Lieve moeders,
Er is zoveel te vertellen over autisme maar vandaag zal ik het met jullie hebben over nabijheid en verbinding. Ik ben Anneke Groot en ik heb 25 jaar stichting Horison (www.horison.nl) geleid. Daar benaderen we kinderen met autisme vanuit contact en nabijheid met de methode Contactgericht Spelen en Leren. Vanuit contact ontstaat er ruimte voor groei en ontwikkeling op alle lagen.
Ik ben ook moeder van een zoon met autisme, en ook in de rest van de familie is veel autisme. Autisme kleurt mijn leven, en nabijheid ligt me dicht aan het hart.
Ik ben een ridder met moed, maar ik vind het best eng om hier te staan en het helpt om dat even te delen.

Ik begin met een sprookje
Toen onze kinderen met autisme in het voorgeborchte stonden (de plek waar je bent voordat je verwekt wordt) besloten ze om de sprong naar de aarde te maken in jouw schoot, en van daar uit geboren te worden. Ze wisten dat het moeilijk zou worden maar ze wisten ook dat ze ons iets hadden te brengen dat belangrijk is voor het geluk en voortbestaan van de mensheid: het grote licht. Ze besloten die stap naar de aarde, naar jou, te wagen.
Voor ons, hun ouders zonder autisme, is het moeilijk om dat grote licht te zien. Het is niet iets buiten ons is, het is ín ons, in ons allemaal. Het is de essentie – of de combinatie van liefde, evenwicht, oprechtheid, energie en groei.
Wij hebben zóveel moeten geloven dat ons afleidde van die essentie, van wie we oorspronkelijk zijn. We hebben zo geleerd om ons aan te passen en door te gaan, we moesten wel. We hebben geleerd om normaal te doen, mee te doen en we hebben er een deel van onszelf voor opgegeven – en daardoor kunnen we ons grote licht meestal niet meer zien of voelen.
Het grote licht komt uit de tijd dat we nog begrepen dat we als mens precies helemaal goed zijn, om van te houden, uniek en daarom precies perfect in onze eigenheid.
Maar onze kinderen zijn uitgerust met uiterst gevoelige zintuigen en ze kúnnen zich niet aanpassen. Ze betalen er een hoge prijs voor. Ze kunnen niet meedoen, waardoor de wereld ongelooflijk moeilijk voor ze is, maar waardoor ze wel hun grote licht behouden, ook al is die soms bedolven onder hun eigen pijn. En onze zoektocht naar de nabijheid met onze kinderen is ook de zoektocht naar het grote licht in onszelf.

Sprookjes zijn niet de werkelijkheid; ze zijn er om ons inzicht te geven. Vandaag gaat het over hoe wij zelf de verbinding en nabijheid met onze kinderen met autisme kunnen versterken.

Toen ik mijn kindje kreeg (bijna 33 jaar gelden) had ik geen andere voorstelling dan wat ik tot dan toe had mee gemaakt en gezien bij mezelf en anderen. Ik dacht dat hij en ik intens zouden genieten van elkaar en dat mijn kindje graag dichtbij me was en zich veilig en geliefd bij me zou voelen. Aan nabijheid geen gebrek.

Maar het pakte heel anders uit. Mijn kindje vond het ingewikkeld om bij me te zijn. Hij was onrustig in mijn armen, alleen niet als ik sliep. Hij duwde mijn zachte strelingen weg, en huilde en schopte als ik hem aankleedde. Hij liet zich niet door me troosten, hij liep weg als ik hem voorlas, hij liep weg bij onze maaltijden die de gezellige momenten van ons gezin zouden moeten zijn, en hij raakte gefrustreerd als ik me met zijn spel bemoeide en het van hem overnam. Hij liet zich niet sturen. Het leek alsof hij het beter had als ik niet zo dichtbij hem was, niet zo nabij was. Ik kon alleen maar op zijn voorwaarden dichtbij hem zijn, en dat voelde niet samen of wederkerig. Ik begreep er niet veel van.
Mijn wereld stortte in, want ik verlangde naar die verbinding en zó had ik me dat nooit voorgesteld. Het was niet bij me opgekomen dat een kindje zo klein en kwetsbaar als hij was, toch zo groots in afwijzing kon zijn van al mijn moederliefde. Ik maakte me ontzettend veel zorgen, voelde me tekort schieten, ik voelde me buitenspel gezet. Ik voelde me overbodig, onveilig, ongewenst. Ik was helemaal in de war.

Pas later leerde ik dat hij onder- en overgevoelig was voor prikkels en dat hij zichzelf beschermde door mij op afstand te houden. Het was níet omdat hij niet van me hield, maar dát onderscheid kon ik toen niet maken. Het was niet mijn liefde of mijn grote licht waardoor hij zo op afstand bleef – het waren al mijn zorgen, mijn angsten, mijn verwachtingen, mijn verlangens, mijn trauma’s, mijn doelen, mijn dromen. Ik projecteerde dat allemaal op hem en ik had het nodig dat ik daarin werd gerustgesteld of begrepen en hij moest dat voor mij doen door te laten zien dat hij van me hield, zich veilig bij me voelde en dichtbij me wilde zijn.

Het was heerlijk geweest als hij dat had gekund, maar zo was het niet. En behalve dat dat heel verdrietig en ingewikkeld was, zat er ook een andere kant aan. Als hij had kunnen meebewegen met mij, zou dat ook betekenen dat ik mezelf geen vragen hoefde te stellen over mij, over mijn zorgen, angsten, verwachtingen, trauma’s. Het zou comfortabel zijn, maar ik zou mezelf, mijn essentie, er niet door terug vinden. En ik wil hem die betekenis geven in mijn leven, dat ik mijn essentie kan terug vinden door hem. Hij hoeft daar niets voor te doen, alleen zichzelf te zijn. Ik heb het werk te doen om mezelf – mijn grote licht – terug te vinden en vandaar uit ben ik daadwerkelijk nabij in mijn aandacht en in mijn energie. En dáar kan hij mij voelen.

Iedereen heeft haar eigen verhaal over het contact tussen jou en je kind met autisme. Over wat er gebeurde en hoe je dat beleefde. Sommige mensen ervaren juist vooral veel meer nabijheid met hun kinderen met autisme, anderen ontdekken pas op latere leeftijd dat hun kind autisme had. Laten we er even de tijd voor nemen dat jij jouw verhaal kunt vertellen, zodat je daarna weer de aandacht hebt om verder te luisteren. We verdelen de tijd in 2x 4 minuten. 4 minuten is nooit genoeg om recht te doen aan je hele verhaal, maar het is een begin.
Ik heb nog twee tips:
• Als het jouw beurt is om te praten zijn die 4 minuten aandacht er voor jou. Je kunt praten met woorden over wat er maar opkomt, maar er mogen ook gevoelens opkomen. Laat het er rustig zijn
• Als het jouw beurt is om te luisteren, betekent dat dat de ander jouw aandacht kan voelen. Het gaat dan even niet om jou. Probeer naar die ander te blijven luisteren, ook als die stil is of een traan laat. Ook als je het verhaal herkent of denkt hele goede adviezen te hebben. Het gaat nu even niet om jou

Wat precies leren onze kinderen ons over nabijheid? Dat is en heleboel en ik pak er twee onderwerpen uit.

De eerste gaat over onvoorwaardelijk accepteren en onze kinderen laten ons zien hoe dat er uit ziet.
Wat ons in de weg zit, is dat we allerlei oordelen hebben over hen, over andere mensen en vooral over onszelf. Het bijzondere is dat we hopen dat we met die oordelen dichter bij de ander of onszelf komen, maar het omgekeerde gebeurt juist. Oordelen drijven ons uit elkaar; je kind trekt zich terug als hij of zij je oordeel voelt. Omgekeerd is ook waar: je kind komt dichternbij als je hem of haar onvoorwaardelijk – zonder oordelen – kunt accepteren.
Elke keer dat je denkt dat je kind sneller, gepaster, rustiger zou moeten reageren, heb je in feite een oordeel – het is niet goed genoeg! Het oordeel loslaten betekent niet dat je níet het allerbeste voor je kind wilt, maar het betekent dat je jouw projectie loslaat wat voor hem het allerbeste zou zijn.
Ik dacht dat als mijn kind maar meer deed om zich te ontwikkelen, dat hij dan zou kunnen blijven aansluiten bij zijn leeftijdsgenoten. En hoe goed bedoeld ook, het was een oordeel dat hij niet goed genoeg was, niet snel genoeg ontwikkelde. En dus probeerde ik steeds maar allerlei ontwikkelingsmateriaal aan te dragen, hem aan te moedigen en later veel gesprekken met hem te voeren, en zo zette ik hem onder druk met mijn verwachtingen en oordelen. Hij haakte alleen maar af. Nogmaals, mijn oordelen waren goed bedoeld; ik wilde dat hij er bij hoorde. Maar het was in feite mijn eigen angst dat hij er niet bij zou horen. Door mijn angst raakte ik het gevoel van nabijheid kwijt en kon hij me niet meer voelen. Ik was niet meer bij hem.

De tweede gaat over trouw aan jezelf zijn, en onze kinderen laten ons zien hoe dat er uit ziet.
Ze kunnen niet anders vanwege die zintuigen waardoor ze wel eerst voor zichzelf móeten gaan. Maar het beschermt ze tegen dat wonderlijke gedrag van ons waar we ons bezig houden met wat anderen van ons vinden. Heb je wel eens bedacht hoeveel tijd je je daarmee bezig houdt? Ik kom het zo vaak tegen, bij mezelf en bij anderen. Je kind kan jou niet vóelen als jij met je aandacht bij andere mensen bent – hoewel je misschien fysiek dichtbij zit, voel je ver weg op energetisch niveau Het maakt je ook onvoorspelbaar want je gaat anders reageren als je gevoelig bent voor wat mensen over je denken.
Jezelf verliezen gaat vaak razendsnel en onbewust. Ik vertel je als voorbeeld over het ongemak dat ik voelde toen mijn kind van toen drie, huilde in de trein. Waarom dat ongemak? Omdat ik dacht dat de andere reizigers er iets van vonden dat hij huilde – en ik zag in hun wegkijken of zuchten het bewijs van hun oordeel over mij; een slechte moeder die haar kind niet onder controle had. Let wel, ik wist niet eens of ze dat wel echt dachten over mij. Maar ik was zo bang voor hun oordeel dat ik boos werd op mijn kind omdat hij niet meewerkte om te laten zien dat ik een goede moeder was – zelfs toen we uitstapten en de trein met hen verder reed en ik ze nooit meer zou zien bleef ik boos op hem. Ik wilde aan die mensen laten zien dat ik een goede moeder was en ondertussen was ik boos op mijn kind! Hoezo een goede moeder!
En, stel dat ze dat ze die oordelen over mij hadden, wat zei dat dan werkelijk over mij? Wat weten deze mensen over mij, over mijn kind, over onze worstelingen en kwaliteiten? Niks. Waarom geef ik ze dan toch die macht over mij? Ik hoef dat niet te doen. Ik kon ook gewoon mijn aandacht bij mijn kind houden en díe moeder zijn die ik echt wilde zijn.

Behalve het bewustzijn dat je kunt kiezen wie je je aandacht geef (die mensen of mijn kind), was er meer. Waarom bleef ik me zoveel aantrekken van wat anderen dachten over mij, zelfs al wisten ze niets over mij?
Ik voelde dat dat dieper zat. Ik had mijn hele leven al gedaan wat anderen van me wilden. Ik vond het moeilijk om in mezelf te geloven. Zo ben ik opgegroeid. Zelfs in mijn fijne jeugd waren er toch barsten en worstelingen. Ik was de middelste van een groot gezin; er is niet naar me geluisterd en ik kon niet anders dan geloven dat ik er niet toe deed en me slecht voelen over mezelf. Zo raakte ik toen al mijn grote licht kwijt en leefde ik een leven, los van mezelf. Het was niet de schuld van iemand maar het is wel gebeurd. Niet alleen bij mij. Dit gebeurt bij iedereen, ieder op z’n eigen manier. Voor de meeste mensen is het moeilijk geweest om op te groeien De een moet te vroeg verantwoordelijkheid nemen, de ander heeft te maken met verlies, weer een ander wordt slecht of onveilig behandeld of over het hoofd gezien. Misschien was het thuis bij je ouders, of op school. Misschien op de middelbare school. Ergens…..
We kregen als kind of jonger mens meestal niet de kans om te herstellen van die pijn, dat verdriet, de angst, de eenzaamheid. Er was niemand die er naar luisterde en daarom konden we het niet verwerken, we moesten het wegstoppen om door te kunnen. Het zit nog in ons systeem en als er nu iets gebeurt wat er op lijkt – al is het maar een beetje – komt dat verdriet, die eenzaamheid, die angst weer op. Het staat je in de weg om dichtbij jezelf te kunnen zijn. En je hooggevoelige kind met autisme voelt dat naadloos aan.

We doen weer een korte uitwisseling. Wat is jouw verhaal over waar je je grote licht (voor een deel) kwijt raakte. Ook deze 4 minuten zijn niet genoeg om recht te doen aan je hele verhaal maar het is wel een mooi begin.

Ik leerde dat kinderen met autisme reageren op onze diepere angsten en worstelingen. Die dingen die we toen niet op konden lossen en dan nu liever weg stoppen omdat het dan lijkt dat het er niet meer is. Ik leerde dat ik meer verbinding met dit stuk van mezelf kon maken en er mijn eigen verantwoordelijkheid voor kon nemen. Ik voelde dat hij dan meer ontspannen, open en dichtbij was. Dat is nabijheid.
En ik nam een besluit. Ik besloot dat, hoewel ik dat moeilijk vond, ik elke kans zou aangrijpen om mezelf onder ogen te zien, mezelf te helen en meer nabij te zijn. Het was een mogeijkheid om de liefde voor mijn kind vorm te geven en samen te helen.
Het onder ogen zien van daar waar ik mezelf kwijt raakte was en is een proces. Het houdt nooit op, er is altijd zoveel meer te ontdekken om steeds meer in je kracht en verbinding te staan, zodat je kind je kan voelen. Het is niet comfortabel maar wel een bijzondere, helende reis.
Er zijn zoveel verschillende manieren om dit te doen, en ze zijn allemaal prachtig als ze jouw helpen om in verbinding met jezelf te staan. Ik doe het met Aandachtig Luisteren. Ik spreek af met mensen en we luisteren voor een paar minuten aandachtig naar elkaar (zoals in onze korte uitwisselmomenten). Deze mensen proberen me niet af te leiden of te troosten als ik naar die moeilijke gevoelens ga die ik nu alsnog kan verwerken, door ze te uiten. Daarna komt er meer rust, verbinding en nieuwe inzichten. En hoe vrijer ik van binnen ben, hoe schoner mijn aandacht, hoe meer ruimte er is voor nabijheid.
Inmiddels voel ik de kracht als ik bij mensen met autisme ben en zelf de verantwoordelijkheid draag voor mijn eigen angsten, zorgen en trauma’s. Het maakt niet uit of ik dichtbij ben of op afstand, ik communiceer niet met woorden, maar met mijn aandacht en liefde – we voelen elkaars energie. Ze voelen mijn aandacht en worden er rustig van – of werken iets uit wat hen dwarszit omdat ze voelen dat het veilig is.

In Horison geven we cursussen Contactgericht Spelen en Leren, die gaan over contact en nabijheid met je kind. Maar ik geef ook een cursus Aandachtig Luisteren voor ons, ouders van kinderen met autisme. Een plek om te leren steeds dichterbij jezelf te zijn. Op 9 september om 9.30 is er een online introductie bijeenkomst en starten we een nieuwe groep. Voel je welkom om aan te sluiten. Neem wel eerst contact met me op via anneke@horison.nl of via de contactpagina van onze website.

Tenslotte wil ik dit nog zeggen: je kunt er op verschillende manieren kijken naar hoe moeilijk het soms is om je nabij je kind met autisme te voelen.
– Je kunt wanhopig zijn dat je kind het zo moeilijk voor je maakt –
– of je kunt dankbaar zijn dat hij het zo moeilijk voor je maakt, zodat je de kans heb om te herstellen en en je weer te verbinden met jezelf – je grote licht.
Ondanks mijn verlegenheid en onzekerheid, sta ik hier. Ik spreek omdat ik door mijn zoon geleerd heb dat ik er wel degelijk toe doe, precies perfect in mijn eigenheid. Ik ben voor een deel weer verbonden met mezelf en heb een stukje van het grote licht terug gevonden.

Dank voor je aandacht.

 

“Je mag er zíj́n, precies zoals je bent”
Een hartverwarmend portret van een vader met 2 jongeren met autisme, theatermaker en wereldverbeteraar

🎤 Ik ben Hanneke Stam en al 25 jaar met hart en ziel verbonden aan Horison. Toen mij werd gevraagd om een paar bijzondere mensen in het zonnetje te zetten, voelde ik meteen: ik wil met Jordy Kuys spreken. Zijn verhaal raakte me al, maar toen ik het in alle eerlijkheid uit zijn eigen mond hoorde, raakte me dat in mijn kern. Meerdere keren sprongen de tranen in mijn ogen van ontroering, herkenning en ook van bewondering.

Jordy is voor mij – en ongetwijfeld voor velen – een bron van licht, kracht en inspiratie.

Geniet van dit oprecht eerlijke interview. Want het kan niet anders dan als je dit leest, je hem meedraagt in je hart!!

Jordy vertelt over het vaderschap, over zijn droom van een inclusief speelpark, over de impact van zijn alter ego Lady Blabla.
En bovenal over de kracht van iemand die de moed vond om zichzelf volledig te omarmen.

Jordy, gefeliciteerd! Beide kinderen zijn net geslaagd. Hoe voelt dat?
“Het is zó’n mijlpaal! Lilo rondde het praktijkonderwijs af en Olli slaagde voor zijn vmbo-t. Twee kinderen, elk met een unieke reis en allebei zijn ze zó gegroeid. Ik ben ongelooflijk trots en diep ontroerd ook!

Hoe was die reis voor je?
“Intens. Olli is auditief al snel overprikkeld, zeker toen hij jonger was. In het reguliere systeem liep hij helemaal vast. Dat leidde tot pijnlijke momenten – zoals die keer in groep 3 dat hij een nul kreeg voor de Citotoets, omdat hij steeds verlamd afwachtte tot het tijdsbalkje weer een piepje zou gaan maken. En de leerkracht vervolgens maar besloot hem terug te plaatsen naar de kleuterklas. Wat een dieptepunt in niet begrepen worden.”

Maar gelukkig vond hij na een vrij lange ommezwaai zijn plek op Heliomare College. Een school waar hij niet hoefde te ‘presteren’, maar waar hij kon léven.
“Waar een veilige omgeving voor mijn beide kinderen werd gecreëerd. Daar werd hij weer zichzelf en daar heeft hij enorme groei laten zien!
Hij begon daar zo timide en kwam nauwelijks uit zijn woorden. Dus toen hij onlangs een 8,3 voor zijn mondeling Nederlands haalde, schoot Olli terecht helemaal vol.
Wat een mijlpaal. Onvergetelijk.”

Wat prachtig zeg. Wat zijn de vervolgstappen voor Olli en Lilo?
“Olli gaat nu verder studeren: Vitaliteit & Welzijn, omdat hij zelf als ervaringsdeskundige jongeren met autisme wil ondersteunen. Een bewuste keuze, die overigens is geboren op de HartenMarkt van Horison, laatst in Heerhugowaard, waar hij allemaal kids met autisme trof.
Lilo gaat dagbesteding volgen, dat lijkt me heel passend voor haar.”

Jordy vertelt me hoe intens trots hij is op zijn kinderen, en tegelijkertijd voelt hij ook het verdriet van het loslaten.
“Die kleine handjes om je nek, de kleren klaarleggen – het is er ineens niet meer.
Ze worden zo groot”, zegt hij met voelbare weemoed en liefde.

Ik ben erg benieuwd hoe Contactgericht Spelen en Leren (CSL) in je leven kwam. Vertel!
“We waren uitgenodigd op de Baak, een soort van vakantieweek waar gezinnen met speciale kids welkom waren. Daar hoorden mijn ex-vrouw en ik over CSL. We waren razend enthousiast en besloten De CSL-training te volgen:
De woorden van docent Anneke Groot raakten me diep en maakten me wakker.
Dit was echt een game changer in mijn leven. De training hielp me niet alleen in het contact met mijn kinderen, maar vooral ook in het aankijken van mijn eigen overtuigingen en overlevingsmechanismen. Ik realiseerde me dat ik zelf de Oscarwinnende acteur was in mijn eigen leven…..”

…Bedoel je toen je nog niet uit de kast was gekomen? 
“Ja.. Lang dacht ik: als ik maar trouw en kinderen krijg, hoef ik geen homo te zijn, bén ik het niet. Want dat was echt het laatste wat ik wilde zijn en ook precies hetgeen waar ik zo mee was gepest in mijn jeugd. Maar mijn leven…ik speelde één grote rol. Ik was moe, boos en leeg.

En toen kwam mijn coming-out. Wat bracht dat – na een heel bewogen periode – bevrijding zeg!
Mijn dochter Lilo zei op een dag: ‘Sinds je homo bent, ben je nooit meer boos.’
Dat raakte me zo diep, want het was waar. Mijn binnen- en buitenkant waren nu veel meer één en dat voelde zij dondersgoed aan.

Kwam die bevrijding zonder strijd?
Nee. De scheiding, het vechten voor co-ouderschap, het opnieuw beginnen zonder vaste verblijfplaats; dat was heel heftig. Maar het was het waard.
Ik leef nu in waarheid.
En dat maakt het contact met mijn kinderen zoveel rijker! Ik word nu weer emotioneel, omdat ik voel hoeveel echtheid en pure liefde er in het contact met mij en mijn kinderen zit.
En natuurlijk dat ik mijn liefde voor Johan niet hoef te verschuilen.

Ja! Liefde is echt het allergrootse goed. Wat heeft het ouderschap je aan mooie inzichten gebracht?
“Ik zie het als mijn taak om voorwaarden te scheppen waarin een kind zichzelf kan, mag en durft te zijn.
Ik gun mijn kinderen een omgeving die zich aan hen aanpast waar dat echt even nodig is. En niet dat zij zich telkens aan de wereld moeten aanpassen.
Dat is het mooiste wat je een kind kunt geven: erkenning, veiligheid en vertrouwen.

Kinderen hoeven niet te voldoen aan een norm. Ze hebben ruimte nodig om zichzelf te mogen zijn. Ik ken de neiging om als curling ouder hun pad glad te strijken, maar heb ook ontdekt dat het hebben en geven van vertrouwen dat ze hun eigen pad vinden – met vallen en opstaan – meer oplevert. En wij staan als cheerleaders langs de zijlijn om ze aan te moedigen. Ze een schouder te bieden om op uit te puffen, uit te huilen, maar ook om op te zitten om gevierd te worden.”

En dat raakt aan jouw grotere droom: een speelpark voor mensen met speciale behoeften. Wil je daar wat over vertellen?
“Ja! Ik droom van een plek waar kinderen zoals die van mij – én hun gezinnen, want laten we de brusjes niet vergeten – zich helemaal thuis voelen. Waar mensen met autisme of andere ‘labels’ de norm zijn. En waar ook de medewerkers, bijvoorbeeld via dagbesteding, helemaal zichzelf kunnen zijn. Het zou fantastisch zijn om een plek te creëren waar bezoekers CSL fysiek kunnen ervaren. In plaats van erover te horen of te lezen, te voelen wat een verschil deze geweldige benadering maakt. Daarnaast zie ik het als een mooie kans om CSL bredere bekendheid te geven, dat het mensen op een ontspannen manier hun pad kruist in plaats van dat ze er pas over leren als ze al overvraagd zijn.”

Wat een hartverwarmend idee. Waar komt die wens vandaan?
“Onze maatschappij vraagt om zóveel aanpassing. Maar stel je voor dat het andersom mag: dat de regels op die plek worden aangepast aan hún behoeften. Een plek waar iedereen zich vrij voelt! Waar de voorwaarden helemaal kloppend zijn, zodat alle mensen echt kunnen floreren. Mijn dochter hield niet van blokkentorens bouwen, zij wilde de blokkentorens omgooien! Dat vind ik een mooi voorbeeld om de insteek van dit speelpark te illustreren.”

Naast vader en wereldverbeteraar zoals ik hier hoor, ben je ook theatermaker.
Je speelde zelfs als Lady Blabla op nationale tv!
“Wat een avontuur was dat! Met Lady Blabla haalde ik de halve finale van Holland’s Got Talent. Ik wilde pesten bespreekbaar maken, maar dan vanuit licht en kracht. (Zie hier een fragment: https://www.youtube.com/watch?v=cJsS63VLTXM)

Kinderen herkenden zich in haar. Maar toen ik uit de kast kwam, voelde ik ook dat het masker mij niet meer paste. Ik verstopte een essentieel deel van mezelf achter die dikke lagen make-up. Daarnaast was het zakelijk gezien erg ingewikkeld om de act voort te zetten. De ruimte die daardoor ontstond was een vloek en een zegen, het dwong me mezelf opnieuw uit te vinden als artiest én als mens.”

En nu speel je vol passie je eigen voorstelling: ‘TERECHT’.
“Ja, op 6 september speel ik hem nog één keer. Een persoonlijke, eerlijke voorstelling en zoektocht over pijn en vrijheid.
Over worden wie je kunt zijn, zonder zielenpijn. Voor het eerst durfde ik op het podium te staan zonder masker, puur als mezelf en durfde ik met oprechte emotie en gevoelens te spelen. Wat een helende reis is dit voor me geweest zeg, kan ik je vertellen!!

Je begon ooit als kindertheatermaker, nu speel je voor volwassenen. Wat veranderde er?
“Vroeger maakte ik theater voor applaus. Ik wilde bewijzen dat ik er wél toe deed. Het was overleven, die hang naar bevestiging. Maar na corona veranderde alles. Ik maak nu theater vanuit verbinding. Vanuit echtheid. Ik hoef niet meer te schreeuwen om liefde – ik lééf haar.”

Heb je een mooie parel met een van je kinderen?
“Zeker. Toen Johan, mijn partner, net in ons leven kwam, was het heel spannend voor Lilo. Johan stond door de omstandigheden ook wel 13-0 achter, zeg maar. Lilo was erg loyaal naar haar moeder.
Tijdens het eerste uitje met Johan en Lilo gingen we naar de geitenboerderij. Ik zei met de CSL theorie in gedachten: “Johan, je hoeft echt niets te doen, maar als je hoofd, je hart en je onderbuikgevoel groen licht geven, dan kan je heel natuurlijk, als vanzelf volledig afgestemd contact met haar proberen te maken. Het was voor mij ook heel spannend om die twee werelden samen te brengen, er was me veel aan gelegen dat het goed zou gaan. Maar ik koos bewust om te observeren en niet te gaan regisseren.
En toen ging zij in het gras liggen. Een geitje sprong op haar rug. Op Johan – die op gepaste afstand van haar – was gaan liggen, klom óók een geitje die gezellig op zijn rug bleef staan en enthousiast op zijn haar begon te kauwen. Wat een hilarisch gezicht was dat! Lilo plaste zowat in haar broek van het lachen!
Dat moment brak echt het ijs. Het was zó liefdevol. Zó puur.”

Wat een prachtig voorbeeld van contact maken zeg!
“Ja… Lilo gaf Johan een eerlijke kans, en Johan handelde vanuit vertrouwen. En nu zijn we vijf jaar verder. Er is respect, liefde, een écht gezin.
Ik ben zó dankbaar voor dat moment.
Het begon in het gras, tussen de geitenstront, en het werd goud.”

Ja goud werd het! Wat hoop je dat de lezers meenemen uit jouw verhaal?
“Dat wie je bent genoeg is. Jezelf de bereidheid mag gunnen om erachter te komen wat van jou is en vooral wat niet. Het soms maar verhalen zijn waar je zelf in bent gaan geloven. Dat liefde groeit in echtheid. En dat onze kinderen floreren wanneer wij ten diepste onszelf durven te zijn.”

Amen!

 

 

Rinske is al ruim 20 jaar een vertrouwd gezicht bij Horison als CSL professional, en coach. Ik heb het geluk af en toe met haar samen te werken, en telkens weer bewonder ik haar wijsheid, creativiteit en afstemming. Ze combineert haar vakmanschap met ambacht: van taarten bakken tot wol verven, breien, body butters en jam maken, dikwijls samen met de cliënt, altijd op afgestemde en passende wijze.

Tijd om deze bijzondere vrouw te vieren! 🌟

Rinske vertelt me dat ze al ruim 20 jaar met kinderen met autisme en speciale behoeften werkt. Zij ontdekte al snel dat je echt het verschil kan maken als je wezenlijk contact maakt met een kind met autisme:

“Niet door iets op te leggen, maar door aan te sluiten bij wie het kind is en wat hem of haar motiveert. Ik ervoer dat maatwerk het allerbest geleverd kan worden in een 1 op 1 setting. Ik zag al snel in, dat als het hele systeem; het gezin en de begeleiders om een kind heen, met de neuzen dezelfde kant op staan, dat heel erg helpend is voor het kind. En ook voor de andere gezinsleden trouwens!

Ik hoorde van een CSL-cursus en volgde deze met veel plezier. Er viel van alles op zijn plek! De CSL methodiek sluit prachtig aan bij mij als persoon!”

Ik weet dat Rinske ontzettend creatief is, dus ik vraag haar hoe ze dat inzet op haar werk. Ze vertelt me dat ze met heel veel materiaal werkt: met papier, klei, fotografie, strips, stop-motion of ze verzint hele bordspelen, die aansluiten bij de interesse en cognitieve capaciteit van het kind. Altijd spelenderwijs, met veel plezier en altijd afgestemd. Creativiteit is bij haar nooit een doel op zich, maar een brug naar verbinding. “Ik giet het doel in wat het kind leuk vindt,” zegt ze stralend. Waarin zoveel zoveel liefde en vakmanschap schuilt, als je het mij vraagt🙂

Ik vraag Rinske naar een echte parel met een van haar cliënten. Ze denkt even na en weet het dan al snel: “Eens in de zoveel tijd komen we met de ouders en het team rond een meisje waar ik al lang werk samen om doelen te evalueren en nieuwe te stellen.

En toen kwam dat meisje even kijken wat dat allemaal voor lawaai was bij haar beneden. Ze zag ons allemaal zitten en straalde van oor tot oor en riep uit terwijl ze vrolijk met haar armen zwaaide: “Al mijn vrienden!!”

Dat raakte me diep, omdat ik voelde dat ik dit daadwerkelijk ben voor dit meisje. Dat ik naast haar sta, ik haar echt zie en haar het gevoel mag geven dat ze helemaal welkom is op deze aarde! En dat voel ik voor al deze kids en mensen; dat ze helemaal oké zijn, zoals ze zijn! En die boodschap draag ik met liefde uit, dus bij deze😁

Ik vraag haar naar de kracht van een CSL professional en wat geeft ze me daar een prachtig antwoord op zeg:

“Het mooie aan mijn werk is dat wij zélf het instrument zijn waarmee we werken. Het doen van attitude werk, waarbij wij onze overtuigingen onderzoeken, helpt mij om bewuster te zijn van de patronen die ik heb. Waar loop je tegenaan in het leven, of in het werk. Wat raakt me? En waarom? Wat wil ik eraan doen, zodat ik nog helderder en vrijer kan zijn met de kinderen waarmee ik werk.

Want als wij onze niet helpende overtuigingen; onze angsten meenemen het werk in, voelen de kinderen dat. Kinderen met autisme zijn hier bij uitstek heel gevoelig voor: Ze kunnen er zelfs last van hebben of in de war van raken als ze een dubbele boodschap ervaren: “Huh? Hoe dit er aan de buitenkant bij jou uitziet, lijkt heel anders te zijn dan hoe het bij jou van binnen voelt.”

Dus als buitenkant en binnenkant op 1 lijn liggen, is dat voor kinderen met autisme heel erg fijn, omdat ze vaak vanuit zichzelf weinig houvast en grip ervaren.”

Jeetje, Rinske, wat heb je dat raak gezegd!! 🥹

Jouw wijze, warme blik en creatieve hart zijn goud waard!💛

🎤𝘐𝘬 𝘣𝘦𝘯 𝘏𝘢𝘯𝘯𝘦𝘬𝘦 𝘚𝘵𝘢𝘮 𝘦𝘯 𝘢𝘭 25 𝘫𝘢𝘢𝘳 𝘣𝘦𝘵𝘳𝘰𝘬𝘬𝘦𝘯 𝘣𝘪𝘫 𝘏𝘰𝘳𝘪𝘴𝘰𝘯. 𝘔𝘪𝘫 𝘪𝘴 𝘨𝘦𝘷𝘳𝘢𝘢𝘨𝘥 𝘰𝘮 𝘦𝘦𝘯 𝘢𝘢𝘯𝘵𝘢𝘭 𝘵𝘰𝘱𝘱𝘦𝘳𝘴 𝘪𝘯 𝘩𝘦𝘵 𝘻𝘰𝘯𝘯𝘦𝘵𝘫𝘦 𝘵𝘦 𝘻𝘦𝘵𝘵𝘦𝘯 — 𝘦𝘯 𝘸𝘪𝘦 𝘬𝘢𝘯 𝘥𝘦𝘻𝘦 𝘳𝘦𝘦𝘬𝘴 𝘣𝘦𝘵𝘦𝘳 𝘰𝘱𝘦𝘯𝘦𝘯 𝘥𝘢𝘯 𝘙𝘪𝘯𝘴𝘬𝘦, 𝘥𝘦𝘻𝘦 𝘨𝘰𝘶𝘥𝘦𝘯 𝘊𝘚𝘓 𝘱𝘳𝘰𝘧𝘦𝘴𝘴𝘪𝘰𝘯𝘢𝘭!

“Voor mij totaal onverwacht ben ik door de burgemeester van Hilversum, namens de koning, benoemd tot Ridder in de orde van Oranje-Nassau.

Ik ben lerende om deze benoeming te aanvaarden. Er is geen ontsnappen aan, het is volstrekt buiten mijn comfortzone en het is een geweldige kans om te groeien en nog meer liefdevolle invloed te hebben.

Ridderlijkheid bestaat van oudsher uit 5 hoofdwaardes: eer, kracht en moed, trouw, vrijgevigheid en eerlijkheid. Daarnaast zijn er belangrijke richtlijnen zoals het beschermen van kwetsbare mensen en voorbeeldgedrag voor iedereen. Dat kan met harde kracht, maar ook met zachte kracht: liefde, echtheid en vrijheid. Dat is waar niet alleen ik mezelf in herken, maar ook iedereen om me heen.

Dit is waarom ik deze benoeming heb gekregen:

– Als erkenning voor mijn baanbrekende werk de afgelopen 25 jaar voor kinderen met autisme en hun gezinnen. Met name voor de kinderen die niet kunnen spreken en die ik een stem heb gegeven, waardoor de mensen om hen heen hen konden horen en konden afstemmen op wat zij nodig hebben om te leven.

– Niet alleen voor het werk, maar vooral voor de manier waarop: liefdevol, aandachtig, troostrijk, vol passie en overgave, oprecht en eerlijk en bovenal vanuit de enorme innerlijke vrijheid om steeds het passende te doen.

– En met een opdracht om als ridder ambassadeur te zijn voor een inclusieve wereld in het bijzonder voor mensen met autisme die niet passen in hokjes.

Hoewel deze titel aan mij als persoon is gekoppeld, en ik er dus niet aan ontkom om alleen rechtop zichtbaar te zijn, weet ik zoveel mensen om me heen die me dragen en steunen omdat we een gezamenlijke missie hebben en elkaar nodig hebben voor een inclusieve wereld. In het bijzonder weet ik mensen met autisme in mijn hart; puur, recht door zee, zonder woorden gebeiteld in liefde.

Nergens in mijn verhaal staat dat ik hard moet werken. Die tijd is voorbij. Ik hoef alleen maar te zijn en te doen waar precies ik goed in ben: liefde, echt zijn, vrijheid.”

Anneke Groot
Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
Strijder voor inclusie

Wat was het zaterdag 5 oktober een prachtige, bijzondere Horisondag! Zoals de zon buiten scheen, zo scheen hij ook binnen. Een dag die als een parel in onze harten en gedachten zal blijven.

In de ochtend hield Anneke haar afscheidsrede als directeur van Horison en gaf zij het stokje door aan de nieuwe directie, Ruben en Heidi. In haar toespraak belichtte ze de reis die ze maakte met Horison en de mensen en ontwikkelingen die ze daarin tegenkwam. Het was een verhaal vol inspiratie, herkenning en ontroering.

Na de afscheidsspeech van Anneke kwam de burgemeester van Hilversum binnen…om Anneke te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau! Zo goed!

We hebben genoten zaterdag.

Begin oktober vierden we ons 25 jarig jubileum. 25 jaar Horison. 25 jaar spelen met kinderen met autisme. 25 jaar lang een andere manier van kijken naar autisme. Een reden om te vieren.

Vrolijke wapperende ballonnen verwelkomden ons in Hilversum. De ruimte was prachtig paars versierd door Wide. Er was koffie, thee en taart. Er was weerzien van oude en nieuwe bekenden. Er waren mensen van het eerste uur, mensen die in al die tussenliggende jaren ooit bij Horison betrokken waren en ook weer net nieuwe mensen. Er waren ouders, grootouders, spelers en CSL-jongeren.

Het programma begon met Anneke, die al 25 jaar inspirerend leiding geeft aan Horison, over ons lange termijn doel – dat iedereen er dan bij hoort – voor over 800 jaar. Daarvan is nu al 25 jaar voorbij, een hele generatie. En over 25 jaar weer een hele generatie. In het grotere plaatje vliegt de tijd. We kunnen nu al zeggen dat het nog maar 775 jaar is. Oké, we moeten wel eerlijk zijn, er is nog wel wat werk te doen.

Daarna kwamen de filmpjes van mensen die deelden over hoe Horison belangrijk is (geweest) voor ze. Er waren veel verschillende filmpjes, van de eerste voorzitter van Horison tot de laatste secretaris. Van ouders die al lang geleden een cursus deden tot ouders die dat nog maar onlangs deden. Spelers die vertelden over wat het hen heeft opgeleverd om te spelen met hun kinderen en we werden uitgenodigd om met de letters van Horison passende woorden te vinden: Houding – Ontdekken – Rennen – Inspireren – Spelen – Ongelofelijk enthousiast –  Nieuwsgierig. Een rijke hartverwarmende bloemlezing.

En toen kwamen de filmpjes van de kinderen, de CSL-kinderen, die nu inmiddels allemaal jongeren zijn of volwassen. Zo was er Janne die op de accordeon Halleluja uit de Mesiah van Handel speelde, Ulke die drumde in een orkest, tekeningen van Nanne en Aegidius die liet zien hoe zijn leven er nu en vroeger uitzag. Stuk voor stuk kinderen met een uitdaging die desondanks de kans hebben gekregen om zich echt kind te voelen in een intensief thuisprogramma. Dat was voelbaar. Het is zo ontroerend hoe helder hun ogen staan en hoe eigen ze zijn.

Daarna waren er drie CSL-jongeren die in levenden lijve voor de groep vertelden over hun leven, met Suzanne als gespreksleider. Drie bijzondere verhalen. Zenna vertelde hoe ze eindelijk tot rust en ontwikkeling kon komen toen er veel beter op haar werd afgestemd. Niets aan haar doet meer denken aan de moeilijke jaren waar ze mee is begonnen. Floris vertelde hoe de wijze opvoeding van zijn moeder dus eigenlijk een bron had: CSL. En wat hij had meegenomen van al die speeljaren: een open houding, denken in mogelijkheden, optimisme, je niet schamen, niet opgeven. Tot op de dag van vandaag brengt hem dat nog steeds heel veel. Onno vertelde over wat hij zich herinnerde over zijn leven. Van de speelkamer wist hij niet meer zoveel, maar wel hoe zijn leven verder ging. Dat dat soms heel moeilijk was op school, maar dat hij door is gegaan en dat er daardoor ook goede dingen zijn gebeurd.

Wat ontroerend en passend voor Horison om al deze jonge mensen te zien en te horen. Wat zijn ze fijne oprechte mensen. Wat leren we veel van ze. Wat zijn we trots op ze.

In de middag konden we op speelse wijze kennis nemen van de nieuwe koers van Horison. Een jaar lang hebben veel mensen daar over nagedacht. Ze zijn nu op het punt om er knopen over door te hakken en nieuwe lijnen uit te zetten.

Dat begon met de onthulling van ons nieuwe logo voor Contactgericht Spelen en Leren. Dat is nodig om deze benadering van kinderen als merk vast te leggen en te beschermen. We gingen vanuit de inhoudelijke pijlers een kwis spelen met ‘Kennis’, genieten van ‘Verbinding’ en we lieten ons ‘Opleiden’ door iets nieuws te leren (jongleren).

In een amusante busreis langs de kust van Nederland hoorden we over de verschillende scenario’s die er mogelijk zijn voor de toekomst van de ‘Organisatie’ van Horison: blijven we wie we zijn; worden we groot en commercieel, of gaan we ons verbinden met andere organisaties? En tenslotte hebben we in een kring een boodschap rondgedeeld; een speelse oefening in ‘Verspreiden’.

Na zo’n hele dag zaten we toch wel vol, en konden we dansen op de muziek die Beer voor ons had uitgezocht om al die informatie een plek te geven in je systeem, zodat we met een blij hart en een ruim hoofd weer naar huis gingen.

Dankjewel Anneke, Wide en Nicolet voor de organisatie. Dankjewel Andre, Suzanne en Mirna voor de ondersteuning. En dankjewel Ruben, Geraldien, Casper, Annemieke en Nicolet van het Horison-team voor jullie inzet om na te denken over de toekomst van Horison en ons dat zo speels voor te leven. Laten we doorgaan, weer 25 jaar!

Door Nicolet Groot

Over commitment!

Lang geleden heb ik een besluit genomen – ik heb het zelfs in een schriftje opgeschreven. Dat vond ik laatst in de kast. Ik wist niet eens meer wat er in stond. Nieuwsgierig ging ik er in lezen. Op de feestelijke Zoom bijeenkomst op 26 juni ter ere van ons 25 jarig bestaan heb ik er wat uit voorgelezen. Voorin het schriftje staat het besluit: “ik ga Anneke ondersteunen!”

Anneke is mijn oudere zus, we komen uit een grote familie. Anneke woonde toen in Amsterdam en werkte bij een boekhoudkantoor. Ik woonde in de Bilt en werkte als administratief medewerker. Anneke had kinderen, ik ook, kleintjes, handenbindertjes….

Anneke organiseerde destijds een bijeenkomst voor familie en vrienden om te vertellen over een cursus die ze gevolgd had. Ze was zo bevlogen, ze ging haar inspiratie achterna en vertelde ons dat ze zich de komende jaren zou richten op haar gezin, een programma ging opzetten, en dat er nog weinig tijd voor vrienden en familie-verplichtingen zou overblijven. Het voelde als een soort afscheid voor een grote reis, maar als we wilden mochten we mee.

Ik was nieuwsgierig. Ik had het voorgevoel dat hier iets bijzonders stond te gebeuren en bood me aan om mee te gaan op deze reis; laten we samen op een onbekend avontuur gaan. En zo gebeurde het.

Ik begon in de speelkamer te spelen met Onno. Ik kwam mezelf tegen in het spelen, en ik koos ervoor dat te onderzoeken, door bijvoorbeeld de opties te bekijken, te bevragen en weer opnieuw in actie te komen, om vervolgens weer mezelf tegen te komen.

Er waren twee wekelijks vergaderingen. Op die vergaderingen bespraken we de voortgang en leerde Anneke ons hoe en waarom we speelden. Termen als: afstemmen, gaan voor een tien, op zoek naar oogcontact, be a happy detective, de drie E’s en ‘loops tellen’ kwamen veelvuldig langs en konden we in het spelen verwerken. We speelden met passie, betrokken en op maat. En al spelende zetten we steeds nieuwe stappen. We deden dingen die we niet hadden verwacht. Er leken steeds wondertjes te gebeuren. Het onmogelijke werd steeds meer mogelijk.

Later ben ik Anneke gaan ondersteunen, door aandachtig naar haar te luisteren en mee te denken als ze zoekend was in haar ideeën en plannen  voor iets dat groter was dan alleen haar eigen gezin: Horison. Daar zijn de schriftjes getuige van. Toen de stichting Horison groter werd en de organisatie steeds meer tijd en aandacht vroeg, ben ik het secretariaat gaan overnemen en dat doe ik nog steeds. Verder doe ik van alles bij Horison op de achtergrond. Mijn favoriete dag is de Landelijke Ontmoetingsdag om dan de mensen te ontmoeten wiens namen ik allemaal al lang ken. (Foto: Nicolet en Onno op de Landelijke Dag 2013.)

Wat bracht dit commitment mij?

Vanaf het allereerste moment deed ik dit voor mezelf. Ik voelde een soort mogelijkheid langskomen, die ik niet aan mij voorbij wilde laten gaan.

Ten eerste stoeide ik ook met mijn eigen handenbindertjes. Opvoeden is een klus, zeker als het niet vanzelfsprekend gaat. Ik leerde nu geduld voor mijn kinderen in te zetten, goed naar ze te kijken, ze speels te benaderen, tijd voor ze vrij te maken, hun kwaliteiten en uitdagingen te herkennen, en ik regelde ondersteuning voor mijzelf daarbij. Mensen kwamen ook bij mij thuis spelen met mijn kinderen. Zelf was ik nooit op het idee gekomen om hulp te vragen, nu leek het een logische stap.

Ten tweede leerde ik mezelf veel beter kennen. Mijn krachten en mijn uitdagingen, mijn kwaliteiten en mijn valkuilen. Ik leerde contact te maken met mensen zonder er iets voor terug te verwachten. Ik leerde dat als mensen boos werden, dat het niet betekende dat ik iets verkeerd had gedaan. Emoties van anderen werden begrijpelijk, interessant, uitdagend, in plaats van een bedreiging. Ik leerde dat je van iedereen mag houden en dat je nee mag zeggen. Ik leerde dat ik goed was, en leuk, en inspirerend. Ik leerde om alles te willen zonder het nodig te hebben en het bracht me veel. Ik ging leven, waar ik voorheen werd geleefd.

Wij deden dit alles toen nog voor niets. Het hele team van Anneke speelde vrijwillig. Ook mijn spelers speelden vrijwillig. Er was geen betalingssysteem, er was nog geen PGB en het gebeurde allemaal toch. Wij zagen een perspectief dat we autisme konden bestrijden met onze liefde en passie en dat we niet afhankelijk waren van geld. We kregen zoveel waardevols voor onze inzet terug. Dat neemt niet weg, dat ik tegelijkertijd heel blij ben voor al die ouders die nu de zorg kunnen inkopen vanuit het PGB. Het is niet meer dan terecht dat dit intensieve en bijzondere werk erkend wordt.

Je zou het hele CSL-verhaal uit een boek kunnen lezen. Dat is heel interessant, maar niet te vergelijken met het gevoel als je het ook echt beleeft.  Dus, neem een besluit, ga spelen in een speelkamer, kom jezelf tegen, beleef en leer, omdat het je zoveel brengt.

Wat zijn we een fantastische reis aan het maken, en we genieten nog steeds van alle avonturen die ontstaan als je gelooft in mogelijkheden!

Door Anneke Groot.

Internationale cursussen en Contactgericht spelen en Leren.
25 jaar gelden richtten we stichting Horison op en één van de allereerste opdrachten die de kersverse nieuwe stichting op zich nam was om een Son-Risecursus te organiseren voor het Option Instituut uit Amerika. Karen legde het contact en Anneke werd contactpersoon. We belden internationaal met elkaar via een speciaal nummer waardoor dat dan goedkoper kon en belangrijke informatie werd via de fax verstuurd. We kregen een soort half draaiboek wat er moest worden georganiseerd en werden meegenomen in de molen van publiciteit. Je moet weten dat Barry Kaufman een professionele PR-man was voordat hij met Son-Rise begon en ze waren er dus aan gewend om dat groots aan te pakken. Het Option Instituut benaderde alle televisiestations in Nederland (tv was toen nog een groot medium). Maar het was uiteindelijk een gezin dat werkelijk een ingang vond bij een tv-station. En zo kwamen we terecht bij Heartbreak Hotel van Reinout Oerlemans; een programma dat hartenwensen van mensen vervulde. Ze gaven ons een podium en ze gaven een gezin de kans om mee te doen. Raun vloog er speciaal voor over om een interview te geven. Ik haalde hem op van Schiphol en de tranen stroomden toen ik dit wonder, waar ik zoveel van had gehoord en over had gelezen nu met eigen ogen kon aanschouwen. We hadden het heel gezellig achter de schermen en het was zo ontzettend leuk om zijn verhalen, de echte verhalen, te horen. (Foto: Raun met de spelers van Onno.)

Na die tv-uitzending werden we helemaal platgebeld door ouders, die zelfs eerst met de tv moesten bellen om ons nummer te krijgen. Het sloeg in als een bom. Wekenlang, maandenlang stond ik mensen te woord, soms twee gesprekken tegelijkertijd. Ik had ondertussen een goed ingewerkt team van spelers die bleven spelen met mijn zoon. Uiteindelijk hebben we met ons hele team van Horison een cursus georganiseerd in Utrecht en waren er 220 deelnemers, waarvan een deel ook nog uit het buitenland kwam. Het was een enorme organisatieklus en we gingen ervoor. Naar aanleiding van de tv-uitzending kwam er ook een andere tv-uitzending en vervolgens weer een uitzending over de vorige uitzending. Er werd over gesproken en over geschreven in grote kranten en dagbladen. Ik en andere ouders gaven een inkijkje in onze speelprogramma’s voor het grote publiek. Dat was vaak respectvol en krachtig verbeeldt of verwoordt, maar soms juist ook helemaal niet. Dan werd ons verweten dat Son-Rise een sekte was en dat vrouwen nu weer thuis voor hun kind moesten gaan werken, en dat allemaal voor maar een paar seconden oogcontact. Het heeft me veel geleerd over media; overhoe oppervlakkig het is en hoe weinig idee het van de werkelijk geeft, en ook hoe je met een enkele zin uit context wordt uitgespeeld (wij bijvoorbeeld tegen de NVA) om maar emotie te generen. De cursus was een groot succes. Er werd de basis voor veel thuisprogramma’s gelegd en ook veel contacten en vriendschappen die tot op de dag van vandaag voortduren. Son-Rise was een feit in Nederland.

De vraag naar meer informatie bleef aanhouden en daarom organiseerde Horison informatiebijeenkomsten in Utrecht van een dag, in Karen haar voormalige kantoor. En ik mocht dan vertellen over wat Son-Rise was en zo bijzonder maakte. Daar is de basis gelegd voor wat nu de CSL-cursussen zijn. Na een tijd kwam er echter wat ruis in het contact met het Option Instituut. We waren hier in Nederland zo enthousiast en ondernemend, en ze konden er de vinger niet op houden. Ze probeerden ons een beetje tegen te houden, maar wij wilden door en besloten dat dat misschien meer los moest van hen. Een belangrijke reden daarvoor was dat we inmiddels ook met Steven en Kaitryn Wertz in contact waren gekomen. Dat waren ooit de vaste medewerkers, samen met de Kaufmans, in het Option Instituut, maar ze hadden in de loop der jaren een verschil in visie gekregen en de Wertzen zetten hun eigen organisatie, Growing Minds, op. We hadden nu Son-Rise en Growing Minds en we wilden niet kiezen. We wilden ouders de kans geven om hen allebei te leren kennen. We organiseerden ook een cursus voor Growing Minds in een vakantiepark in Zandvoort. Wat was dat sfeervol. Wij en veel deelnemers sliepen in de huisjes. Overdag was er cursus, en daarnaast was er zoveel tijd om contact te maken, ervaringen te delen, vriendschappen te sluiten, te wandelen bij zonsondergang.

Wij dachten dat Steven een soort van Son-Rise was, maar we merkten dat hij er veel aan kon toevoegen. Hij had het over afgestemd en op maat leren voor kinderen met verborgen intelligentie bij dyspraxie. Daar hadden we nog nooit van gehoord. Toen wij met Steven in gesprek gingen over zijn visie, zei hij de gedenkwaardige woorden dat het niet over de methode gaat, maar wat werkt voor de kinderen. Dat is altijd mijn leidraad gebleven. Nu wij niet meer echt Son-Rise waren, moest er een nieuwe naam komen voor wat wij dan deden. We hebben een aantal krampachtige tussennamen geprobeert, maar op een goede dag, terwijl ik op de fiets zat te mijmeren, kwam de term Contactgericht Spelen en Leren, zomaar in me op. En ik wist dat het dat moest gaan worden!

Door Anneke Groot.  

Horison levert al 25 jaar lang een unieke en groeiende bijdrage in het veld van autisme. Maar hoe zag dat er uit 25 jaar geleden? Het begon eigenlijk al eerder in januari 1997. Ik kreeg per post (wat toen nog heel gewoon was) een brief van de toenmalige SPD (sociaal pedagogische dienst) met daarin een uitnodiging van Aaltje en Jaap van Zweden voor een ‘Son-Rise’ cursus voor ouders in Nederland (in Oibibio, Amsterdam – zie foto). Dat was ongekend, de reguliere zorg stond op z’n achterste benen dat dit zomaar werd gepropagandeerd. We waren nog maar net van het idee af dat we koelkastmoeders waren, maar we werden nog steeds betutteld. Men was bang dat als ouders iets met hun kinderen zouden doen, dat ouders die dat dan niet deden, zich weer schuldig zouden voelen.
Ik vroeg mijn autismebegeleider, Fieke of ze er iets meer kon vertellen. De volgende keer bracht ze volstrekt onleesbare informatie mee over verschillende benaderingen van autisme. Dat was op 2 vellen te beschrijven. Lovaas, TEACCH, Holding en dus Son-Rise stonden erop. Over Son-Rise wist deze mevrouw ons te vertellen dat het een methode was waarin je alleen maar ‘ja’ tegen een kind zei. En ze zei ook dat als we dat wilden gaan doen, dat zij zich dan als autismedeskundige terug zou trekken. Het voelde als een straf voor het nemen van eigen regie. Mijn partner kon op zijn werk op internet (ik had dat nog nooit meegemaakt) en hij kwam thuis met allerlei andere uitdraaien en voor mij opzienbarende informatie.

Want misschien begon het nog eerder, toen ik Patty Wipfler ontmoette bij een workshop over ouders. Zij luisterde met aandacht naar mij, met echte aandacht. Ze begreep me en ik kon alleen maar huilen, een uur lang. Een paar belangrijke dingen heb ik onthouden: dat mijn zoon veel spelen nodig had. Dat ik dat zelf ging opzetten en dat ik het team zou gaan leiden. Het leek me volstrekt onmogelijk, maar toen ik de informatie van Aaltje en Jaap kreeg, wist ik dat ik het wilde en dat ik het kon.

De cursus was alles wat ik ervan hoopte en nog veel meer.
Na de cursus in mei 1997 zijn we als een groepje bij elkaar gekomen: Angela, Joke, Tessa, Karen, André en ik. Ik denk dat het Karen was die ons bij elkaar bracht, maar het was al duidelijk dat ik hierin ging meedoen. We zaten in onze keuken in Diemen Zuid. Mijn 2 kleine kinderen en puberdochter liepen rond, maar we waren zo bevlogen; we gingen gewoon en konden alles aan! We bespraken onze plannen, ondernamen van alles en zo kwam het dat we op 26 juni 1998 naar notaris Koelmans in Hilversum gingen en dat de inschrijving een feit werd. Angela werd voorzitter, André penningmeester en Joke werd secretaris, Tessa was algemeen lid. We waren er om kennis en verspreiding over methodes, gebaseerd op Option te bevorderen, en alles wat daarmee samenhing. We hadden nog niet een eigen naam, een eigen invulling, maar we waren op weg. Al snel kregen we een grote klus te klaren, maar daarover meer in het volgende blog.

Door Sabrina Hilgeman

Ha, leuk dat je deze blog leest! Meteen even checken of het je moeite kost om te blijven zitten en niet om te vallen. Moet je nadenken over hoe je je ogen beweegt nu je deze zin leest? Zeer waarschijnlijk niet. Zo voer je de hele dag allerlei reeksen van handelingen uit zonder na te denken. Ze zijn geautomatiseerd en kosten je geen moeite, zoals de trap aflopen, een bladzijde omslaan of jezelf aankleden.

Veel gaat vanzelf totdat er opeens iets verandert. Toen ik net verhuisd was, schreef ik in mijn dagboek. “Alles in huis werkt net even anders dan ik gewend ben. Dat wat ik eerst moeiteloos en zonder nadenken deed, kost nu veel meer tijd en energie. Ik grijp mis als ik een kast wil openen of struikel omdat de trap een trede minder bevat. Het bezorgt mij een vreemd gedesoriënteerd gevoel. Het is voelbaar in mijn brein dat er nieuwe paden aan het ontstaan zijn”.

Nu ik hier al lang woon, gaat alles weer vanzelf, maar dat wonderlijke en bevreemdende gevoel kan ik zo weer oproepen. Het helpt mij in het contact met de kinderen en tieners met autisme. Ze hebben allemaal uitdagingen om zichzelf te organiseren op het gebied van prikkelverwerking, dyspraxie en executieve functies.

Een voorbeeld. De gymlerares vertelt dat het omkleden bij een meisje lang duurt. Ik ga kijken en zie dat ze de onderkant van haar trui naar beneden trekt in plaats van naar boven.  Ze is blijven steken in dezelfde handeling waarmee ze haar broek heeft uitgetrokken. Ze moet nu omschakelen maar dat lukt niet. Ze begrijpt heel goed dat haar trui uit moet, maar de handeling die haar lichaam inzet past daar niet bij en ze loopt vast.

Of een jongen die een soeppan wil pakken maar dat niet voor elkaar krijgt omdat de pan helemaal achterin de lade staat. Hij kijkt, trekt, laat los en sluit de lade weer. Geen pan om zijn favoriete rode soep te maken.

Dat hij wel begrijpt wat hij moet doen, zie ik een aantal weken later. Hij gaat vanwege de COVID-19 maatregelen niet naar school en zijn CSL-programma is thuis uitgebreid met onderwijs. De rust en afstemming doen hem goed. Hij is vloeiender in al zijn acties. Nu opent hij de lade, pakt eerst de voorste pannen eruit, pakt dan de grote soeppan en zet die op het fornuis. Dan draait hij zich weer om naar de lade, zet de kleinere pannen terug en sluit de lade. Ik weet niet wat ik zie! Hij doet alles heel rustig en in vloeiende bewegingen, alsof hij dit altijd zo doet.

Het is ook een bevestiging voor mij dat hij precies begrijpt wat hij moet doen, al die keren dat het mis gaat, maar dat zijn lichaam niet meewerkt. Heel frustrerend moet dat zijn.

Veel kinderen ervaren dagelijks van minuut tot minuut deze uitdagingen op het gebied van de prikkelverwerking, dyspraxie en executieve functies. Jij kunt ze ondersteunen met je nieuwsgierige blik en open houding. Wil je hier meer over weten, dan is de PADEN-training iets voor jou! Kijk op www.horison.nl/paden.

En voor nu, neem vandaag eens tien minuten de tijd om een geautomatiseerde handeling helemaal uit te pluizen en te ontdekken wat er allemaal voor nodig is om het moeiteloos te laten verlopen!

Sabrina Hilgeman