neemt niet weg, dat ik tegelijkertijd heel blij ben voor al die ouders die nu de zorg kunnen inkopen vanuit het PGB. Het is niet meer dan terecht dat dit intensieve en bijzondere werk erkend wordt.

Je zou het hele CSL-verhaal uit een boek kunnen lezen. Dat is heel interessant, maar niet te vergelijken met het gevoel als je het ook echt beleeft.  Dus, neem een besluit, ga spelen in een speelkamer, kom jezelf tegen, beleef en leer, omdat het je zoveel brengt.

Wat zijn we een fantastische reis aan het maken, en we genieten nog steeds van alle avonturen die ontstaan als je gelooft in mogelijkheden!

Horison 25 – 2 – Internationale cursussen en Contactgericht Spelen en Leren

Door Anneke Groot.


Internationale cursussen en Contactgericht spelen en Leren.
25 jaar gelden richtten we stichting Horison op en één van de allereerste opdrachten die de kersverse nieuwe stichting op zich nam was om een Son-Risecursus te organiseren voor het Option Instituut uit Amerika. Karen legde het contact en Anneke werd contactpersoon. We belden internationaal met elkaar via een speciaal nummer waardoor dat dan goedkoper kon en belangrijke informatie werd via de fax verstuurd. We kregen een soort half draaiboek wat er moest worden georganiseerd en werden meegenomen in de molen van publiciteit. Je moet weten dat Barry Kaufman een professionele PR-man was voordat hij met Son-Rise begon en ze waren er dus aan gewend om dat groots aan te pakken. Het Option Instituut benaderde alle televisiestations in Nederland (tv was toen nog een groot medium). Maar het was uiteindelijk een gezin dat werkelijk een ingang vond bij een tv-station. En zo kwamen we terecht bij Heartbreak Hotel van Reinout Oerlemans; een programma dat hartenwensen van mensen vervulde. Ze gaven ons een podium en ze gaven een gezin de kans om mee te doen. Raun vloog er speciaal voor over om een interview te geven. Ik haalde hem op van Schiphol en de tranen stroomden toen ik dit wonder, waar ik zoveel van had gehoord en over had gelezen nu met eigen ogen kon aanschouwen. We hadden het heel gezellig achter de schermen en het was zo ontzettend leuk om zijn verhalen, de echte verhalen, te horen. (Foto: Raun met de spelers van Onno.)

Na die tv-uitzending werden we helemaal platgebeld door ouders, die zelfs eerst met de tv moesten bellen om ons nummer te krijgen. Het sloeg in als een bom. Wekenlang, maandenlang stond ik mensen te woord, soms twee gesprekken tegelijkertijd. Ik had ondertussen een goed ingewerkt team van spelers die bleven spelen met mijn zoon. Uiteindelijk hebben we met ons hele team van Horison een cursus georganiseerd in Utrecht en waren er 220 deelnemers, waarvan een deel ook nog uit het buitenland kwam. Het was een enorme organisatieklus en we gingen ervoor. Naar aanleiding van de tv-uitzending kwam er ook een andere tv-uitzending en vervolgens weer een uitzending over de vorige uitzending. Er werd over gesproken en over geschreven in grote kranten en dagbladen. Ik en andere ouders gaven een inkijkje in onze speelprogramma’s voor het grote publiek. Dat was vaak respectvol en krachtig verbeeldt of verwoordt, maar soms juist ook helemaal niet. Dan werd ons verweten dat Son-Rise een sekte was en dat vrouwen nu weer thuis voor hun kind moesten gaan werken, en dat allemaal voor maar een paar seconden oogcontact. Het heeft me veel geleerd over media; overhoe oppervlakkig het is en hoe weinig idee het van de werkelijk geeft, en ook hoe je met een enkele zin uit context wordt uitgespeeld (wij bijvoorbeeld tegen de NVA) om maar emotie te generen. De cursus was een groot succes. Er werd de basis voor veel thuisprogramma’s gelegd en ook veel contacten en vriendschappen die tot op de dag van vandaag voortduren. Son-Rise was een feit in Nederland.

De vraag naar meer informatie bleef aanhouden en daarom organiseerde Horison informatiebijeenkomsten in Utrecht van een dag, in Karen haar voormalige kantoor. En ik mocht dan vertellen over wat Son-Rise was en zo bijzonder maakte. Daar is de basis gelegd voor wat nu de CSL-cursussen zijn. Na een tijd kwam er echter wat ruis in het contact met het Option Instituut. We waren hier in Nederland zo enthousiast en ondernemend, en ze konden er de vinger niet op houden. Ze probeerden ons een beetje tegen te houden, maar wij wilden door en besloten dat dat misschien meer los moest van hen. Een belangrijke reden daarvoor was dat we inmiddels ook met Steven en Kaitryn Wertz in contact waren gekomen. Dat waren ooit de vaste medewerkers, samen met de Kaufmans, in het Option Instituut, maar ze hadden in de loop der jaren een verschil in visie gekregen en de Wertzen zetten hun eigen organisatie, Growing Minds, op. We hadden nu Son-Rise en Growing Minds en we wilden niet kiezen. We wilden ouders de kans geven om hen allebei te leren kennen. We organiseerden ook een cursus voor Growing Minds in een vakantiepark in Zandvoort. Wat was dat sfeervol. Wij en veel deelnemers sliepen in de huisjes. Overdag was er cursus, en daarnaast was er zoveel tijd om contact te maken, ervaringen te delen, vriendschappen te sluiten, te wandelen bij zonsondergang.

Wij dachten dat Steven een soort van Son-Rise was, maar we merkten dat hij er veel aan kon toevoegen. Hij had het over afgestemd en op maat leren voor kinderen met verborgen intelligentie bij dyspraxie. Daar hadden we nog nooit van gehoord. Toen wij met Steven in gesprek gingen over zijn visie, zei hij de gedenkwaardige woorden dat het niet over de methode gaat, maar wat werkt voor de kinderen. Dat is altijd mijn leidraad gebleven. Nu wij niet meer echt Son-Rise waren, moest er een nieuwe naam komen voor wat wij dan deden. We hebben een aantal krampachtige tussennamen geprobeert, maar op een goede dag, terwijl ik op de fiets zat te mijmeren, kwam de term Contactgericht Spelen en Leren, zomaar in me op. En ik wist dat het dat moest gaan worden!

Horison 25 – 1 – Wat er aan vooraf ging

Door Anneke Groot.  


Horison levert al 25 jaar lang een unieke en groeiende bijdrage in het veld van autisme. Maar hoe zag dat er uit 25 jaar geleden? Het begon eigenlijk al eerder in januari 1997. Ik kreeg per post (wat toen nog heel gewoon was) een brief van de toenmalige SPD (sociaal pedagogische dienst) met daarin een uitnodiging van Aaltje en Jaap van Zweden voor een ‘Son-Rise’ cursus voor ouders in Nederland (in Oibibio, Amsterdam – zie foto). Dat was ongekend, de reguliere zorg stond op z’n achterste benen dat dit zomaar werd gepropagandeerd. We waren nog maar net van het idee af dat we koelkastmoeders waren, maar we werden nog steeds betutteld. Men was bang dat als ouders iets met hun kinderen zouden doen, dat ouders die dat dan niet deden, zich weer schuldig zouden voelen.
Ik vroeg mijn autismebegeleider, Fieke of ze er iets meer kon vertellen. De volgende keer bracht ze volstrekt onleesbare informatie mee over verschillende benaderingen van autisme. Dat was op 2 vellen te beschrijven. Lovaas, TEACCH, Holding en dus Son-Rise stonden erop. Over Son-Rise wist deze mevrouw ons te vertellen dat het een methode was waarin je alleen maar ‘ja’ tegen een kind zei. En ze zei ook dat als we dat wilden gaan doen, dat zij zich dan als autismedeskundige terug zou trekken. Het voelde als een straf voor het nemen van eigen regie. Mijn partner kon op zijn werk op internet (ik had dat nog nooit meegemaakt) en hij kwam thuis met allerlei andere uitdraaien en voor mij opzienbarende informatie.


Want misschien begon het nog eerder, toen ik Patty Wipfler ontmoette bij een workshop over ouders. Zij luisterde met aandacht naar mij, met echte aandacht. Ze begreep me en ik kon alleen maar huilen, een uur lang. Een paar belangrijke dingen heb ik onthouden: dat mijn zoon veel spelen nodig had. Dat ik dat zelf ging opzetten en dat ik het team zou gaan leiden. Het leek me volstrekt onmogelijk, maar toen ik de informatie van Aaltje en Jaap kreeg, wist ik dat ik het wilde en dat ik het kon.


De cursus was alles wat ik ervan hoopte en nog veel meer.
Na de cursus in mei 1997 zijn we als een groepje bij elkaar gekomen: Angela, Joke, Tessa, Karen, André en ik. Ik denk dat het Karen was die ons bij elkaar bracht, maar het was al duidelijk dat ik hierin ging meedoen. We zaten in onze keuken in Diemen Zuid. Mijn 2 kleine kinderen en puberdochter liepen rond, maar we waren zo bevlogen; we gingen gewoon en konden alles aan! We bespraken onze plannen, ondernamen van alles en zo kwam het dat we op 26 juni 1998 naar notaris Koelmans in Hilversum gingen en dat de inschrijving een feit werd. Angela werd voorzitter, André penningmeester en Joke werd secretaris, Tessa was algemeen lid. We waren er om kennis en verspreiding over methodes, gebaseerd op Option te bevorderen, en alles wat daarmee samenhing. We hadden nog niet een eigen naam, een eigen invulling, maar we waren op weg. Al snel kregen we een grote klus te klaren, maar daarover meer in het volgende blog.